Artykulyjak ograniczyć emisjeRozwiązania systemowe

UE: setki miliardów euro z REPowerEU na przyspieszenie transformacji

Przyspieszenie transformacji energetycznej to cel Komisji Europejskiej
REPowerEU przyspieszy rozwój OZE

Zwiększenie udziału OZE z 40 do 45% i wprowadzenie obowiązku montowania paneli fotowoltaicznych na budynkach już za kilka lat – to niektóre z pomysłów Komisji Europejskiej, która w ramach projektu REPowerEU liczy na przyspieszenie transformacji energetycznej w UE.

Komisja Europejska przedstawiła szczegóły planu REPowerEU, który jest odpowiedzią na atak Rosji na Ukrainę i związane z tym problemy na rynku energii. Realizacja programu ma pozwolić szybciej odciąć się od dostaw paliw kopalnych z Rosji (UE płaci za nie prawie 100 mld euro rocznie) i zapewnić przyspieszenie transformacji energetycznej.

„Jeśli zrobimy to wszystko, to w pierwszej kolejności zmniejszymy import rosyjskiego gazu do jednej trzeciej już w tym roku, a następnie dążąc do 2027 r., zmniejszymy naszą zależność do zera” – stwierdza Frans Timmermans, wiceprzewodniczący KE.

REPowerEU zakłada postawienie na m.in. oszczędność energii, dywersyfikację dostaw energii oraz przyspieszone wprowadzanie energii ze źródeł odnawialnych. Centralnym elementem planu jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), który ułatwi skoordynowanie planowania i finansowania niezbędnej infrastruktury, projektów i reform w sektorze energii. Instrument ten ma być włączony do krajowych planów odbudowy (KPO) państw członkowskich.

CZYTAJ TEŻ: Rekordowe przychody Rosji z paliw kopalnych. Polska z nich rezygnuje, ale…

Co dokładnie zakłada REPowerEU?

Oszczędzanie energii

„Oszczędzanie energii to najszybszy i najtańszy sposób postępowania w obliczu obecnego kryzysu energetycznego, pozwalający na obniżenie rachunków” – podkreśla Komisja. Dlatego proponuje zwiększenie z 9 do 13% wiążącego celu w zakresie efektywności energetycznej, który określono w pakiecie „Fit for 55”. „Oszczędzanie energii już teraz pomoże nam przygotować się na ewentualne wyzwania nadchodzącej zimy” – zaznacza KE.

Komisja zachęca państwa członkowskie do obniżania stawki VAT na energooszczędne systemy grzewcze, izolacji budynków. Istotne są też krótkoterminowe zmiany w zachowaniu, które mogłyby zmniejszyć zapotrzebowanie na gaz i ropę naftową o 5%. To na przykład przykręcanie ogrzewania w mieszkaniach i wyłączanie go w nieużywanych pomieszczeniach, zmniejszenie prędkości na autostradzie i zastępowanie auta w mieście rowerem, spacerem bądź transportem zbiorowym.

REPowerEU przyspieszy rozwój OZE

Kolejny cel to zwiększanie i przyspieszanie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej, przemyśle, budownictwie i transporcie. Komisja proponuje zwiększenie celu dotyczącego udziału OZE w sektorze energii w 2030 r. z 40 do 45%. Wspierać to mają takie inicjatywy, jak:

• specjalna unijna strategia na rzecz energetyki słonecznej, dzięki której zainstalowana moc OZE osiągnie w 2025 r. ponad 320 GW (podwojenie względem 2021 r.), a w roku 2030 – prawie 600 GW;

• Inicjatywa Solar Rooftop, która przewiduje wprowadzanie prawnego obowiązku instalowania paneli słonecznych w budynkach publicznych, handlowych i mieszkalnych;

• podwojenie tempa instalowania pomp ciepła;

• włączanie energii geotermalnej i energii słonecznej termicznej do zmodernizowanych lokalnych i gminnych systemów grzewczych.

Inicjatywa Solar Rooftop zakłada, że panelami fotowoltaicznymi będą pokrywane dachy nowych budynków użyteczności publicznej i komercyjnych powyżej 250 m2 (do 2026 r.), istniejących budynków użyteczności publicznej i komercyjnych powyżej 250 m2 (do 2027 r.) i wszystkich nowych budynków mieszkalnych (do 2029 r.).

Jak podaje KE, według niektórych szacunków fotowoltaika na dachach może zapewnić prawie 25% zużycia energii elektrycznej w ośmiu krajach UE, które dołączyły do wspólnoty w 2004 r. (w tym Polski). „Instalacje te mogą chronić konsumentów przed wysokimi cenami energii, przyczyniając się do społecznej akceptacji energii odnawialnej. Można je wdrożyć bardzo szybko, ponieważ wykorzystują istniejące struktury i unikają konfliktów z innymi dobrami publicznymi, takimi jak środowisko” – tłumaczą urzędnicy.

Przyspieszenie transformacji dzięki procedurom

„Do 2030 r. udział energii wiatrowej i słonecznej w zdolnościach wytwórczych energii powinien się podwoić, z obecnych 33% do 67%. Do tego czasu energia słoneczna byłaby również największym źródłem energii elektrycznej w UE, przy czym ponad połowa pochodziłaby z dachów. Energia wiatrowa stanowiłaby 31% mocy zainstalowanej w 2030 r. Jest to ambitny cel, ale wykonalny, biorąc pod uwagę nasz silny przemysł energii odnawialnej i ciągły postęp techniczny” – zapowiada Kadri Simson, unijna komisarz ds. energii.

Problem w tym, że aktualnie uzyskanie pozwolenia może zająć nawet dziewięć lat w przypadku projektów wiatrowych i do czterech lat w przypadku projektów fotowoltaicznych. „To czas, którego nie mamy” – podkreśla Simson.

Dlatego bardzo ważne jest przyspieszenie i uproszczenie procedur udzielania zezwoleń na duże projekty OZE i formalne uznanie energii z odnawialnych źródeł za nadrzędny interes publiczny. W tym celu mają powstawać specjalne obszary wdrażania energii odnawialnej, gdzie formalności będą znacznie ułatwione.

Co jeszcze zakłada REPowerEU?

Do tego dochodzi cel 10 mln ton produkcji i 10 mln ton importu wodoru, który ma być osiągnięty do 2030 r. Pozwoli to zastąpić gaz ziemny, węgiel i ropę w sektorach trudniejszych do dekarbonizacji. Z kolei produkcja biometanu ma do końca dekady wzrosnąć do 35 mld m³ rocznie, a projekty mają być realizowane także w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Oszczędność energii, efektywność, zastępowanie paliw kopalnych, elektryfikacja oraz większe wykorzystanie zielonego wodoru, biogazu i biometanu przez przemysł mogą do 2030 r. przynieść oszczędności nawet 35 mld m³ gazu ziemnego. Dodatkowo, a więc ponad to, co przewidziano w pakiecie „Fit for 55”.

Kolejny cel to zwiększenie oszczędność energii i efektywności energetycznej w sektorze transportu oraz przyspieszenie przejścia na pojazdy bezemisyjne. Szczegóły w tym zakresie mają być dopiero przedstawione.

REPowerEU: miliardy na inwestycje

Realizacja założeń KE wymaga dodatkowych inwestycji w wysokości 210 mld euro do 2027 r. „Jest to zaliczka na poczet naszej niezależności i bezpieczeństwa” – podkreślają unijni urzędnicy.

Zaznaczają przy tym, że inwestycje muszą być realizowane przez sektor prywatny i publiczny oraz na szczeblu krajowym, międzynarodowym i unijnym.

Na wsparcie REPowerEU udostępniono już 225 mld euro w formie pożyczek w ramach RRF (przepisy i wytyczne dla państw członkowskich zostały już przyjęte). Komisja chce też, by kolejne 20 mld euro przeznaczono w formie dotacji. Pieniądze na ten cel miałyby pochodzić ze sprzedaży uprawnień w ramach systemu handlu emisjami EU ETS.

Odpowiednie wydatki – w kwocie do 100 mld euro – przewidywane są także w polityce spójności. Kolejne 35 mld euro może być przesunięte na ten cel z innych unijnych polityk.

Dywersyfikacja

Planowane w ramach REPowerEU projekty i inwestycje zakładają też dywersyfikację dostaw. W ramach zrealizowanych już działań zapewniono rekordowy poziom importu LNG i zwiększono dostawy rurociągami z innych państw.

Nowo utworzona unijna platforma energetyczna, wspierana przez regionalne grupy zadaniowe, umożliwi z kolei dobrowolne wspólne zakupy gazu, LNG i wodoru. Komisja rozważy też wdrożenie mechanizmu wspólnych zakupów, który pozwoli na negocjowanie i zawieranie umów na zakup gazu w imieniu uczestniczących państw członkowskich.

Czy planowane przyspieszenie transformacji dojdzie do skutku, przekonamy się za jakiś czas.

Podobne wpisy

Leave a reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Więcej w Artykuly