Które kraje emitują najwięcej CO2? Emisje na świecie
Spis treści
Największa część emisji CO2 na świecie przypada na Chiny, USA i Indie, które razem wytwarzają ponad połowę dwutlenku węgla z paliw kopalnych. Ranking wygląda inaczej, gdy liczy się emisję na mieszkańca, bo wtedy prowadzi Katar i inne państwa Zatoki Perskiej. Na jednostkę PKB wyróżniają się z kolei średnio zamożne gospodarki oparte na węglu.
Kraje emitujące najwięcej CO2
Według zestawienia CSIRO opartego na Global Carbon Budget najwięcej CO2 emitują Chiny, a za nimi USA i Indie. Chiny odpowiadały w 2024 r. za 32% światowej emisji CO2 z paliw kopalnych, USA za 13%, a Indie za 8%.
Dla porównania potrzebna jest suma dla całego świata. Jak podaje komunikat Global Carbon Project, światowa emisja CO2 z paliw kopalnych miała w 2025 r. wynieść według prognozy 38,1 mld ton, czyli 38,1 Gt CO2. To najwyższy poziom w historii pomiarów.
Od czego zależą różne liczby? Emisja CO2 w ujęciu Global Carbon Budget obejmuje spalanie paliw kopalnych i produkcję cementu. Po doliczeniu zmiany użytkowania gruntów, głównie wylesiania, suma rośnie o kilka miliardów ton. Zestawienia wszystkich gazów cieplarnianych dodają jeszcze metan i podtlenek azotu, przeliczone na ekwiwalent CO2 (CO2e). Dalej, o ile nie zaznaczono inaczej, mowa o CO2 z paliw i cementu.
Trendy w czołówce są różne. Chiny i Indie zwiększały emisje przez ostatnią dekadę przede wszystkim przez węgiel. Węgiel odpowiada za 41% światowej emisji CO2. W 2025 r. emisja z węgla wzrosła o 0,8%. W Indiach mniejsze zapotrzebowanie na chłodzenie w połączeniu z szybkim wzrostem odnawialnych źródeł energii (OZE) dało tego roku bardzo niski wzrost zużycia węgla.
USA i UE w długim okresie redukują emisje. Część emisji Chin pochodzi z produkcji towarów sprzedawanych na innych rynkach. Gdyby liczyć emisje według miejsca konsumpcji, udział Chin byłby więc niższy, a udział USA i UE wyższy.
Na mieszkańca najwięcej emitują państwa Zatoki Perskiej
W przeliczeniu na mieszkańca prowadzi Katar, a w czołówce są też inne państwa Zatoki Perskiej: Bahrajn, Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Arabia Saudyjska. Wielka trójka zamienia się w tym rankingu miejscami. Przeciętny mieszkaniec USA emituje kilkukrotnie więcej niż wynosi średnia światowa. Mieszkaniec Chin emituje wyraźnie mniej od Amerykanina, ale wciąż powyżej średniej. Mieszkaniec Indii emituje wyraźnie poniżej średniej.
Tak wysoka emisja na osobę w Katarze ma trzy źródła. Gospodarka kraju opiera się na wydobyciu gazu ziemnego i ropy naftowej na eksport. Energię zużytą na skroplenie gazu przypisuje się Katarowi, choć sam gaz spalają kraje, które go kupują. Do tego dochodzą klimatyzacja i odsalanie wody, zasilane niemal wyłącznie paliwami kopalnymi. Wskaźnik podnosi też mała liczba mieszkańców.
Intensywność emisji na PKB, czyli emisja na jednostkę wytworzonego dochodu, wyłania jeszcze inną grupę. To średnio zamożne gospodarki oparte na węglu i ciężkim przemyśle, takie jak RPA i Kazachstan. Kto więc emituje najwięcej? To zależy od miary: w liczbach bezwzględnych Chiny, na osobę Katar, a na jednostkę PKB gospodarki węglowe o średnich dochodach.
Polska i Unia Europejska z malejącym udziałem w emisjach i wysoką emisją na osobę
W liczbach bezwzględnych Polska zajmuje 19. lub 20. miejsce wśród emitentów świata, ale na osobę wypada wyżej niż średnia unijna. W 2024 r. Polak emitował 7,1 t CO2, a mieszkaniec Chin 8,7 t.
Według Komisji Europejskiej emisja netto gazów cieplarnianych dla Polskina mieszkańca wyniosła w 2022 r. 10 t CO2e. Średnia w UE wynosiła około 8 t. Ta miara obejmuje wszystkie gazy oraz bilans gruntów i lasów. Nie można jej więc wprost porównywać z danymi Global Carbon Budget, które dotyczą samego CO2.
Różnica wynika ze struktury energetyki. CO2 stanowi 81,4% całkowitej emisji gazów cieplarnianych w Polsce. Głównym źródłem CO2 jest spalanie paliw. Polskie elektrownie i ciepłownie spalają głównie węgiel kamienny i brunatny. Te paliwa emitują najwięcej CO2 na jednostkę energii. Emisyjność polskiego PKB jest wyższa od średniej unijnej.
Z drugiej strony emisje spadają. W 2022 r. emisja gazów cieplarnianych w Polsce wyniosła 384,8 Mt CO2e, czyli o 3,8% mniej niż w 2021 r. Emisja netto, liczona razem z sektorem LULUCF (użytkowanie gruntów, zmiana użytkowania gruntów i leśnictwo), była o 18,3% niższa niż w 1990 r. Udział całej Unii w światowej emisji CO2 też wyraźnie spadł od 1990 r. Złożyły się na to redukcje w samej UE i szybszy wzrost emisji w Chinach i Indiach.
Unia ma osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 r., czyli zrównoważyć emisje ich pochłanianiem. Czy Polska utrzyma obecne tempo redukcji? Dane z ostatnich lat tego nie rozstrzygają. Dalsze tempo zależy od tego, jak szybko elektroenergetyka i ciepłownictwo odejdą od węgla.
Skoro kilka państw emituje większość CO2, czy reszta świata ma znaczenie?
Państwa spoza czołówki mają znaczenie, bo razem emitują prawie połowę światowego CO2. Chiny, USA i Indie wytwarzają łącznie 53%, więc na pozostałe kraje, łącznie z UE, przypada 47% światowej emisji CO2 z paliw kopalnych. Po doliczeniu Unii z udziałem 6% czterej najwięksi emitenci wytwarzają 59%.
Inną perspektywę dają emisje skumulowane, czyli zsumowane od połowy XIX wieku. W tej sumie prowadzą USA, a państwa dzisiejszej UE są mniej więcej na poziomie Chin. Wspólną miarą dla wszystkich jest budżet węglowy, czyli ilość CO2, jaką można jeszcze wyemitować, by ocieplenie nie przekroczyło danego progu.
Dla progu 1,5°C pozostały budżet wynosi 170 mld ton CO2, co przy obecnym poziomie emisji wystarczy na około cztery lata. Każda tona, bez względu na kraj, zmniejsza tę samą wspólną pulę.
