Światowe Forum Ekonomiczne
(World Economic Forum) w Davos to miejsce dyskusji ważnych polityków, liderów
biznesu i nauki. Poczesne miejsce w dyskusjach zajmują kwestie zagrożeń dla
świata, zebrane przez analityków WEF w formie bardzo
interesującego raportu. Nie jesteśmy w stanie przetłumaczyć
go w całości (choć na to zasługuje), ale mamy dla Was zajawkę, która
prawdopodobnie wszystkich, którzy czytają po angielsku zachęci do przejrzenia
dokumentu.

Ryzyka

Oto
największe ryzyka wg analityków WEF. Na
osi pionowej znajduje się prawdopodobieństwo zdarzenia (im wyżej, tym bardziej
prawdopodobne), a na osi poziomej jego konsekwencje (im bardziej w prawo, tym
poważniejsze).

Cztery
najpoważniejsze to poważne nierówności dochodów, chroniczne deficyty budżetowe,
rosnące emisje gazów cieplarnianych i kryzysy wodne. Warto zwrócić uwagę, że średnio
rzecz biorąc względem zeszłorocznej analizy wystąpienie ryzyk zostało
oszacowane jako bardziej prawdopodobne, a ich przewidywane konsekwencje jako poważniejsze.

Zmiana klimatu

Na
pierwszym miejscu WEF wymienia zmianę klimatu, stwierdzając, że w coraz
bardziej wielobiegunowym świecie, w którym każdy z graczy forsuje swoje
interesy, trudniejsze stało się wypracowanie i skuteczne wdrożenie
międzynarodowego porozumienia ograniczającego emisję gazów cieplarnianych. Deklaracje
składane przez kraje w czasie negocjacji w Kopenhadze są zupełnie
niewystarczające dla ograniczenia ocieplenia poniżej progu +2C. Realizacja
obecnych polityk rządowych i złożonych deklaracji ograniczenia emisji oznaczają
wzrost temperatury do końca stulecia.

Bardziej
pesymistyczne scenariusze zakładające brak wdrażania nowych polityk w tym
zakresie ponad te wdrożone do połowy 2011 roku prowadzą do wzrostu temperatury
o +6C lub więcej. Jeśli złożone zobowiązania nie zostaną zrealizowane, wzrost średniej
temperatury powierzchni Ziemi o +4C (co odpowiada różnicy między epoką lodową a
obecnym klimatem) nastąpi już za około 50 lat. Następstwami tego będą nie tylko
znaczne straty gospodarcze, ale też masowe migracje ludzi, rosnące niedobory żywności
i wody.

Odporność na
antybiotyki

Kolejnym
istotnym elementem analizy WEF są antybiotyki. Wielu ludzi myśli, że jest
oczywiste, że antybiotyki będą dostępne zawsze, gdy tylko będą ich potrzebować –
ale już wkrótce może się to okazać próżną nadzieją. Każda użyta dawka
antybiotyku działa na bakterie selekcyjnie, dając przewagę tym, które są na nie
bardziej odporne. Im częściej dany antybiotyk jest używanym tym szybciej
przebiega proces selekcji wśród bakterii. W wielu krajach antybiotyki podaje
się „profilaktycznie” zwierzętom hodowlanym, które są trzymane stłoczone w
fatalnych warunkach, sprzyjających rozprzestrzenianiu się chorób. Często też
system rynkowy zachęca do nadmiernego używania antybiotyków. Na przykład w
Chinach sprzedaż leków jest znaczącą częścią przychodów szpitali, a do 2010
roku było też tak z wynagrodzeniami lekarzy.

Dotychczas
można było ten problem ignorować, bo nowe antybiotyki zajmowały miejsce
starych, które przestawały już być skuteczne. Jednak to się zmienia. Najnowsze
wchodzące na rynek antybiotyki tak naprawdę bazują na odkryciach sprzed
dziesięcioleci. Od 1987 roku nie odkryliśmy żadnej nowej klasy antybiotyków.

Daty odkryć grup antybiotyków (kliknij by zobaczyć cały wykres)

Co
gorsze, żaden ze stosowanych obecnie antybiotyków, ani też z obecnie
opracowywanych leków nie jest skuteczny przeciw tzw. zabójczym bakteriom, które
zabijają ponad 50% zarażonych i są odporne nawet na najsilniejsze nasze
antybiotyki (karbapenemy).

Eksperci
zaczynają poważnie rozpatrywać scenariusze, w których nie będziemy dysponować
żadnymi skutecznymi antybiotykami, nawet w przypadku zwykłych infekcji.

Czynnik X

Mogą
wystąpić zdarzenia uważane za niezbyt prawdopodobne, których następstwa będą jednak
bardzo poważne. Wśród tych zdarzeń WEF wymienia m.in.:

• rozbuchaną
  zmianę klimatu (w wyniku której Ziemia staje się niezdatna do życia)
• manipulowanie
  klimatem (przez kraje lub organizacje – niekoniecznie do dobrych celów)
• znaczące
  usprawnienie istot ludzkich (także dla celów wojskowych)
• wydłużenie
  długości życia i okresu starości (społeczeństwo próbujące radzić sobie ze
  znacznym odsetkiem osób z demencją, artretyzmem i wymagających kosztownej
  opieki medycznej)

Można
zastanawiać się nad dodaniem do zestawu WEF pewnych ryzyk lub pewnym
przesuwaniu ich na osiach, ale wszystkie przedstawiane ryzyka są niewątpliwie
poważnymi zagrożeniami – gorąco polecamy zapoznanie się z  raportem.