Rozmieszczenie kontynentów również wpływa na klimat. Kontynenty są jaśniejsze od oceanu, odbijają więc światło słoneczne – przesunięcie kontynentu z równika na wyższe szerokości geograficzne spowoduje więc wzrost ilości pochłanianej przez Ziemię energii i wzrost temperatury. Układ kontynentów wpływa też na zmianę prądów oceanicznych, które dystrybuując energię pomiędzy różnymi szerokościami geograficznymi mogą wpływać w szczególności na rozmiar czap polarnych. Jednym z najciekawszych mechanizmów związanych z wędrówką kontynentów jest wzmożona aktywność wulkaniczna u czoła szybko przemieszczającej się płyty kontynentalnej, która skutkuje wzmożoną emisją dwutlenku węgla przez wulkany. Wędrówka kontynentów to jednak proces bardzo powolny, zauważalny w skali milionów lat. Ziemia u schyłku ery dinozaurów, 65 milionów lat temu, wyglądała bardzo podobnie do dzisiejszej.
Ziemia 65 milionów lat temu, u schyłku ery dinozaurów.
Typowa prędkość przemieszczania się płyt kontynentalnych jest na poziomie 2-5 cm rocznie. Zwróć uwagę na subkontynent Indyjski, znajdujący się na południe od równika i przemieszczający się na północ z wyjątkowo wysoką prędkością 20 cm rocznie. Orząc dno bogatego w resztki organiczne Oceanu Indyjskiego wywołuje on intensywną aktywność wulkaniczną, pompującą do atmosfery wysoką nadwyżkę dwutlenku węgla. Po milionach lat tej podróży (50 milionów lat temu) subkontynent indyjski zderzy się z Azją, powodując wypiętrzenie się Himalajów i Tybetu, a więc i odsłonięcie wielkich pokładów nie zwietrzałych skał. Potraktuj to jak zagadkę (do rozwiązania której posiadasz już wystarczającą wiedzę) i postaraj się domyśleć, jak mogło to wpłynąć na zmiany temperatury na Ziemi… (rozwiązanie tej zagadki znajdziesz w dalszej części rozdziału).
Następna część cyklu: Aerozole
