Pozasądowa ugoda zakończyła długotrwałą batalię prawną o rekompensatę za śmierć, wady wrodzone i zniszczenia środowiska, których przyczyną były zanieczyszczenia spowodowane przez koncern naftowy Occidental.
Po długiej batalii toczącej się w sądach w USA, członkowie plemienia Achuar, z peruwiańskiej części Amazonii, wywalczyli nieujawnioną sumę odszkodowania od Occidental Petroleum.
Indianie wystąpili z pozwem w 2007 roku, twierdząc, że firma świadomie dopuszczała do zanieczyszczeń, które były przyczyną przedwczesnych śmierci, wad wrodzonych u dzieci i zniszczenia środowiska życia plemienia.
„Jest to pierwszy przypadek, gdy amerykańska firma zostaje pozwana przed amerykańskim sądem z powodu zanieczyszczeń spowodowanych w innym państwie”, mówi Marco Simons, dyrektor prawny EarthRights International , który reprezentował plemię Achuar w procesie sądowym. Ustanawia to „precedens”, który jego zdaniem „będzie miał wyraźny wpływ w przyszłych sprawach i już był cytowany przez inne składy sędziowskie w USA”.
Na samym początku procesu, w 2008 roku, sprawa została oddalona przez sąd federalny, który przychylił się do twierdzenia Occidental Petroleum, że właściwym miejscem rozprawy jest Peru, a nie Los Angeles. Powodowie złożyli zakończoną sukcesem apelację, która obaliła tę decyzję i Sąd Najwyższy USA odmówił w 2013 roku wysłuchania tych argumentów spółki.
Koncern naftowy, poprzez fundusz powierniczy, dostarczy środki finansowe na projekty ochrony zdrowia, edukacji i poprawy wyżywienia. Będą one prowadzone przez 5 społeczności Achuar (Antioquia, José Olaya, Nueva Jerusalen, Pampa Hermosa i Saukí), które wystąpiły z pozwem. Wszystkie one pochodzą z dorzecza rzeki Corrientes w północnej części peruwiańskiej Amazonii.
Jednym z pokrzywdzonych jest Adolfina Sandi, która wspomina, jak jej 11-letni syn i 8-letnia córka zmarli po wypiciu wody z zanieczyszczonej rzeki: „Nie zdawaliśmy sobie sprawy z wpływu zanieczyszczeń, firma nie dała nam na ten temat żadnych informacji. Mój syn i córka umarli wymiotując krwią. Przyczyna śmierci nie formalnie została ustalona”. W swoim rodzimym języku dodaje, że jest zadowolona z ugody, mimo że jej dzieci nie skorzystają z tych projektów.
Koncern Occidental Petroleum , którego siedziba znajduje się w Los Angeles, wydobywał ropę w latach 1971-2000 na obszarze 1-AB, objętym jedną z największych koncesji w Peru. W tym czasie, według raportu organizacji pozarządowej Amazon Watch, spuścił do rzek i strumieni 34 miliardy litrów nieoczyszczonej wody poprodukcyjnej, zawierającej metale ciężkie, w tym m.in. kadm, ołów i arsen, łamiąc wszelkie standardy międzynarodowe.
Badanie, obejmujące 7 społeczności, przeprowadzone przez peruwiańskie ministerstwo zdrowia w 2006 roku, wykazało, że tylko 2 pośród 199 osób nie miały przekroczonego niebezpiecznego poziomu kadmu we krwi. W tym samym roku członkowie plemienia Achuar, mając dość postępowania nafciarzy, zajęli szyby wydobywcze, zmuszając rząd i argentyńską spółkę Pluspetrol, która przejęła obszar w 2000 roku, do zobowiązania się do naprawienia szkód środowiskowych poprzez odczyszczanie wód poprodukcyjnych.
Jednak Pluspetrol nie zrobił tego. Rząd peruwiański w 2013 roku ogłosił stan zagrożenia ekologicznego w zlewni rzeki Corrientes. Według agencji nadzoru środowiskowego Pluspetrol, który zarządza polami ropo- i gazonośnymi w peruwiańskiej części Amazonii, został wezwany przez peruwiańskie sądy do zapłacenia prawie 13 milionów dolarów kar za zanieczyszczenia środowiska. W styczniu 2015 r., plemiona Achuar, Kichwa i Urarina zajęły szyby naftowe Pluspetrol w północnej części peruwiańskiej Amazonii, domagając się od firmy odszkodowania za skażenia i korzystanie z ich terytoriów. Uznały, że tylko takimi metodami udaje się wywalczyć zmiany na lepsze.
Anna Sierpińska na podst. Indigenous Peruvians win Amazon pollution payout from US oil giant
