Od niepamiętnych czasów mówi się, że
stanowiąca 5 procent światowej populacji ludność Stanów Zjednoczonych zużywa
ponad 30% jego zasobów.
W swoim czasie było to prawdziwe stwierdzenie. Ale już nie jest.
Dziś Chiny zużywają więcej podstawowych surowców,
niż USA. Spośród kluczowych towarów takich jak zboża, mięso, ropa naftowa,
węgiel i stal, Chiny tylko pod względem zużycia ropy pozostają w tyle. Dziś
Chiny konsumują o 1/4 więcej zbóż niż USA. Spożycie mięsa jest dwukrotnie
wyższe. Zużycie węgla przekracza ponad trzykrotnie poziom zużycia w Stanach, a
stali ponad czterokrotnie.
Te liczby obrazują konsumpcję
krajową, ale co by się stało, gdyby każdy przeciętny Chińczyk konsumował tyle
samo co Amerykanin? Przyjmijmy że chińska gospodarka zwalnia wzrost z 11% do 8%
rocznie. Wówczas w 2035 roku dochód na osobę w Chinach osiągnie obecny poziom w
Ameryce.
Jeśli
założymy też, że Chińczycy będą wydawać swoje pieniądze podobnie jak Amerykanie,
będziemy mogli przełożyć ich dochód na konsumpcję. Jeśli np. każda osoba w
Chinach zużyje tyle papieru ile każdy Amerykanin dzisiaj, wtedy 1,38 mld Chińczyków
będzie potrzebować 4/5 dzisiejszej światowej produkcji papieru. Co się stanie z
lasami na świecie?
Jeśli
poziom spożycia zbóż w Chinach osiągnie obecny amerykański poziom, Chiny będą
potrzebować 1,5 miliarda ton ziarna rocznie. To prawie 70% z 2,2 mld ton zbieranych
rocznie na całym świecie.
Jeśli założymy że w 2035 roku w Chinach
na każde 4 osoby będą przypadać 3 samochody jak dziś w USA, to wówczas ich
liczba w tym kraju dojdzie do 1,1 miliarda. Na całym świecie dziś jeździ nieco
ponad miliard samochodów. By wybudować potrzebne drogi, autostrady i parkingi
Chiny będą musiały zalać betonem i asfaltem 2/3 obszaru na którym dziś
uprawiają ryż.
W 2035
Chiny zużywałyby 85 milionów baryłek ropy dziennie. Świat wydobywa dziś niecałe 90 mbd i prawdopodobnie już nigdy nie będzie produkował znacząco więcej.
Chiny uczą nas, że zachodni model
gospodarczy – model oparty na paliwach kopalnych, skoncentrowany wokół
produkcji samochodów i rzeczy jednorazowego użytku – w przypadku Chin po prostu
nie może działać. Ten model nie zadziała również w przypadku Indii, których
populacja w 2035 będzie nawet większa niż Chin. A już na pewno nie będzie
funkcjonował, kiedy do Chińczyków i Hindusów dołączą kolejne 3 miliardy ludzi w
innych krajach rozwijających się, którzy także śnią amerykański sen. A w coraz
bardziej zintegrowanej światowej gospodarce gdzie wszyscy są zależni od tego
samego zboża, ropy i stali, zachodni model gospodarczy nie będzie dobrze działał
również i w krajach wysokorozwiniętych.
Nadrzędnym wyzwaniem dla naszego
pokolenia jest budowa nowego modelu ekonomicznego, zasilanego odnawialnymi
źródłami energii, ze znacznie bardziej zróżnicowanym systemem transportu i
ponownym wykorzystywaniem wszystkiego co się da.
Od strony technicznej mamy już
technologie, które mogą pozwolić na zbudowanie nowej gospodarki – gospodarki która
pozwoli nam podtrzymać ekonomiczny postęp.
Jednak, czy wystarczy nam woli
politycznej, by wprowadzić ten potencjał w życie?
Tłumaczenie Tomasz Asztemborski
Więcej w EnergyBulletin
