Opublikowany właśnie nowy raport Międzynarodowej Agencji Energi (IEA) pt. „Global Energy & CO2 Status Report, The latest trends in energy and emissions in 2017” pokazuje, że światowe emisje CO2 ze spalania paliw kopalnych, po trwającej trzy lata stabilizacji, wzrosły w zeszłym roku o 1,4%, ustanawiając tym samym nowy rekord. Czyni to osiągnięcie celów ograniczenia zmiany klimatu do uzgodnionego w Porozumieniu Paryskim progu 2°C coraz trudniejszym do zrealizowania.
Do wzrostu emisji doszło pomimo rekordowej rozbudowy odnawialnych źródeł energii, takich jak wiatr i słońce.
Rys. 1. Zmiany ilości wytwarzanej energii elektrycznej z różnych źródeł. Źródło Global Energy & CO2 Status Report, The latest trends in energy and emissions in 2017.
Wynoszący 2,1% globalny wzrost zapotrzebowania na energię był jednak tak szybki, że zapotrzebowanie na paliwa kopalne też wzrosło – na ropę o 1,7% (1,5 mln baryłek dziennie), gaz o 3%, a na węgiel o 1%.
Podstawową przyczyną wzrostu zużycia energii był wzrost rozmiaru światowej gospodarki w ciągu roku o 3,7% (co odpowiada podwojeniu w 19 lat), za którym nie nadążyło tempo poprawy efektywności energetycznej, wynoszące 1,7%.
Rosnąca gospodarka potrzebuje coraz więcej energii, a że jej lwia cześć (ponad 80%) pochodzi z paliw kopalnych, większe zużycie energii przekłada się na wyższe emisje CO2. Można to zapisać jako:
Rozmiar gospodarki (PKB) ≈ zużycie energii ≈ emisja dwutlenku węgla
To oczywiście także zależność przybliżona. Można w niej wprowadzać zmiany, zmieniając źródła energii i poprawiając efektywność energetyczną. Jednak w praktyce zmiany te są niewielkie i powolne, jak możemy zobaczyć na rysunku 2 – w obecnym stuleciu zależność ta jest całkiem dobrze spełniona.
Rysunek 2. Zmiany światowego realnego PKB, zużycia energii i emisji CO2 ze spalania paliw kopalnych (dane za 2017 na podst. IEA)
Światowe PKB wzrosło od 2000 do 2017 roku w sumie o blisko 60%, z krótkim zachwianiem w okresie kryzysu gospodarczego w 2009 roku. Zużycie energii rosło trochę wolniej – o trochę ponad 40%, co oznacza poprawę efektywności energetycznej. W początkowym okresie, do około 2013 roku emisje CO2 rosły szybciej od zużycia energii (co było związane głównie z węglowym boomem w Chinach), w ostatnich latach, w związku z globalnym odchodzeniem od węgla i rozwojem czystych źródeł energii ilość CO2 emitowanego w związku z produkcją jednostki energii zaczęła spadać (choć w 2017 roku wciąż była ona wyższa niż w 2000 roku, o czym świadczy to, że czerwona linia w 2017 roku leżała ponad zieloną). W XXI wieku tylko raz udało się zmniejszyć emisje CO2 – w 2009 roku. Stało się to w wyniku poważnej globalnej recesji gospodarczej.
Marcin Popkiewicz
Czytaj więcej w raporcie Global Energy & CO2 Status Report, The latest trends in energy and emissions in 2017
