„Powinniśmy robić wszystko, aby społeczeństwo, szczególnie w dużych
miastach, dojeżdżało rowerami do pracy” – uważa Ewa Wolak, posłanka
Platformy Obywatelskiej. Coraz więcej osób w każdym wieku wybiera rower,
ale czy miasta są przygotowane na rosnącą liczbę jednośladów? Warto
przyjrzeć się podejmowanym inicjatywom w różnych miejscach Polski.
Źródło: artstore.pl
Ostatnio pogoda sprzyja rowerzystom, wielu warszawiaków odkurzyło
więc swoje wehikuły. Kiedy autorka artykułu po raz pierwszy po zimie
ruszyła rowerem, akurat padał deszcz. Po przejechaniu 500 m… trzeba było
wsiąść do autobusu. Tunel pod wiaduktem kolejowym na ul. Dźwigowej jest
w bardzo złym stanie. Chodnik praktycznie nie istnieje, jest bardzo
wąski i nieodgrodzony od jezdni. W tunelu utworzyła się niecka, która
podczas deszczy wypełnia się wodą – w takich warunkach cyklista lub
pieszy ryzykuje, że zostanie zupełnie przemoczony.
Nie jest to
jedyna przeszkoda dla wielbicieli dwóch kółek w Warszawie: trasy
rowerowe zaczynają się i kończą nagle (m.in. na ul. Kasprzaka) albo po
prostu ich brak. Przyciski na przejazdach, często z lewej strony, schody
uniemożliwiające płynność jazdy (np. przejście podziemne na Rondzie
Zesłańców Syberyjskich), taksówkarze lubujący się w zajeżdżaniu drogi
rowerom czy matki z wózkami na ścieżkach rowerowych. To tylko niektóre z
przeszkód czyhających na rowerzystów.
W centrum nie sposób się
sprawnie poruszać, w niektórych jego częściach, np. na Starym Mieście
czy Placu Piłsudskiego ruch rowerowy jest całkowicie zabroniony. Z kolei
wzdłuż Alej Jerozolimskich nie ma wydzielonych ścieżek czy pasów dla
rowerów, a jazda ulicą jest bardzo niebezpieczna z uwagi na duże
natężenie i prędkość ruchu. Nie oznacza to, że Warszawa nie ma tras
rowerowych – posiada ich nawet 250 km, lecz są to głównie drogi na
obrzeżach miasta, źle skomunikowane ze sobą: „80% budowanych dróg
rowerowych nie spełnia standardów i nie jest ułatwieniem dla ruchu
rowerowego” – tłumaczy Tadeusz Kopta, przedstawiciel GDDKiA.
Detektory
ręczne na przejściach są bardzo dużym utrudnieniem – najczęściej, aby
zdążyć na zielone światło, należy znaleźć się na skrzyżowaniu jeszcze
przed cyklem zielonego światła dla pieszych i rowerzystów – jeśli
wciśniemy przycisk już w czasie trwania cyklu, zielone się nie zapali.
Warto dodać, że takie rozwiązanie na ścieżkach rowerowych jest niezgodne
z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie
szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz
urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na
drogach. Ten problem powinien zostać rozwiązany.
A jak wygląda
sytuacja cyklistów w innych dużych miastach. W Krakowie po raz kolejny 1
kwietnia ruszyła wypożyczalnia jednośladów – za niewielką opłatą w 16
punktach w mieście można wypożyczyć jeden ze 100 rowerów. Wystarczy
zarejestrować się wcześniej na stronie internetowej www.bikeone.pl. Za
darmo rower możemy wypożyczyć na pół godziny (opłaty pobierane są za
wypożyczenie na dłużej), a po wykupieniu abonamentu możemy korzystać z
niego nawet do końca sezonu za jedyne 120 zł. A rower w Krakowie
wypożyczyć warto, gdyż utworzono tu wiele stref pieszo-rowerowych,
obejmujących Stare Miasto z Rynkiem Głównym.
Punkt wypożyczania
rowerów pod Wawelem w Krakowie, fot. Autora
Gdańsk natomiast jako
jedyne polskie miasto bierze udział w europejskim projekcie „Pimms
Transfer”, w ramach którego kilkunastu policjantów i nauczycieli
zostanie przeszkolonych i będzie nauczać najmłodszych, jak zachowywać
się na drodze i jak poruszać się po mieście. Projekt finansowany przez
Unię Europejską ma na celu do końca 2011 r. zwiększyć udział rowerzystów
i pieszych w ruchu miejskim: „chodzi o to, by zachęcać najmłodsze
pokolenie do zmiany podejścia do samochodu. Chcemy przekonać je do
częstszego chodzenia i jazdy na rowerze, a przez to namówić do tego
także dorosłych. Bo dzieci mają ogromny wpływ na rodziców” – tłumaczy
Małgorzata Ratkowska, główny specjalista ds. projektów europejskich w
Wydziale Programów Rozwojowych gdańskiego urzędu miasta. W Gdańsku już
od końca lat 90. działa zespół do spraw ścieżek rowerowych. W jego skład
wchodzą zarówno i urzędnicy, i entuzjaści dwóch kółek. Efektem ich
rzetelnej współpracy jest szczegółowy plan rozwoju infrastruktury
rowerowej, na realizację którego miasto przeznaczy w tym roku 9 mln zł.
Gdańsk podpisał również „Kartę Brukselską”, zakładającą, że w ciągu 10
lat udział rowerzystów w ruchu miejskim osiągnie 15%. Gdańsk jest
uznawany za najbardziej przyjazne rowerzystom miasto w Polsce.
Zielona
Góra także postanowiła wprowadzić zmiany udogodnienia dla cyklistów. W
urzędzie miasta planowane jest powołanie oficera ds. rowerzystów – który
będzie m.in. nadzorować budowę nowych i stan istniejących tras
rowerowych. Oficer będzie również reprezentować cyklistów w rozmowach z
urzędnikami. Podobne stanowiska istnieją już w Gdańsku i we Wrocławiu,
gdzie sprawdziły się znakomicie. We Wrocławiu od 2007 r. powstało 1,5
tys. zwykłych miejsc parkingowych dla rowerów i pół tysiąca zadaszonych.
Ogłoszono przetarg na publiczną wypożyczalnię jednośladów, trwają prace
nad projektem spójnej sieci tras dla cyklistów. Docelowo, mają oni
stanowić w 2015 roku 10% ruchu drogowego.
Stowarzyszenie „Rowerem
do przodu”, aktywnie działające w Zielonej Górze, podpowiada, czym
mógłby się zająć taki oficer: „może opiniować projekty remontów i nowych
dróg, tak, żeby nie było na nich lamp, koszy, wiat autobusowych i
schodów. Koordynowałby także budowę Rowerostrady Lubuskiego Trójmiasta,
utworzyłby sieć parkingów rowerowych. Oficer byłby także łącznikiem
między politykami, urzędnikami i rowerzystami” – wymienia Robert Górski,
przedstawiciel stowarzyszenia. Obecnie poszukuje ono firm przyjaznych
cyklistom, które już posiadają przed swoimi siedzibami parkingi dla
jednośladów lub dopiero zechciałyby je ufundować. Siedziby „przyjaznych”
firm zostałyby oznaczone na specjalnej mapie opracowanej przez
organizację. „Rowerzyści z pewnością będą wracać do miejsc, gdzie są
takie stojaki. Staną się więc stałymi klientami” – dodaje Górski.
Oczywiście,
wiele się przez ostatnie kilka lat w stolicy poprawiło. Ratusz od tego
roku planuje budowę dużej sieci rowerowej, obejmującej 120 punktów na
terenie całego miasta, gdzie będzie można wypożyczyć rower. Jeszcze
przed Euro 2012 ma zostać zakupionych 2 tys. jednośladów. Organizacja
„Zielone Mazowsze” postuluje o przeznaczenie dodatkowych pieniędzy na
modernizację i budowę ścieżek rowerowych, przede wszystkim wzdłuż ulic
Jagiellońskiej, Waryńskiego i Puławskiej. Zabiega również o dostosowanie
warszawskich wielu ulic do potrzeb cyklistów: Marszałkowskiej,
Świętokrzyskiej, Górczewskiej, Leszno, Andersa, Chałubińskiego (na
odcinku Rondo ONZ-Koszykowa), alei Solidarności, alei Jana Pawła II, a
także placu Bankowego.
Wiele się musi zmieniać, nie tylko w
infrastrukturze, ale także w prawie. Obecnie trwają prace nad poprawą
ustawy o ruchu drogowym, która zawiera wiele absurdów. Równolegle
zostaną wprowadzane zmiany w rozporządzeniu ministra infrastruktury,
które nakłada obowiązek budowy ścieżek rowerowych zgodnie z określonym
wzorcem. Według nowej ustawy cykliści jadący ścieżką rowerową będą mieli
pierwszeństwo przed samochodami na skrzyżowaniach i możliwość
wyprzedzania stojących w korku pojazdów prawą stroną. Nowe przepisy
znoszą zakaz jazdy rowerzystów obok siebie, a w razie niepogody cyklista
będzie miał prawo wjechać na chodnik. Zwiększaniu bezpieczeństwa
sprzyja zezwolenie na wykorzystanie opon z kolcami niezbędnymi zimą oraz
przewożenie dzieci w przyczepkach. Nowelizacja uporządkuje również
podstawowe definicje, takie jak „droga rowerowa”, „śluza rowerowa”,
wprowadzi też nowe pojęcie „rower wielośladowy”, nadając tym samym
rikszom prawo do poruszania się po mieście.
Projekt ustawy można
znaleźć na stronie internetowej Sejmu (druk nr 2771). Pomimo wielu
usprawnień nie przewiduje on obowiązkowych kasków ani kamizelek
odblaskowych. Wykupienie ubezpieczenia OC również nie będzie
obligatoryjne, możemy się o nie postarać sami, gdyż jest dostępne w
wielu firmach ubezpieczeniowych. Dużym udogodnieniem byłoby wprowadzenie
na drogach pasów rowerowych na wzór krajów skandynawskich: „trzeba
zwiększać ruch rowerowy, bo to nie jest tylko przyjemność. Nie zawsze
konieczne są ścieżki rowerowe, w wielu miejscach wystarczy postawić
odpowiedni znak drogowy lub wprowadzić inne zmiany, np. „ograniczenie
prędkości do 30 km/h. „Już to zapewnia rowerzystom bezpieczeństwo i
komfort” – twierdzi Tadeusz Kopta.
Ale zmienić musi się jeszcze
coś – sami ludzie, którzy wciąż nie dowierzają, ze warto zainwestować w
rower. Jeśli codziennie dojeżdżamy do pracy samochodem 20 km w jedną
stronę, co miesiąc na samo paliwo wydajemy aż ok. 340 zł. Do tego
dochodzą koszty serwisowania. Do tej sumy należy doliczyć jeszcze kwotę
pozostawianą w parkometrach, średnio 500 zł miesięcznie. Razem daje to 6
tys. zł rocznie – tyle możemy zaoszczędzić, jeśli przesiądziemy się na
jednoślad.
Cena dobrego roweru to wydatek rzędu kilku tys. zł, ale
jego późniejsze utrzymanie kosztuje już niewiele. Jeśli wykupimy bilet
komunikacji miejskiej na obie strefy, rocznie będzie nas to kosztować
tylko 1440 zł (przy kupnie biletu 90-dniowego). Jest to znacznie mniej,
niż koszty utrzymania samochodu, a taki bilet uprawnia nas on do
przejazdów na wszystkich liniach, włączając metro i Szybką Kolej
Miejską. Możemy także korzystać z parkingów Park&Ride. Kiedy więc w
okresie zimowym zdecydujemy się odstawić swój rower do piwnicy, będziemy
mogli nadal poruszać się tanio i sprawnie środkami komunikacji
zbiorowej.
Korzyści z posiadania jednośladu nie da się przecenić:
jest tani, łatwy w utrzymaniu i zajmuje niewiele miejsca. Stał się on
rzeczą ogólnodostępną, nie jest już symbolem zamożności, ale
niezależności, zdrowego i ekologicznego stylu życia. Jest doskonałą
alternatywą dla samochodów w mieście zatłoczonych ulic, dlatego warto
stworzyć tym, co wybierają ten środek lokomocji dogodne warunki do
poruszania się – stworzyć miasto przyjazne rowerzystom, tak jak pogoda
im sprzyja.
na podstawie: „Gazety
Wyborczej”, wiadomosci.onet.pl, www.hotmoney.pl, www.rowery.org.pl,
www.gp24.pl, www.rmf.fm, fot. 1. www.sxc.hu
Źródło: Chrońmy Klimat
