W reakcji na zmiany klimatu w ostatnim ćwierćwieczu ociepliły się
największe jeziora Ziemi. Wyniki pierwszego globalnego badania
temperatury wód największych jezior, uzyskane przez naukowców z NASA,
podaje pismo „Geophysical Research Letters”.
Philipp Schneider i Simon Hook z należącego do NASA Jet Propulsion
Laboratory w Pasadenie (USA) wykorzystali dane, jakie przesłały na
Ziemię satelity amerykańskiej agencji National Oceanic and Atmospheric
Administration oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej. Były to wyniki
pomiarów temperatur, panujących na powierzchni 167 dużych jezior na
całej Ziemi.
Na tej podstawie naukowcy obliczyli, że w skali
dekady wody powierzchniowe jezior stają się cieplejsze o 0,45 st. C
(choć niektóre zbiorniki wodne ocieplają się w tym samym tempie nawet o
jeden st. C.). Trend związany z ociepleniem jest globalny, a
najsilniejsze wzrosty temperatur zauważono na półkuli północnej, na
dużych i średnich szerokościach geograficznych.
Największy obszar
konsekwentnych danych, świadczących o ocieplaniu wód, uzyskano z Europy
Północnej. Nieco słabszy, choć również wyraźny trend odnotowano na
południu kontynentu oraz w rejonie mórz: Czarnego i Kaspijskiego, jak i
Kazachstanu. Stosunkowo silnie ogrzewają się też wody jezior Syberii,
Mongolii i północy Chin.
Jeśli chodzi o Amerykę Północną, trendy w
południowo-zachodniej części USA były nieco silniejsze niż np. w
rejonie Wielkich Jezior. Ocieplenie jest słabsze w tropikach i na
średnich szerokościach geograficznych półkuli południowej. Wyniki analiz
zgadzają się z trendami, jakich każą się spodziewać badacze zmian
klimatu.
Wyniki badań świadczą o zjawisku ważnym dla jeziornych
ekosystemów – zaznacza główny autor badania, Schneider. – Nawet
najmniejsze wahanie temperatury wody może je bowiem niekorzystnie
zmienić. Nawet niewielkie wahania temperatury wody mogą spowodować
zakwity sinic. Te z kolei powodują, że wody jeziora stają się zabójcze
dla ryb. Może też dojść do inwazji obcych gatunków, które również
zmienią naturalny ekosystem jeziora.
Trendy związane z ociepleniem
na Ziemi naukowcy śledzą już od dawna, mierząc temperatury powietrza
przy powierzchni ziemi. Badania te uzupełniają danymi z satelitów, z
urządzeń wykorzystujących promieniowanie podczerwone. Daje im to
pełniejszy i bardziej dokładny obraz zmian temperatur powierzchni na
naszej planecie.
We wspomnianym badaniu, cytowanym przez serwis
Science Daily, eksperci skoncentrowali się na temperaturach powierzchni
wód, panujących latem (na północy Ziemi – od lipca do września, zaś na
południu – od stycznia do marca). W pozostałych porach roku trudniej
jest wykonać z kosmosu pomiary, gdyż Ziemię zasnuwają chmury, a
powierzchnię jezior zasłania śnieg i lód.
Jeziora do badań
wytypowano z globalnej bazy danych. Brano pod uwagę m.in. ich wielkość –
przeważnie było to co najmniej 500 km2. Uwzględniono wyniki pomiarów
robionych w punktach jak najbardziej oddalonych od linii brzegu, aby
uniknąć sytuacji, w której na wynik wpływa temperatura lądu.
Źródło: Chrońmy Klimat
