W Przeglądzie Sytuacji Energetycznej Świata na 2009 (World Energy Outlook 2009 – WEO 2009) przedstawionym przez Międzynarodową Agencję Energii (International Energy Agency – IEA) jest ukryty niepoprawny politycznie rodzynek – a może raczej bomba. W głównym „scenariuszu odniesienia” IEA przewiduje, że szczyt zapotrzebowania OECD na ropę jest już przeszłością – już nigdy w przyszłości nie osiągnie poziomu sprzed zeszłorocznego skoku cen ropy i początku kryzysu finansowego.
W poprzednich edycjach WEO, IEA regularnie obniżała prognozy całkowitego światowego wydobycia ropy w roku 2030.
Prognozy na rok 2030:
WEO 2004: 121 mln baryłek/dzień
WEO 2006: 116 mln baryłek/dzień
WEO 2009: 105 mln baryłek/dzień
Jednak prognozowanie spadku zużycia ropy przez kraje OECD to radykalna zmiana frontu. Uważam, że światowy szczyt wydobycia ropy naftowej wystąpi na długo przed rokiem 2030, a wydobycie ropy w roku 2030 będzie na znacznie niższym poziomie, niż obecnie. Jednak nawet prognozy IEA na poziomie 105 mln bbl/d (z obecnych 85 mln bbl/d) przewidują jedynie bardzo anemiczny wzrost na poziomie 1% rocznie. Ponieważ IEA przewiduje silny wzrost popytu ze strony Chin, Indii i innych krajów rozwijających się, kraje OECD muszą dotknąć redukcje dostaw ropy:
Przewidujemy wzrost zapotrzebowania na ropę na poziomie średnio 1% rocznie, z 85 mln baryłek dziennie w 2008 do 105 mln bbl/d w roku 2030. Cały wzrost pochodzi z krajów nienależących do OECD, zapotrzebowanie OECD spada.
Równie ciekawie wyglądają przewidywania całkowitego zużycia energii. Chiny, Indie i pozostałe kraje spoza OECD zwiększają swoje zużycie energii, podczas gdy zużycie energii w krajach OECD praktycznie staje w miejscu (to prognozy powołanego przez kraje OECD IEA, a nie moje!).
Dla ropy, sytuacja jest gorsza. Udział OECD w całkowitej puli dostępnej ropy jest tak ograniczany przez presję zapotrzebowania w innych krajach, że zmniejsza się nie tylko względnie, ale nawet w liczbach bezwzględnych. Szczegóły zapotrzebowania na ropę pokazane są w poniższej tabeli. Szczyt zużycia ropy dla krajów OECD miał miejsce w okresie 2000-2008, a IEA przewiduje jego spadek do roku 2030 o średnio 0.3% rocznie.
Tabela 1.3. Zapotrzebowanie na ropę wg regionu w Scenariuszu Referencyjnym (mln bbl/d). Źródło: WEO 2009
Pozwolę sobie to powtórzyć: IEA mówi, że zużycie ropy w krajach OECD będzie spadać, na zawsze.
No i druga bomba: IEA stwierdza, że dostawy ropy spoza krajów kartelu OPEC od roku 2010 będą się kurczyć. Co to oznacza? Że wszystkie serwowane nam argumenty o technologii, coraz efektywniejszej eksploatacji złóż, złożach w Arktyce, Rosji, Kanadzie i Brazylii… właśnie stały się przeszłością. Wszystkie tereny leżące poza krajami OPEC (stanowiącymi niecałe 3% powierzchni planety), zostały tak wyeksploatowane, że wydobycie ropy jest w nieodwołalnym trendzie spadkowym.
Wiele wskazuje na to, że urzędowy optymizm IEA prowadzi do nierealistycznych prognoz wydobycia, zarówno po stronie OPEC, jak i reszty świata. Nawet wyżsi urzędnicy IEA przyznają, że prognozy są rozdęte.
Tym bardziej więc oficjalne przyznanie przez IEA, że ilość ropy trafiającej do krajów OECD ma już tylko bezpowrotnie spadać, jest momentem przełomowym. To oficjalna prognoza agencji reprezentującej interesy krajów OECD, która de facto pozostaje w konflikcie z narodowymi przewidywaniami zużycia energii w krajach członkowskich. Co na to Polska? Jak większość krajów OECD planuje WZROST zużycia ropy, i to bardzo znaczący. Wg Polityki Energetycznej Polski do Roku 2030, zał. 2: „Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 roku”, przewidywany jest wzrost zużycia ropy z 21.9 Mtoe w roku 2006 do 27.9 Mtoe w roku 2030, czyli o ponad 27%!
Jeśli jesteś zdania, że to, że czeka nas nieunikniony spadek dostępności ropy jest ważnym problemem, który powinny dostrzec władze i podjąć pro aktywne działania, to już nie musisz powoływać się na to, że napisał tak jakiś blogger, czy niezależny analityk. Możesz powiedzieć: IEA stwierdza, że nasza konsumpcja ropy będzie spadać, więc co z tym zamierzacie zrobić?
Marcin Popkiewicz
