Włączasz radio i słuchasz informacji. W głosie prezenterki przebija zadowolenie. Mówi o ostatnich badaniach poziomu optymizmu konsumentów – jest wysoki i wzrasta. Nowy raport ekonomiczny pokazuje, że PKB znowu rośnie, sprzedaż samochodów bije rekordy, podobnie jak budowa nowych domów i zakładów przemysłowych. Kurorty na całym świecie szykują się na boom i budują nowe hotele, a linie lotnicze ustawiają się w kolejce po Boeingi i Airbusy.
Co myślisz? Cieszysz się z tych wiadomości? A może wręcz przeciwnie? A może masz mieszane uczucia?
Myślę, że większość społeczeństwa jednoznacznie zakwalifikuje je do kategorii „dobre wiadomości”.
Następnie prezenterka przedstawia kolejny raport o rozpadających się lodowcach Arktyki. A może o karczowaniu lasów tropikalnych i wymieraniu orangutanów lub unoszącej się w wodach Pacyfiku stercie odpadów plastikowych wielkości Afryki?
To większość ludzi zakwalifikuje jako „niedobre wiadomości”, prawda?
Powiedzmy to otwarcie – stwierdzenia „Wzrost ekonomiczny jest dobry” i „Niszczenie środowiska naturalnego jest złe” są we wzajemnym konflikcie, bo przy obecnym modelu naszego działania rosnąca gospodarka po prostu niszczy środowisko. Przyjrzyj się dwóm zestawom diagramów zestawiającym jedno z drugim.
Pierwszy diagram pokazuje, jak rozwija się nasza gospodarka od początków Rewolucji Przemysłowej.
Przyjrzyjmy się. Ludzka populacja szybko rośnie. Podobnie produkcja przemysłowa. Ilość samochodów, ciężarówek i samolotów stale rośnie. Zużycie papieru i wszelkich innych rzeczy rośnie wykładniczo. Tak właśnie działają ludzie, biorąc surowce, budując rzeczy i tworząc odpady.
Diagramy: Rosnące tempo zmian aktywności ludzi od początku Rewolucji Przemysłowej. Znaczący wzrost od połowy XX wieku widać w praktycznie każdej dziedzinie działalności – jest on absolutnie bezprecedensowy w historii ludzkości. Dane pochodzą z US Bureau of the Census 2000; Nordhaus 1997; World Bank 2002; World Commission on Dams 2000; Shiklomanov 1990; International Fertilizer Industry Association 2002; UN Centre for Human Settlements 2001; Pulp and Paper International 1993; McDonalds 2002; UNEP 2000; Canning 2001; World Tourism Organization 2001.
Na drugim wykresie zobaczysz jaki jest wpływ naszego gatunku na stan planety.
Gatunki znikają w tempie 1000 razy wyższym od naturalnego. Prawie cała populacja ryb kurczy się lub wręcz załamuje. Lasy, mokradła, tereny rolnicze i inne wysoce produktywne habitaty rutynowo są zabudowywane lub degradowane. Kluczowe zasoby nieodnawialnych minerałów i źródeł energii, szczególnie ropy, są zużywane w rosnącym wykładniczo tempie i są już po szczycie wydobycia lub bardzo blisko niego. Woda pitna jest często zanieczyszczona lub czerpana z pokładów wodonośnych szybciej niż się odnawia. A żeby przypieczętować tą destrukcję, rosnąca koncentracja gazów cieplarnianych destabilizuje klimat ze wszystkimi tego groźnymi konsekwencjami.
Diagramy: Zmiany w systemie ziemskim o skali globalnej wywołane wzrostem ludzkiej działalności: (a) atmosferyczna koncentracja CO2 (Etheridge et al, 1996); (b) atmosferyczna koncentracja N2O (Machida et al, 1995); (c) atmosferyczna koncentracja CH4 (Blunier et al, 1993); (d) procentowa utrata sumarycznej ilości ozonu nad Antarktydą (Image: J D Shanklin, British Antarctic Survey); (e) anomalie temperatury powierzchni na półkuli północnej (Mann et al, 1999); (f) katastrofy naturalne po roku 1900 skutkujące śmiercią 10 ludzi lub dotykające ponad 100 (OFDA/CRED, 2002); (g) procent łowisk światowych w pełni wyeksploatowanych, załamujących się i przełowionych (FAOSTAT, 2002); (h) roczna produkcja krewetek jako wyznacznik zmian strefy przybrzeżnej (WRI, 2003; FAOSTAT, 2002); (i) wymodelowany podział wywołanych przez ludzi zaburzeń azotowych w rejonach przybrzeżnych od roku 1850 (Mackenzie et al, 2002); (j) utrata lasów tropikalnych i terenów zadrzewionych w Afryce, Ameryce Południowej i Centralnej oraz Południowej i Południowo Wschodniej Azji (Richards, 1990; WRI, 1990); (k) powierzchnia lądów zamienionych w pastwiska i tereny uprawne (Klein Goldewijk and Battjes, 1997); (l) matematycznie wyliczone tempo wymierania gatunków (based on Wilson, 1992)
więcej w artykule
