Pomysł darmowego transportu miejskiego spotyka się z pewnym zainteresowaniem. Być może pojawi się możliwość przygotowania profesjonalnego raportu na ten temat i przekonania do tego pomysłu władz Warszawy. Pomysł ma zalety, ma też wady – w artykule jest ich wstępna inwentaryzacja.
Dotacje do transportu miejskiego pokrywają ok. 70%
kosztów, a bilety pozostałe 30%. Szukając dochodów miasto podnosi ceny biletów,
co jest ruchem niepopularnym i wiążącym się z kosztami społecznymi. Wprowadzenie
darmowego transportu publicznego dla osób zameldowanych w Warszawie spowoduje,
że część (15-30%) osób dojeżdżających samochodem przesiądzie się do autobusów,
tramwajów czy metra.
Darmowy transport publiczny to rozwiązanie
nowatorskie, ale nie zupełnie niespotykane. Przykładami są np. Tallin, Żory i Nysa. To oczywiście miasta mniejsze od Warszawy,
Gdańska czy Krakowa, ale korzyści ekonomiczne,
społeczne, środowiskowe, zdrowotne, wizerunkowe oraz wzrost jakości życia w
mieście są olbrzymie i zdecydowanie przewyższają koszty (także od strony
finansowej).
Jak wyglądają plusy i minusy wprowadzenia darmowej
komunikacji miejskiej, z podziałem na kwestie ekonomiczno-finansowe, społeczne,
środowiskowo-zdrowotne, jakość życia mieszkańców i wizerunek miasta i jego
władz?
Ekonomia/finanse
Plusy
- wprowadzenie darmowego transportu dla osób zameldowanych w Warszawie będzie stanowiło ogromną zachętę dla osób tu mieszkających i pracujących, a jednocześnie zameldowanych i płacących podatki gdzie indziej, by zameldować się w Warszawie – i płacić tu podatki.
- w związku ze spadkiem liczby aut na ulicach miasto będzie mogło ograniczyć program inwestycyjny budowy nowych dróg i parkingów.
- podobnie zmniejszy się presja i koszt systemów sterowania ruchem.
- Warszawa odkorkuje się. To da olbrzymi zyski czasowe ludziom (a czas to pieniądz oraz komfort życia). Koszt korków szacuje się na 1,5% PKB.
Minusy
- miasto będzie musiało zwiększyć wydatki na transport z 70 do 100% jego kosztów.
- danie ludziom darmowego transportu będzie oznaczać, że wzrośnie liczba korzystających z niego ludzi, trzeba więc będzie więcej tramwajów, autobusów i kursów metra. Być może konieczne będzie zwiększenie zatrudnienia w tym sektorze.
- spadną wpływy ze strefy płatnego parkowania (można to skompensować wprowadzając wzorem np. Londynu płatny wjazd do centrum miasta)
Społeczne
Plusy
- rozwiązanie przyczyni się do niwelowania nierówności społecznych i wyrównywania szans w czasach narastających problemów gospodarczych
- korzyść finansowa dla lokalnej gospodarki. Import ropy w Polsce to 2000 PLN na osobę rocznie. Dla 1,7 mln mieszkańców Warszawy jest to ponad 3 mld zł rocznie, które opuszcza lokalną gospodarkę. Nawet zmniejszenie zużycia ropy na poziomie 10% dałoby lokalnej gospodarce dodatkowe 10% rocznie. Pieniądze to zostałyby na miejscu i zostałyby wydane wielokrotnie.
- zmniejszenie zużycia ropy poprawi bezpieczeństwo energetyczne
- korzyść edukacyjna: przesunięcie sposobu myślenia z „miasto dla aut” na „miasto dla ludzi”.
- dodatkowe miejsca pracy w transporcie i programie „zazieleniania” miasta
Minusy
- mniej miejsc pracy przy budowie nowych dróg i parkingów.
Środowiskowe i zdrowotne
Plusy
- spadnie liczba wypadków i związane z tym koszty (według danych rządowych kilka procent PKB)
- spadnie zanieczyszczenie (pyły, tlenki azotu, węglowodory aromatyczne itp.), poprawi się zdrowie mieszkańców
- spadnie emisja CO2
Jakość życia mieszkańców
Plusy
- będzie można wyłączyć z ruchu więcej ulic. Po przerobieniu na deptaki, ogródki kawiarniane itp. życie miejskie rozkwitnie, a wartość mieszkań i lokali handlowych wzrośnie
- zmniejszy się hałas
- na odkorkowanych ulicach łatwiej będzie wytyczyć ścieżki rowerowe i buspasy
- miasto odkorkuje się i poprawi się czas przejazdu, także samochodem – dzięki temu pomysł powinien spotkać się również z akceptacją osób, które nadal będą chciały jeździć samochodem.
Wizerunek miasta i jego władz
Plusy
- władze miasta zyskują wizerunek osób innowacyjnych, myślących nieszablonowo liderów, których działania są znane nie tylko w Polsce, czy Europie, ale na całym świecie.
- w listopadzie 2013 roku w Warszawie odbędzie się konferencja klimatyczna ONZ. Wprowadzając z tej okazji darmowy transport publiczny Warszawa zapewni sobie doskonały PR na cały świat.
- spadnie emisja CO2 – będzie się czym pochwalić (Warszawa jest członkiem ‘Porozumienia Burmistrzów’).
- władze miasta zyskują poparcie mieszkańców (patrz ostatnie protesty związane z podwyżkami cen biletów), co przełoży się na wzrost liczby głosów w najbliższych wyborach.
Lista jest otwarta – liczę, że pomożecie ją uzupełnić, tym samym rozszerzając perspektywę postrzegania problemu.
