Głównym rezultatem dwutygodniowej sesji negocjacji w Kopenhadze jest
przyjęcie kilkustronicowej deklaracji „Copenhagen Accord”. Czy prawnie
niewiążący dokument jest w stanie zmobilizować światowych trucicieli do
działań na rzecz ochrony klimatu?
Oceniając rezultat Konferencji w Kopenhadze z punktu wypracowania
nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatu
zastępującego Protokół z Kioto, wynik należy traktować jako porażkę.
Osiągnięta umowa – “Copenhagen Accord” – nie nakłada na państwa
weryfikowalnych i prawnie wiążących zobowiązań m.in. w zakresie
redukcji emisji gazów cieplarnianych. Stanowi jedynie polityczną
deklarację, której głównym walorem jest podtrzymanie procesu
negocjacyjnego. Jego uwieńczeniem powinno być przyjęcie prawnie
wiążącego dokumentu podczas kolejnej Konferencji Stron w Meksyku w
grudniu 2010 roku.
Skuteczność prawnie niewiążącej deklaracji w dążeniu do ograniczenia
globalnej emisji gazów cieplarnianych, będzie można ocenić już z
początkiem lutego 2010 r. Bowiem do dnia 31 stycznia br. sygnatariusze
umowy kopenhaskiej, muszą przedstawić swoje krajowe cele ograniczenia
emisji dwutlenku węgla do roku 2020.
Zgodnie z “Copenhagen Accord” (CA): Kraje Aneksu 1 Protokołu
z Kioto zgadzają się na wdrożenie indywidualnie lub wspólnie
odpowiednich celów redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2020 r. w
formie załączonej do CA tabeli, wskazującej m.in. procentową redukcję
emisji w odniesieniu do wybranego roku bazowego. Mają one zostać
przekazane do Sekretariatu najpóźniej do 31 stycznia 2010 r. Kraje
Aneksu 1 będące stronami Protokołu z Kioto w przyszłości zwiększą swoje
zobowiązania. Zobowiązania te wedle CA będą mierzalne, weryfikowalne i
raportowane (MRV) zgodnie z istniejącymi i przyszłymi rozwiązaniami,
zaakceptowanymi przez COP w drodze dalszych negocjacji.
Kraje spoza Aneksu 1 zadeklarują swoje dobrowolne programy i działania
krajowe, mające na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych do roku
2020 najpóźniej do 31 stycznia 2010 r. Kraje LDC (Least Developed
Countries) i SIDS (Small Island Developing States) mogą podjąć
działania mitygacyjne dobrowolnie. Działania te powinny być
komunikowane co dwa lata wedle zasad, które ma przyjąć COP. [1]
Warto zatem przypomnieć główne propozycje w zakresie ograniczenia
emisji dwutlenku węgla, jakie zostały przedstawione przed Konferencją:
Afryka Południowa: ograniczenie dotychczasowej emisji o 32% do roku 2020, redukcja o 42% 2025 r.
Australia: redukcja emisji do roku 2020 o 5%
(bezwarunkowo), 15% (warunkowo) lub 25% (z rygorystycznymi warunkami) w
odniesieniu do poziomu z 2000 r. Przyjęcie celu 5%, oznacza w
odniesieniu do poziomu emisji z 1990r. 13% wzrost emisji z wył. LULUCF.
Brazylia: dobrowolna oferta redukcji przewidywanej w
roku 2020 emisji o 36-39% (co mniej więcej odpowiada wartości emisji z
roku 1994). Brazylijski Plan Narodowy w sprawie Zmian Klimatu obejmuje
wiele ambitnych działań w zakresie leśnictwa, w tym ograniczenie o 80%
stopnia wylesienia regionu Amazonii do roku 2020.
Chiny: ograniczenie emisji o 40-45% w przeliczeniu na
każdą wytworzoną jednostkę PKB do roku 2020, w porównaniu do poziomu z
roku 2005.
Indie: ograniczenie emisji o 20-25% w przeliczeniu na
każdą wytworzoną jednostkę PKB do roku 2020, w odniesieniu do poziomu z
roku 2005.
Indonezja: dobrowolne ograniczenie przewidywanej w roku 2020 emisji o 26% w stosunku do poziom BAU – „business as usual”.
Japonia: warunkowe ograniczenie do roku 2020 emisji w wysokości do 25% poniżej poziomu z 1990 r.
Kanada: ograniczenie emisji do 2020 r. o 20%, względem poziomu z roku 2006 (redukcja o 3% względem poziomu z roku 1990).
Korea Południowa: bezwarunkowe ograniczenie do 2020 r. emisji gazów cieplarnianych do 4% poniżej poziomu z roku 2005.
Rosja: redukcja emisji do 2020 r. o 20-25% poniżej poziomu z roku 1990.
Stany Zjednoczone: planowana redukcja emisji do 2020 r. o 17% poniżej poziomu z roku 2005 (3% w odniesieniu do poziomu z 1990 roku).
Unia Europejska: redukcja emisji do 2020 r. o 20% w porównaniu do poziomu z roku 1990, warunkowo podwyższenie poziomu redukcji do 30%.
Zgodnie z oceną „Climate Action Tracker” przyjęcie nawet najwyższych z
dotychczas zaproponowanych poziomów redukcji, stanowi zaledwie „połowę
wysiłku, który konieczny jest dla utrzymania wzrostu globalnej
temperatury poniżej 2 °C.” Aktualne plany i cele redukcyjne oznaczają,
że świat w roku 2100 może być cieplejszy nawet o 3,5 – 4 °C.
W związku ze zbliżającym się terminem ogłoszenia zobowiązań
redukcyjnych przez sygnatariuszy umowy kopenhaskiej, oficjalnych
stanowisk można spodziewać się już wkrótce. Wiadomo, że stanowisko
Brazylii, Południowej Afryki, Indii i Chin będzie omawiane w New Delhi
podczas spotkania ministrów środowiska tych państw, planowanego w
dniach 25-28 stycznia br.
W nawiązaniu do planowanego spotkania, indyjski minister środowiska
Jairam Ramesh przekazał dziennikowi „Economic Times of India”, że
rozmowy będą dotyczyły także sposobu przekonania innych państw do
podpisania porozumienia „Copenhagen Accord”. „Głównym wyzwaniem jest to, że porozumienie 29 państw musi zostać przekształcone w stanowisko wspólne dla 194 krajów” – powiedział minister.
[1] źródło: Ministerstwo Środowiska
„Copenhagen Accord” (ang.) – plik PDF
Źródło: Chrońmy Klimat
