Aktywność słoneczna a klimat: czy Słońce powoduje globalne ocieplenie?

Argument sceptyków: „W ciągu ostatnich kilkuset lat,
ilość plam słonecznych stale rosła, podczas gdy Ziemia się ocieplała.
Dane sugerują, że aktywność słoneczna wpływa na globalny klimat
powodując ocieplenie planety.” (BBC)

Co mówi nauka: W ciągu ostatnich 35 lat – będących świadkiem
szybkiego globalnego ocieplania się klimatu – aktywność słoneczna
spadała. Innymi słowy, od kilkudziesięciu lat ocieplenie postępowało w
kierunku odwrotnym do tego, jaki wskazywałby malejący wpływ Słońca.

Jako dostawca prawie całej energii dla ziemskiego klimatu, Słońce ma duży wpływ na klimat. Porównanie zachowania Słońca i klimatu w ciągu ostatnich 1150 lat pokazuje, że zmiany temperatury podążają krok w krok za zmianami aktywności słonecznej (Usoskin 2005). Jednak, po roku 1975, temperatury zauważalnie wzrosły, podczas gdy aktywność słoneczna pokazuje jedynie niewielkie zmiany, i co więcej w kierunku spadkowym. Skłoniło to badaczy do wniosku, że „podczas ostatnich 30 lat całkowite napromieniowanie słoneczne, słoneczne napromieniowanie ultrafioletowe i strumień promieni kosmicznych nie pokazały żadnego znacznego trendu zmian, zatem przynajmniej ten ostatni epizod ocieplenia musi mieć inne źródło.”

Rysunek 1: Roczne zmiany globalnych temperatur (cienka jasnoczerwona linia)
z 11-letnią średnią ruchomą (gruba linia ciemnoczerwona). Temperatura z NASA GISS.
Roczne Całkowite Napromieniowanie Słoneczne (Total Soral Irradiance – TSI)
(cienka jasnoniebieska linia) z 11-letnią średnią ruchomą (gruba
ciemnoniebieska linia). Dane RNS z lat 1880 do 1978: Solanki. 
Dane z lat 1979 do 2009: PMOD.

Inne badania
wpływu Słońca na klimat

Ten wniosek
został potwierdzony przez wiele badań, które pokazały, że o ile Słońce
sprzyjało ociepleniu na początku XX wieku, to jego wpływ w ciągu ostatnich
kilku dziesięcioleci był bardzo mały (a do tego najprawdopodobniej
ochładzający):

• Erlykin 2009:
  „Stwierdzamy że maksymalny wzrost średniej temperatury powierzchni
  Ziemi, który może być przypisany aktywności Słońca stanowi 14%
  obserwowanego globalnego ocieplenia”
• Benestad 2009:
  „Nasza analiza pokazuje, że najbardziej prawdopodobny udział
  wymuszenia słonecznego w globalnym ociepleniu stanowi 7 ± 1% w XX-tym
  wieku i jest on zaniedbywalny, jeśli chodzi o ocieplenie od 1980
  roku.”
• Lockwood
  2008: „Pokazaliśmy że wpływ zmian słonecznych na trend
  temperatury od 1987 roku jest mały i spadkowy; najlepsze oszacowanie
  wynosi -1.3%, a odchylenie standardowe 2σ daje przedział
  niepewności od -0,7 do -1,9%.”
• Lockwood
  2008: „Wnioski z naszego poprzedniego artykułu, że
  wymuszanie radiacyjne Słońca spadło w ciągu ostatnich 20 lat, podczas gdy
  temperatury powietrza na powierzchni Ziemi wzrastały, dotyczą pełnego
  zakresu potencjalnych stałych czasowych reakcji klimatu na zmiany
  aktywności Słońca.”
• Ammann 2007:
  „Mimo, że efekty słoneczne i wulkaniczne zdają się dominować
  większość powolnych zmian klimatycznych w ciągu ostatniego tysiąca lat,
  wpływ gazów cieplarnianych dominował od drugiej połowy zeszłego wieku.”
• Lockwood 2007:
  „Obserwowany szybki wzrost średnich globalnych temperatur po 1985 roku
  nie może być przypisany zmianom aktywności słonecznej, bez względu na
  mechanizm który się założy i bez względu na wielkość wzmocnienia zmian
  słonecznych.”
• Foukal 2006:
  „Zmiany mierzone za pomocą satelitów od 1978 roku są zbyt małe, aby
  mogły przyczynić się znacząco do przyspieszonego globalnego ocieplenia w
  ciągu ostatnich 30 lat.”
• Scafetta
  2006: „od 1975 roku globalne ocieplenie zachodziło
  znacznie szybciej, niż można by oczekiwać, gdyby uwzględnić wyłącznie
  wpływ Słońca.”
• Usoskin 2005:
  „podczas ostatnich 30 lat całkowite napromieniowanie słoneczne,
  słoneczne napromieniowanie ultrafioletowe i strumień promieni kosmicznych
  nie wykazywały żadnego znaczącego trendu, zatem ostatni epizod globalnego
  ocieplenia musi mieć inne źródło.”
• Solanki 2004
  rekonstruuje ilości plam słonecznych w okresie ostatnich 11400 lat używając
  koncentracji radioaktywnego izotopu węgla ¹⁴C, stwierdzając, że
  „jest mało prawdopodobne, aby główną przyczyną silnego ocieplenia
  podczas ostatnich trzech dziesięcioleci była zmienność słoneczna.”
• Haigh 2003:
  „Dane obserwacyjne sugerują, że Słońce wpływało na temperatury w
  skali dziesięcioleci, wieków i tysiącleci, jednak analiza wpływu
  napromieniowania i wyniki modelowe bilansu energii i modeli ogólnej
  cyrkulacji (GCM) sugerują, że ocieplenie podczas ostatniej części XX wieku
  nie może być przypisane wyłącznie wpływowi Słońca.”
• Stott 2003
  zwiększył wagę wpływu Słońca w modelu klimatycznym, a pomimo to
  stwierdził, że „większość ocieplenia w okresie ostatnich 50 lat
  prawdopodobnie była spowodowana zwiększeniem ilości gazów
  cieplarnianych.”
• Solanki 2003L
  „Słońce przyczyniło się do mniej niż 30% globalnego ocieplenia od
  1970 roku.”
• Lean 1999L
  „jest mało prawdopodobne, że zależność pomiędzy Słońcem i klimatem
  może wyjaśnić dużą część globalnego ocieplenia od 1970 roku.”
• Waple 1999:
  „mało wskazuje na to, że zmiany w napromieniowaniu mają duży wpływ na
  obecny trend ocieplenia.”
• Frolich 1998:
  „trendy emisji promieniowania słonecznego nieznacznie przyczyniły się
  do wzrostu globalnej temperatury na powierzchni o 0,2°C w ostatniej
  dekadzie „.

Tłumaczenie: Irek Zawadzki

Źródło: Skeptical Science