Słoneczny dziesięciobój jest nagrodzonym wieloma nagrodami konkursem organizowanym przez amerykańskie Ministerstwo Energii i sponsorowanym przez wiele prywatnych firm. Jego intencją jest zmobilizowanie uniwersyteckich zespołów studenckich do zaprojektowania, zbudowania i demonstracji w użytku domów zasilanych energią słoneczną. Zwycięzcą zawodów zostaje zespół, który potrafi najlepiej połączyć niskie koszty, atrakcyjność i elementy techniczne projektu z optymalnym wytwarzaniem i oszczędnym wykorzystaniem energii.
Pierwszy słoneczny dziesięciobój odbył się w 2002 roku, a od 2005 roku jest organizowany w USA co dwa lata. Głównymi celami tego programu są:
- Edukacja uczestniczących studentów i społeczeństwa na temat możliwości oszczędności energii
- Pokaz korzyści wynikających z budowania domów, które łączą energooszczędną konstrukcję z oszczędnymi urządzeniami sprzętu domowego i istniejącymi dzisiaj systemami energii odnawialnej
- Dostarczenie studentom możliwości zdobycia unikalnego treningu w dziedzinie wytwarzania i wykorzystania czystej i odnawialnej energii
Projekty czestniczących w konkursie zespołów są oceniane w dziesięciu kategoriach: architektura, atrakcyjność rynkowa, rozwiązania techniczne, komunikacja, koszt budowy, komfort, gorąca woda, urządzenia gospodarstwa domowego, domowa rozrywka i bilans energii. Nagrody przyznawane są w wielu indywidualnych kategoriach, chociaż – podobnie jak w dziesięcioboju lekkoatletycznym – najważniejszym osiągnięciem jest zdobycie największej sumy punktów z wszystkich konkurencji.
Zdobywcą pierwszego miejsca w tegorocznym turnieju, zakończonym drugiego października, został zespół studentów Uniwersytetu Maryland. Ich projekt, inspirowany ochroną ekosystemu graniczącej ze stanem Maryland Zatoki Chesapeake, połączył rozwiązania adresujące zużycie energii i wody. Zatoka Chesapeake jest coraz bardziej zagrożona przez rosnącą urbanizację otaczających ją stanów (Maryland, New Jersey, Delaware, Pennsylvania i Virginia) i związanym z tym zatruciem rzek dopływowych przez miasta i rolnictwo.
Komputerowo generowany obraz zwycięskiego projektu domu zespołu akademickiego Uniwersytetu Maryland. Projekt zdobył pierwsze miejsce w słonecznym dziesięcioboju w 2011 roku. Źródło: www.solardecathlon.gov
Zwycięski projekt pokazuje, jak można zbudować atrakcyjnie wyglądający dom, który pomaga chronić środowisko poprzez minimalizację zużycia wody , inteligentną kontrolę wody deszczowej i filtrowanie zanieczyszczeń z tzw. „szarej wody” (z prysznica, prania i mycia naczyń). Dwuspadowy „zielony” dach, pokryty z jednej strony panelami solarnymi a z drugiej filtrującymi wodę roślinami, pomaga osiagnąć główne cele projektu – kontrolę i minimalizację zużycia wody i energii – a jednocześnie ułatwia naturalne oświetlenie wnętrza dzięki szeregowi umieszczonych tuż pod dachem okien. W projekcie zastosowano ciekawy „odwadniający wodospad” pomagający w kontrolowaniu wilgotności, służąc jednocześnie jako element dekoracyjny.
W finałach zawodów ukończonych w tym roku wzięło udział dwadzieścia zespołów akademickich, głównie ze Stanów Zjednoczonych, ale także z czterech innych krajów: Chin, Belgii, Kanady i Nowej Zelandii. Zespół z Nowej Zelandii zdobył pierwsze miejsce w konkursie rozwiązań technologicznych i drugie miejsce w konkursie architektonicznym.
Następny konkurs, którego finały odbędą się w 2013 roku, już się rozpoczął. Wnioski zespołów akademickich przyjmowane będą do 10 listopada 2011 roku i selekcja finalistów zostanie ogłoszona 16 grudnia. Zaproszone zespoły będą mogły zaprezentować swoje projekty w Waszyngtonie w 2013 roku. Zainteresowani mogą znaleźć tutaj dodatkowe informacje.
Sukces w Ameryce zaowocował zorganizowaniem podobnego słonecznego dziesięcioboju w Europie. W aktualnej edycji europejskiego konkursu, którego finały odbędą się w przyszłym roku w Hiszpanii, bierze udział dwadzieścia zespołów akademickich z całego świata, w tym kilku polskich sąsiadów: Niemcy, Węgry i Rumunia. Miejmy nadzieję, że w finałach następnych konkursów, w 2013 roku w USA lub w 2014 roku w Hiszpanii, zobaczymy projekt jednej z polskich uczelni.
Finały słonecznego dziesięcioboju w Waszyngtonie, USA, 1 październik 2011. Pomimo zimnej i deszczowej pogody w kolejce do wejścia do zwycięskiego domu Uniwersytetu Maryland trzeba było czekać prawie godzinę.
Finały słonecznego dziesięcioboju w Waszyngtonie, 1 październik 2011. Projekt zespołu z Chin wykorzystał sześć kontenerów ustawionych parami w kształt litery Y.
Finały słonecznego dziesięcioboju w Waszyngtonie, 1 październik 2011. Niekonwencjonalnie wyglądający projekt zespołu studentów z California Institute of Technology.
Irek Zawadzki
Na podstawie: www.solardecathlon.gov
