Pierwsza globalna analiza populacji reniferów i karibu ujawniła, że ich populacja spada praktycznie na wszystkich obszarach ich występowania, od Alaski i Kanady, przez Grenlandię i Skandynawię, po Rosję.
Te zwierzęta to podstawa życia tubylczych ludów Arktyki. Jednak zarówno renifery, jak i karibu mają coraz większe trudności z przetrwaniem w ocieplającym się świecie, zmienianym dodatkowo przez rozwój przemysłowy związany z wycinaniem drzew, wydobyciem ropy i gazu oraz rozbudową sieci drogowej.
Renifery i karibu należą do tego samego gatunku, Rangifer tarandus. Karibu żyją w Kanadzie, na Alasce i Grenlandii; renifery żyją w Rosji i Skandynawii.
„Kiedy odkryliśmy, jak spada populacja reniferów w Kanadzie, zdecydowaliśmy się podjąć kompleksowe badania w innych regionach, aby sprawdzić, czy jest to zjawisko lokalne, czy globalne”, wspomina Liv Vors z kanadyjskiego Uniwersytetu Alberty w Edmonton.
Vors i Mark Boyce z Uniwersytetu Alberty przeanalizowali pod tym kątem publikacje i rządowe bazy danych, skontaktowali się też z badaczami z innych krajów, aby zebrać wszelkie dostępne informacje o populacjach karibu i reniferów. Zebrali dane o 58 dużych stadach.
Wyniki ich zaszokowały. Prawie na całym świecie populacja kurczyła się. Nawet w Europie, gdzie na pół udomowionymi stadami reniferów zajmują się ludzie, populacja tych zwierząt kurczyła się.
„Spojrzenie na zapełnioną kolorem czerwonym Arktykę było trzeźwiącym momentem”, mówi Vors.
Rys. Zmiany liczby reniferów i karibu na świecie: kolor czerwony pokazuje obszary na których liczebność stad spada, kolor zielony pokazuje obszary na których liczebność stad wzrasta, dla obszarów ciemnoszarych brak jest danych, na obszarach jasnoszarych renifery nie występują. Wzrost liczebności stad odnotowuje się jedynie na północnych skrajach kontynentów.
„Jeśli zmiany klimatu i rozwój przemysłowy będą zachodzić w obecnym tempie, to populacje karibu i reniferów będą kurczyć się jeszcze bardziej”, mówi Vors. „W chwili obecnej, zmiany klimatu są największym problemem dla migrujących arktycznych karibu i reniferów, podczas gdy nie migrujące gatunki leśne najsilniej odczuwają ekspansję ludzi”.
Zmiany klimatu dotykają migrujące karibu na wiele sposobów. Cieplejsze lata oznaczają większą aktywność insektów, w wyniku czego zwierzęta nie mogą się spokojnie odżywiać i wykarmić na zimę. Wcześniejsze wiosny oznaczają, że największy rozkwit roślinności następuje, zanim migrujące zwierzęta dotrą na letnie pastwiska, zaś cieplejsze zimy oznaczają więcej marznącego deszczu tworzącego na ziemi pokrywę lodową, przez którą zwierzęta nie mogą się przekopać w wyniku czego masowo głodują.
„Z czasem zmiany klimatu zaczną również coraz silniej wpływać również na leśne karibu, a zmiana otoczenia będzie miała coraz większy wpływ na arktyczne karibu i renifery”, dodaje Vors.
„Będzie więcej pożarów lasów, wzrośnie też liczba pasożytów i insektów, przenoszonych przez jelenie wirgińskie, których granica występowania przesuwa się coraz dalej na północ Kanady. W Arktyce buduje się też coraz więcej dróg i infrastruktury, w tym kopalni diamentów, nakładających się na szlaki migracji”.
„Jeśli czegoś szybko nie zrobimy, wszystkie siedem podgatunków czeka czarna przyszłość”, podsumowuje Vors. „Ich habitat i klimat zmieniają się zbyt szybko, aby mogły się zaadaptować, nie mają też dokąd się przenieść”.
więcej w BBC
