Z uwagi na zbliżające się wybory parlamentarne ponad 180 organizacji i ruchów zajmujących się ochroną lasów w Polsce przygotowało 10-punktowy „Manifest leśny”. Czego się domagają?
– Nasze lasy są źle zarządzane, dlatego nie rozmawiamy czy, ale jak zreformować gospodarkę leśną i Lasy Państwowe – mówi Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot, która zainicjowała prace nad manifestem.
Manifest leśny, czyli…
W ramach manifestu organizację domagają się m.in.:
- zwiększenia powierzchni lasów bez użytkowania gospodarczego (20% lasów bez wycinek) i wprowadzenia zakazu spalania polskich lasów w piecach elektrowni,
- zapewnienia realnego wpływu na decyzje o lasach,
- przekierowania środków z Lasów Państwowych na ochronę parków narodowych, zamiast wydawania ich na przedsięwzięcia w ogóle niezwiązane z zarządzaniem lasami.
Manifest adresowany jest do polityków i polityczek jako wyraz społecznej woli i oczekiwanie zmiany prawa w pierwszych 100 dniach po zmianie władzy. – Apelujemy o sprawiedliwą transformację sektora leśnego. Każda deklaracja będzie przez nas odnotowana i rozliczana – zapewnia Ślusarczyk.
Większa wycinka, rekordowe przychody
W ciągu ostatnich 30 lat skala wycinek w lasach wzrosła ponad dwukrotnie. W 2022 r. leśnicy pozyskali 42 mln m³ drzew, uzyskując 15 mld zł przychodu. Ale wraz z eksploatacją naszych lasów, pogarsza się ich kondycja. Stan prawie 50% siedlisk leśnych Natura 2000 w Polsce jest niewłaściwy, a stan 30% pogorszył się.
– Chcemy lasów, nie zrębów. Nasz manifest jest dowodem na to, że polski model leśnictwa, nastawiony na eksploatacyjne pozyskanie drewna bez oglądania się na społeczeństwo, nie ma już racji bytu. Lasy Państwowe traktują nasze lasy jak fabryki desek, lekceważąc fakt, że są one kluczowe dla ochrony przyrody i łagodzenia skutków zmian klimatu, ale są także ważne dla obywateli – dodaje Ślusarczyk.
Manifest podpisało ponad 180 organizacji i ruchów społecznych, ale dokument ten wyraża szerokie poparcie społeczne dla lepszej ochrony lasów. Jak wynika z badań opinii IPSOS dla Pracowni na rzecz Wszystkich Istot, aż 74,5% Polaków uważa, że w Polsce należy zwiększyć powierzchnię lasów, na której nie prowadzi się wycinek. 78% uważa zaś, że to ochrona przyrody powinna być priorytetem Lasów Państwowych.
Ludzie walczą o lasy
– Las Mokrzański we Wrocławiu obronili zwykli mieszkańcy. To oni przyszli na spotkanie z nadleśniczym wykrzykując mu w twarz brak zgody na wycinkę drzew w ICH lasie. To była starsza pani z zakupami, matka z dzieckiem i około setka innych wkurzonych mieszkańców. Świadomość, że to nasz las, a nie urzędników w mundurach, budzi się i jest coraz silniejsza. To siła, której nie można lekceważyć, bo mamy prawo do tego, aby żyć w zdrowym środowisku i ludzie to coraz lepiej rozumieją i walczą o to prawo – mówi Izabella Młynarczyk wiceprezeska Fundacji Nowa Obecność i członkini ruchu Ratujmy Las Mokrzański.
Podobnie wypowiada się Marcin Drużkowski z inicjatywy Chronię Beskid Mały. – To tu cierpimy na coroczne niedobory wody w naszej rzece. Jej źródła chroni karpacki las, położony na zboczach Beskidu Małego. Las wodochronny – stanowi naturalny system retencyjny dla opadów atmosferycznych. Wycinanie go to prosta droga do pozostawienia nas z coraz większym problemem suszy… Woda to najcenniejsza substancja na naszej planecie – chrońmy las, który ją chroni. Opieka nad lasami musi przybrać radykalnie inny wymiar, niż obecnie – uważa Drużkowski.
Nadszedł moment, w którym jasno i wyraźnie artykułujemy nasze postulaty, potrzeby i oczekiwania. I jeśli lata osiemdziesiąte były latami stawiania postulatów przez związki robotnicze, tak lata dwudzieste XXI wieku są czasem domagania się ochrony przyrody, począwszy od lasów, które są własnością obywateli tego kraju, a nie państwowej korporacji – podsumowuje Magdalena Gościniak, która działa na rzecz ochrony lasów w Nadleśnictwie Brynek.
„Manifest leśny” organizacji i ruchów społecznych został napisany w lipcu 2023 wspólnie przez: Pracownię na rzecz Wszystkich Istot, Inicjatywę Dzikie Karpaty, Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA, Greenpeace Polska, Lasy i Obywatele, Fundację Dziedzictwo Przyrodnicze, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Stowarzyszenie MODrzew.
