Rozdroże

To, co zrobimy w ciągu kilku najbliższych lat, zadecyduje o przyszłości naszej cywilizacji - czy wystarczy nam zasobów i środowiska?

Stanęliśmy w obliczu szeregu kryzysów na skalę planetarną: globalnych zmian klimatu, ryzyka wyczerpania się krytycznych dla istnienia cywilizacji technicznej zasobów paliw kopalnych oraz kryzysu żywnościowego, grożących śmiercią dziesiątkom milionom ludzi i destabilizacją całych regionów. 

Wyzwania, przed którymi stoimy, mają wspólne korzenie i są ze sobą głęboko powiązane. Jeszcze kilkanaście lat temu nie zdawaliśmy sobie sprawy ze skali tych zagrożeń, a za kilkanaście lat będzie już za późno, aby coś zrobić.

Znajdujemy się dziś na rozdrożu, a droga, którą wybierzemy, zdeterminuje nasze dalsze losy, a nawet kwestię dalszego istnienia naszej cywilizacji.

Oil Peak - kryzys energetyczny

Czy umiesz sobie wyobrazić nasz świat po Oil Peak - świat bez ropy? Postaraj się, bo za kilka lat zacznie jej brakować.

Koniec ropyPaliwa kopalne pozwoliły nam na stworzenie i używanie niezliczonych urządzeń i narzędzi ułatwiających pracę i życie codzienne. Bez nich nie ma przemysłu, energetyki, transportu, a nawet rolnictwa przemysłowego. Nie ma naszego świata. Większość z nas nie zadaje sobie pytania, czy to w ogóle możliwe, żebyśmy w ciągu dekad wyczerpali zasoby surowca, które powstawały przez dziesiątki milionów lat. Tymczasem, w ciągu życia jednego pokolenia wyczerpujemy ponad połowę światowych zasobów ropy i gazu. Coraz więcej krajów ma już szczyt wydobycia ropy (Oil Peak) za sobą. Najprawdopodobniej od roku 2012 wydobycie ropy zacznie spadać. Możliwe, że ze względu na związane z kryzysem ekonomicznym spadek popytu i inwestycji w wydobycie Oil Peak miał już miejsce w 2008 roku. Kiedy zacznie brakować ropy, co się stanie z jej cenami? Co będzie, kiedy jej nam zabraknie? Jak poradzą sobie nasz przemysł, transport i społeczeństwo? Czy obecny kryzys ekonomiczny to pierwszy sygnał nadciągających problemów?

Zmiany klimatu - wprowadzenie

Zmiany klimatu - jak to wszystko działa?

Zmiany klimatu teoriaJak to jest z tymi gazami cieplarnianymi? Czy ich ilość w atmosferze rośnie? Jak szybko? Skąd się biorą? Czy to naprawdę nasz wpływ? Czy naprawdę jest ich tak dużo? Jak zmienia się temperatura planety? Jak szybko się zmienia? Gdzie rośnie, a gdzie nie? Co to w ogóle jest klimat? Czym różni się od pogody? Jakie są mechanizmy decydujące o klimacie miejsca? Jak działa efekt cieplarniany? Jak bardzo podnosi temperaturę Ziemi? Jak by wyglądała nasza planeta bez niego, a jak, gdyby był znacznie mocniejszy? Skąd wiemy, jaki był klimat przed milionami lat? Jak się zmieniał i jak to się ma do dzisiejszych jego zmian? Jaki jest wpływ Słońca, jaki gazów cieplarnianych, a jaki innych czynników? Jak nasze emisje, tak małe w porównaniu z naturalnymi, tak znacząco zmieniają cykl węglowy, skład atmosfery i kwasowość oceanów? Czy słyszałeś o hydratach metanu? A o tym, jak może dojść do odtlenienia oceanów i rozkwitu bakterii siarkowych? Jak modeluje się klimat i przewiduje przyszłe jego zmiany i co do tego mają sprzężenia zwrotne?
Dużo pytań? Skomplikowane? Temat rzeczywiście jest trudny - i przez to niezrozumiały, co wcale nie znaczy, że zagrożenie staje się przez to mniej poważne.

Zmiany klimatu - zjawiska

Co oznaczają zmiany klimatu? Czego jesteśmy świadkami? Co nas czeka za progiem?

Wojna w AfryceJuż teraz, przy podniesieniu się średniej temperatury o niecałe 0.8°C, obserwujemy szereg niespotykanych wcześniej zjawisk: rekordowe upały, przesuwanie się stref klimatycznych, topnienie lodowców, silniejsze huragany, rozpad czapy lodowej Arktyki i lodów Antarktydy, podnoszenie się poziomu oceanów, rozmarzanie wiecznej zmarzliny, burze i nawałnice, pustynnienie, susze, pożary i powodzie. Według prognoz naukowców, do końca stulecia średnia temperatura Ziemi temperatura wzrośnie o 3-4°C, a temperatura lądów zmieni się w granicach 4-7°C i wcale nie będzie to koniec wzrostu.
Katastrofy klimatyczne, zniszczenia infrastruktury, uchodźcy, wojny o zasoby, a nawet wielkie wymieranie gatunków - czy to nas czeka w przyszłości?

Zmiany klimatu - przyszłość

Zmieniamy klimat planety. Dziś to dopiero początek zmian - co będzie dalej?

Dwa światy - rozdrożeNauka daje nam do ręki narzędzia pozwalające nam spojrzeć w przyszłość. Już przed 30 lat zespół amerykańskich fizyków pracujących na zlecenie Ministerstwa Obrony USA przewidział te zmiany. Część z nich już nastąpiła. Dziś dziesiątki ośrodków naukowych, wraz z nagrodzonym Pokojową Nagrodą Nobla IPCC coraz dokładniej zaglądają w przyszłość, ostrzegając nas przed przekroczeniem wzrostu temperatury o 2°C, co przerzuciłoby klimat Ziemi do stanu ze środkowego Pliocenu sprzed 3 milionów lat - progu, za którym mogą zacząć działać dodatnie sprzężenia zwrotne, mogące zupełnie odmienić oblicze planety. Raz rozpoczęta zmiana klimatu będzie trwała dziesiątki tysięcy lat. Zmieniający się klimat to zaskakujące katastrofy klimatyczne, olbrzymie straty ekonomiczne, setki milionów uchodźców, a w skrajnym przypadku odtworzenie scenariusza wielkiego wymierania, którego nie przeżyje większość gatunków roślin i zwierząt. Poznaj możliwą Historię Przyszłości.

Kryzys żywnościowy

Żywność? Ma być w sklepie.

Kryzys żywnościowy w AfryceOdwiedzamy sklepy, w których regały uginają się od towarów. Czy rzeczywiście jest jakiś problem z żywnością?
W biednych krajach ludzie wydają na jedzenie 60-80% swoich zarobków, a codziennie z głodu na świecie ginie 20 tysięcy ludzi. W obliczu wzrostu cen żywności i postępującego za tym głodu, załamuje się nawet porządek społeczny. Kiedy ludzie nie mają jak nakarmić siebie i swoich dzieci, kiedy widzą je chorujące i umierające z głodu, uczynią wszystko, aby się ratować, nawet kosztem innych, a kradzieże, zamieszki i przemoc stają się codziennością.
Dlaczego tak jest? Jest wiele przyczyn: katastrofy klimatyczne, odbieranie terenów rolniczych pod uprawę biopaliw, wzrost cen ropy, rosnąca liczba ludzi i zmiana nawyków żywieniowych w Chinach, erozja gleby i brak nowych terenów uprawnych.

Paliwa kopalne i emisje CO2

Skąd bierzemy energię i na co nam ona? No i skąd się biorą te nasze emisje gazów cieplarnianych?

ElektrowniaPotrzebujemy energii. Prąd dający światło, zasilający lodówki, komputery, telewizory, telefony. Paliwo dla samochodów, maszyn rolniczych i budowlanych, statków i samolotów. Ogrzewanie mieszkań, biur i sklepów. Fabryki i kopalnie dające nam żywność, ubrania, wszystkie urządzenia.
Bez energii nie ma cywilizacji. Zużywamy jej coraz więcej, prawie wyłącznie z ropy, węgla i gazu, a spalając je zmieniamy skład atmosfery. Bardzo często energię zwyczajnie marnujemy! Zapalając żarówkę lub jadąc samochodem marnujemy blisko 99% energii. Ze wszystkiego, co kupujemy, po kilku miesiącach zostaje nam tylko 1-2%, cała reszta surowców kończy na wysypisku.

Społeczeństwo - jacy jesteśmy

Zmiany klimatu i kryzys energetyczny - problem techniczny czy może psychologiczny?

Struś w obliczu zagrożeniaOd strony naukowej i technicznej wiadomo, co należałoby zrobić. Jednak tracimy kolejne lata bez realnych działań. Dlaczego?
Z kilku powodów. Po pierwsze, percepcja powoli narastających kryzysów i umiejętność radzenia sobie z nimi nie jest naszą najmocniejszą stroną, szczególnie, jeśli problem jest trudny, abstrakcyjny i odległy od codziennego życia. Co gorsza, NIE CHCEMY zrozumieć, bo uznanie wagi zagrożeń oznaczałoby konieczność znaczącej zmiany naszego sposobu życia, na co większość ludzi nie ma ochoty. Podobnie przedsiębiorstwa - dla wielu z nich zmiany oznaczają spadek zysków, nie leżą w ich interesie. Myśl, że na obecny wysokokonsumpcyjny sposób życia nie wystarczy na długo zasobów i swoim sposobem życia zaciągamy dług na rachunek naszych dzieci, jest szczególnie nieprzyjemna. Najprościej więc zanegować istnienie tego problemu.

Rozwiązania systemowe

Jesteśmy na rozdrożu. Co powinniśmy zrobić, żeby wybrać właściwą drogę?

Jest wybórZależy nam, aby osoby czytające ten tekst wiedziały, że nie chcemy tylko powiedzieć, że „jest źle, a będzie gorzej”. Uważamy, że ścieżka od niewiedzy wcale nie powinna prowadzić do rezygnacji i stwierdzenia „że jest już za późno, aby coś zmienić”, ale do wizji lepszej przyszłości.
Chcemy pokazać wizję przyszłości, o którą warto walczyć, dla której warto się wysilić, nie tylko dla siebie i swoich dzieci, ale i wszystkich żyjących na Ziemi istot - „Za Waszą i Naszą przyszłość”!
Chcemy powiedzieć, że dalsze podążanie obecną drogą wiąże się z olbrzymim ryzykiem, ale są też inne drogi. Owszem – są inne od dotychczasowych – ale to nie znaczy, że są gorsze. To my, ludzie, w ostatecznym rozrachunku możemy zrezygnować z bezmyślnej drogi ku zagładzie, a zamiast tego zmienić świat świadomie, z właściwą nam pasją i energią, na lepsze – dla nas, naszych dzieci i wszystkich żyjących na Ziemi istot.
Jesteśmy dziś na progu rewolucji odnawialnych źródeł energii, nie zaczynamy od zera. Pamiętajmy – im szybciej i bardziej zdecydowanie przystąpimy do działania, tym większe mamy szanse na sukces!

Rozwiązania technologiczne

Większość energii produkujemy z węgla, gazu i ropy. Jakie mamy alternatywy?

Energia alternatywnaJakie mamy możliwości poprawy sytuacji w różnych obszarach – produkcji energii, transporcie, procesach przemysłowych, budynkach?
Bardzo duże – zarówno po stronie zużycia energii, jak i jej produkcji. Przy oświetlaniu domów, jeżdżąc samochodami efektywnie wykorzystujemy tylko 1% energii. Przemysł produkuje mnóstwo zbędnych, krótko wykorzystywanych rzeczy, a do tego w sposób nieefektywny. To można – i trzeba – poprawić.
Jesteśmy dziś na progu rewolucji technicznej w produkcji energii ze źródeł odnawialnych – już wkrótce mogą one dostarczać energię konkurencyjną cenowo, a nawet tańszą od elektrowni węglowych. To jest możliwe.

Co mogę zrobić?

Nie chcesz być tylko częścią problemu? Chcesz być częścią rozwiązania?

Jeśli Ci przychodzą do głowy myśli "To jest poważna sprawa" , "Trzeba działać, bo może być niedobrze" i wreszcie "Powinniśmy coś z tym zrobić..." to bardzo dobrze - jesteś po Jasnej Stronie Mocy!

Sam świata nie zbawisz, to niestety prawda. Jednak takich jak Ty jest wielu - coraz więcej. Nie chodzi tylko o to, żebyś ograniczał swój negatywny wpływ na środowisko, ale też o to, abyś był katalizatorem zmian w swoim otoczeniu: dowiaduj się, zrozum, daj przykład innym, kształtuj postawy w swoim otoczeniu - w rodzinie, wśród znajomych, kolegów z pracy, szkoły, uczelni - gdziekolwiek jesteś. Tak właśnie zmienia się świadomość społeczna.
A jeśli uważasz, że praca tylko w Twoim najbliższym otoczeniu to za mało i nie chcesz siedzieć bezczynnie, chcesz włączyć się w działania, wpływać na świadomość i postawy szerokiego grona odbiorców? Potrzebujemy osób takich jak Ty! Dołącz do nas i działaj z nami!

Zmiany klimatu - sceptycy

Co pewien czas słyszymy, że te zmiany klimatu to lipa. Skąd te głosy?

Wielkie oszustwoJest wielu zainteresowanych zachowaniem status quo. Ograniczenie konsumpcji i produkcji oraz zmiana źródeł energii to naruszenie interesów wielu wpływowych grup. Jeśli zmiany i regulacje miałyby wpłynąć negatywnie na interesy korporacji, to naturalne jest, że te będą im przeciwdziałać. Finansują więc organizacje mające na celu zaprzeczanie zmianom klimatu, sponsorują filmy i zjazdy, szkolą ich ludzi z wystąpień publicznych i zapewniają im dostęp do mediów. A potem słyszymy szereg podlanych sosem naukowym argumentów, które mają zamieszać w głowach i przynajmniej opóźnić zmiany - każdy rok status quo to miliardy zysków. A ludzie nadstawiają ucha - chcą słyszeć, że będzie dobrze, nie ma problemu i nie trzeba nic zmieniać. Jakie są więc argumenty sceptyków i co na ten temat naukowcy?

Kryzys ekonomiczny

dolarKryzys ekonomiczny ma swoje przyczyny dużo głębiej, niż wynikałoby to z prostego stwierdzenia "pękła bańka spekulacyjna w USA". Żyjące coraz bardziej na kredyt Stany Zjednoczone zachowywały się jak żyjący na długach utracjusz, co roku pożyczając setki miliardów dolarów w Chinach i importując za nie ropę. Każda rodzina, organizacja czy kraj mogą jakiś czas tak żyć - ale w końcu przychodzi czas, kiedy długi stają się zbyt wysokie.

To oczywiście prawda, ale nie cała. Stworzyliśmy system, który - będący opartym na długu - do istnienia wymaga stałego wzrostu. Problem w tym, że ciągły wzrost wykładniczy na skończonej planecie nie jest możliwy. Wiele wskazuje na to, że gospodarka właśnie zderzyła się z barierą braku zasobów środowiska.

Zrównoważona Energia

Zrównoważona energiaCzy możliwe jest zbudowanie trwałego i zrównoważonego systemu energetycznego? I jak to zrobić? Odpowiedzi na to pytanie udziela prof. David J.C. MacKay w swojej książce "Zrównoważona Energia  - Bez Pary w Gwizdek".

Marcin Popkiewicz uzupełnił książkę o wyliczenia dla Polski.

Pełną książkę w wersji PDF możesz pobrać tutaj.

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto