Produkty codziennego użytku pełne są chemikaliów, które mogą szkodzić naszemu zdrowiu. – Na szczęście badania naukowe pokazują, że nie jesteśmy bezbronni – podkreślają eksperci. I wskazują, co w związku z tym możemy zrobić.
Substancje endokrynnie czynne to związki, które nie są wytwarzane przez organizm ludzki, a które stanowią zagrożenie dla naszego zdrowia. Pisząc wprost: mogą prowadzić do rozwoju nowotworów, cukrzycy, otyłości i wielu innych chorób. Choć chemikalia znane pod skrótem EDC (z ang. Endocrine Disrupting Chemicals) są powszechnie szkodliwe, najbardziej narażone grupy to dzieci, młodzież, kobiety w ciąży i seniorzy.
Rosnący problem z tymi substancjami polega na tym, że są wszechobecne.
Chemikalia, wszędzie chemikalia…
Tysiące substancji używa się do produkcji m.in. tworzyw sztucznych, farb, detergentów, ubrań, mebli, kosmetyków i leków. Organizacja HEAL Polska przywołuje doniesienia UOKiK, które wskazują, że w niektórych produktach normy dotyczące zawartości chemikaliów mogą być przekroczone nawet kilkaset razy. Inne szacunki wskazują zaś, że aż 73% chemikaliów stosowanych w przemyśle UE może mieć szkodliwy wpływ na zdrowie.
– Spotykamy się z nimi na co dzień – są niewidoczne, a jednocześnie niezwykle szkodliwe. Mają zdolność przenikania do krwioobiegu podczas kontaktu ubrań i kosmetyków z naszą skórą, spożywania wody lub żywności czy wdychania kurzu domowego – wyjaśnia dr n. med. Aleksandra Rutkowska, biotechnolożka i adiunktka Uniwersytetu Gdańskiego.
– Na szczęście badania naukowe pokazują, że nie jesteśmy bezbronni. Stosując proste rozwiązania w życiu codziennym możemy zmniejszać nasze narażenie oraz chronić się przed chorobami cywilizacyjnymi – dodaje Rutkowska.
Powszechna obawa
Równie powszechna, co chemikalia, jest obawa o ich wpływ na nasze zdrowie. Zgodnie z danymi Eurobarometru, 25% ankietowanych zdecydowanie się zgadza, a 57% raczej zgadza się ze stwierdzeniem: „Martwię się wpływem szkodliwych chemikaliów w produktach codziennego użytku na swoje zdrowie”.
Te same badania podają, że 27% zdecydowanie niepokoi się, a 60% raczej niepokoi się potencjalnymi skutkami zdrowotnymi ekspozycji na PFAS, czyli na tzw. wieczne chemikalia. To prawie 90% populacji.
Dlatego organizacja HEAL Polska, która działa na rzecz ochrony zdrowia i środowiska, apeluje do decydentów o podjęcie działań i wprowadzenie m.in. odpowiednich przepisów regulujących stosowanie chemikaliów.
Jak chronić się przed chemikaliami?
„Zapewnienie bezpieczeństwa przed szkodliwymi chemikaliami przede wszystkim wymaga usprawnienia unijnych i krajowych przepisów, ale możemy również podjąć kroki w naszym najbliższym otoczeniu, aby spróbować zmniejszyć nasze narażenie” – dodaje HEAL Polska.
W związku z tym organizacja przygotowała 10 wskazówek, do których może zastosować się każdy z nas. Oto one:
- Obieraj owoce i warzywa, jeśli nie pochodzą z ekologicznych upraw.
- Unikaj stosowania pestycydów w ogrodzie i w domu.
- Pierz nowe ubrania, myj sprzęt kuchenny i inne produkty przed użyciem. Unikaj ubrań oznaczonych jako „antyzapachowe” lub „antybakteryjne”.
- Unikaj odświeżaczy powietrza i sztucznych zapachów.
- Ogranicz stosowanie kosmetyków, balsamów, farb do włosów i lakierów do paznokci. Jeśli jesteś w ciąży – zrezygnuj ze stosowania produktów zawierających talany i parabeny.
- Wietrz swój dom lub mieszkanie przez 10 minut co najmniej 1-2 razy dziennie.
- Używaj zwilżonych wodą ściereczek wielokrotnego użytku podczas sprzątania i regularnie odkurzaj. Staraj się korzystać z produktów posiadających certyfikat EU ecolabel.
- Unikaj spożywania żywności zapakowanej w plastik oznaczony kodami recyklingu 3 (V lub PVC – winyle lub polichlorek winylu), 6 (polistyren) lub 7 (mieszanina innych tworzyw sztucznych), ponieważ mogą zawierać talany lub inne potencjalnie niebezpieczne substancje.
- Nigdy nie podgrzewaj jedzenia w plastikowym opakowaniu.
- Wymień patelnie i garnki z uszkodzoną powłoką nieprzywierającą.
