Średnia temperatura września w Polsce była aż o 3,9°C wyższa od średniej z trzech poprzednich dekad. Rekordowo gorąco było zresztą na całej Ziemi.
„Wrzesień 2023 był najcieplejszym wrześniem w historii pomiarów na całym świecie” – informuje europejska agencja Copernicus.
Średnia temperatur powietrza na powierzchni wynosiła 16,38°C. To o 0,93°C więcej od średniej za lata 1991-2020 dla września i o 0,5°C więcej od najcieplejszego poprzedniego września z roku 2020. A także aż o niebywałe wręcz 1,75°C więcej od wrześniowej średniej z lat 1850-1900, czyli okresu przedindustrialnego.
W Europie również mieliśmy do czynienia z rekordowym wrześniem, a średnia temperatura była o 2,51°C wyższa niż średnia za lata 1991-2020, i o 1,1°C wyższa niż w 2020 roku, w którym odnotowano poprzedni najcieplejszy wrzesień.
2023 idzie na rekord
– Bezprecedensowe temperatury dla tej pory roku, zaobserwowane we wrześniu, po rekordowym lecie, były zaskakujące. Ten ekstremalny miesiąc wprowadził 2023 rok na niechlubną pierwszą pozycję. Obecny rok jest na dobrej drodze, aby stać się najcieplejszym w historii, z temperaturą o około 1,4°C wyższą od średniej temperatury z okresu przedindustrialnego – informuje Samanthy Burgess, wicedyrektorka agencji Copernicus.
– Moim profesjonalnym zdaniem, jako klimatologa, wrzesień był absolutnie beznadziejny – komentuje Zeke Hausfather z Berkeley Earth, który zajmuje się analizą danych klimatycznych.
– Nadal nie mogę pojąć, jak w ciągu jednego roku można dokonać tak dużego skoku w porównaniu z poprzednimi latami – dodaje zdziwiony Mika Rantanen, badacz klimatu w Fińskim Instytucie Meteorologicznym.
Polska również z rekordem
Rekordowy miesiąc w historii pomiarów odnotowaliśmy także w Polsce. Średnia obszarowa temperatura powietrza we wrześniu 2023 r. wyniosła w naszym 17,7°C i była aż o 3,9°C wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca z lat 1991-2020. „Tegoroczny wrzesień pod względem termicznym był ekstremalnie ciepły w każdym regionie kraju” – odnotowuje IMGW.
Najwyższą temperaturę (31,9°C) odnotowano 13 września w Opolu (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Co więcej, w całym miesiącu na aż 12 stacjach synoptycznych odnotowano maksymalną temperaturę powietrza powyżej 30°C.
„Występujący od szeregu lat wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był we wrześniu 2023 r. kontynuowany. Od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesiącu szacowany jest na 1,46°C” – dodaje IMGW.
Zmiana klimatu i El Niño
Wciąż rosnące globalne temperatury są wynikiem przede wszystkim emisji dwutlenku węgla. Do tego aktualnie „podkręca” je gwałtowne pogorszenie się największego naturalnego zjawiska klimatycznego na planecie – El Niño. W ciągu ostatnich trzech lat na Oceanie Spokojnym panowały zjawiska La Niña, które obniżają globalną temperaturę o kilka dziesiątych stopnia w miarę magazynowania większej ilości ciepła w oceanie. Teraz zachodzi zjawisko odwrotne.
Warto mieć na uwadze, że niezwykle wysokie temperatury to nie jedyny przejaw postępującej zmiany klimatu.
Na przykład zasięg lodu morskiego na Antarktydzie utrzymywał się na rekordowo niskim poziomie dla tej pory roku, odbiegając od średniej o 9%. Miesięczny zasięg lodu morskiego w Arktyce był zaś na piątym miejscu pod względem najniższych wartości, będąc o 18% poniżej średniej.
