Ponad 50 organizacji ekologicznych, klimatycznych i społecznych przygotowało „Manifest 100 dni”. Apeluje w nim do komitetów wyborczych o określenie się w kilkunastu kluczowych dla nich sprawach. – To będą najważniejsze dla klimatu i polskiej przyrody wybory po 1989 roku i nie ma w tym krzty przesady – przekonują.
„Środowisko przyrodnicze i klimat są dobrami publicznymi. Od ochrony rodzimej przyrody i powstrzymania kryzysu klimatycznego zależy bezpieczeństwo nas wszystkich – nie tylko żyjących obecnie, ale także tych, którzy przyjdą po nas” – tymi słowami rozpoczyna się „Manifest 100 dni”, który podpisało 60 organizacji klimatycznych, ekologicznych i społecznych.
Przedstawiciele trzeciego sektora wskazują w nim 16 kluczowych dla ochrony środowisku i klimatu działań, które w ciągu pierwszych 100 dni powinny podjąć przyszli parlamentarzyści. Chcą, by komitety wyborcze zadeklarowały się w tej sprawie.
Tej, czyli dokładnie jakiej?
Rolnictwo: Zmienić, co szkodzi…
Wśród kilku tematów, którymi trzeba się pilnie zająć, wymieniono m.in. rolnictwo.
Proponowane przez organizacje działania powinny objąć np. wprowadzenie moratorium na nowe fermy przemysłowe. Według nich w ślad za tym powinno się rozpocząć dyskusję nad wprowadzeniem całkowitego zakazu takich inwestycji i wygaszaniem działalności istniejących ferm przemysłowych. „Konieczne jest zaplanowanie środków na ten cel, aby stworzyć dla producentów wsparcie ekonomiczne w okresie transformacji” – dodają twórcy manifestu.
Dlaczego ich zdaniem takie kroki są niezbędne? Bo w ostatnich latach liczba ferm przemysłowych w Polsce wzrosła o niemal 400%, co źle odbija się zarówno na środowisku i klimacie, jak i jakości życia okolicznych mieszkańców. „Przy lokalizacji ferm nie zachowuje się praktycznie żadnej odległości minimalnej od miejsc zamieszkania. Przez to społeczności wiejskie cierpią z powodu odorów, plag much i szczurów, hałasu, nadmiernej eksploatacji dróg, spadku cen nieruchomości i ograniczenia możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, w tym rolniczej i agroturystyki” – tłumaczą organizacje.
I dodają: „Fermy na setki tysięcy zwierząt trzymanych w niskim dobrostanie są zagrożeniem epidemiologicznym, zanieczyszczają powietrze, glebę i wodę, którą pobierają przy tym w skali zagrażającej deficytami wodnymi na danym obszarze. W intensywnej, przemysłowej produkcji zwierzęcej podaje się także antybiotyki i środki hormonalne, które przedostają się do środowiska i żywności, a nie są obojętne dla naszego zdrowia.”
… na to, co pomaga
Jednocześnie twórcy manifestu chcą wyraźnego wsparcia produkcji ekologicznej, w której nie stosuje się szkodliwych nawozów sztucznych, syntetycznych pestycydów oraz nadmiernych ilości antybiotyków.
Postulują również, by promowano tzw. dietę planetarną, która ma zarówno lepszy wpływ na stan środowiska, jak i naszego zdrowia. Dieta taka składa się w ok. połowie z warzyw i owoców, a w drugiej połowie z produktów pełnoziarnistych, białek pochodzenia roślinnego, nienasyconych tłuszczów roślinnych i ze skromnych ilości białka pochodzenia zwierzęcego.
„Produkty ekologiczne należy wprowadzać stopniowo, dając czas na dostosowanie bazy produkcyjnej, zwłaszcza dla żywności pochodzenia zwierzęcego. Niemniej, lokalne i ekologiczne sektory takie jak sadownictwo, produkcja owoców miękkich, produkty zbożowe i mleczne już dziś są wystarczająco rozwinięte, by mogły dostarczać produkty, np. do polskich szkół” – przekonuje trzeci sektor.
Prawo klimatyczne
Organizacje pozarządowe chcą też, by w ciągu pierwszych 100 dni funkcjonowania nowego rządu rozpoczęto prace ustawodawcze nad uchwaleniem ustawy o ochronie klimatu. Punktem wyjścia może być już istniejący, obywatelski projekt takiego aktu prawnego, który wiosną, w konsultacji z różnymi organizacjami i ekspertami, przygotowała fundacja ClientEarth – Prawnicy dla Ziemi.
W ramach nowego prawa klimatycznego Polska miałaby m.in. zobowiązać się do osiągnięcia neutralności klimatycznej, weryfikować dodatkowo duże inwestycje pod kątem ich wpływu na klimat i przeznaczać minimum 1% PKB (obecnie około 36 mld zł) z budżetu państwa na ochronę klimatu.
– Nowy rząd, ktokolwiek będzie go tworzył, musi robić więcej dla środowiska, a zwłaszcza klimatu. Potwierdzają to coraz gwałtowniejsze zjawiska pogodowe za oknem i preferencje wyborców, dla których środowisko jest coraz ważniejszym tematem – komentuje Wojciech Kukuła, prawnik w ClientEarth i ekspert Koalicji Klimatycznej, która zrzesza blisko 30 organizacji działających na rzecz klimatu.
Transport, energetyka, edukacja…
Wśród postulatów znajduje się też m.in. te związane z energetyką, transportem i edukacją.
I tak twórcy manifestu chcą, aby:
- 100% wpływów z systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) przekazywano na modernizację, cyfryzację i rozbudowę sieci energetycznych oraz inne zielone inwestycje, takie jak termomodernizacja budynków;
- minimalna odległość wiatraków od budynków mieszkalnych lub o mieszanej funkcji została zmniejszona z 700 metrów na 500 metrów;
- co najmniej 25% środków z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg przeznaczano na finansowanie infrastruktury pieszej i rowerowej;
- ceny za bilety na pociąg zostały zmniejszone o co najmniej 50%;
- 20% lasów zostało trwale wyłączonych z użytkowania gospodarczego;
- zrezygnowano ze szkodliwych ustaw, takich jak specustawa odrzańska czy Lex Knebel, które zabiera obywatelom prawo do sprzeciwiania się kontrowersyjnym inwestycjom szkodzącym środowisku;
- wprowadzono „Tygodnia o klimacie” jako stały element programu w szkolnych planach nauczania na wszystkich szczeblach edukacji.
Organizacje oczekują, że działania przyszłego rządu w zakresie ochrony klimatu i przyrody będą prowadzone równolegle na różnych płaszczyznach – w trybie priorytetowym, z poszanowaniem demokracji i z uwzględnieniem wiedzy naukowej. Choć zdają sobie sprawę, że działania takie stanowią ogromne wyzwanie, to jednak bez ich podjęcia Polsce grozi „zapóźnienie technologiczne i utrata konkurencyjności względem kluczowych gospodarek, coraz poważniej traktujących kwestie ochrony środowiska i klimatu”.
Inne konsekwencje to np. rosnące koszty energii i żywności, coraz większe problemy ludzi z opłacaniem rachunków za prąd i ogrzewanie, postępujące wykluczenie komunikacyjne czy też rosnące problemy z zanieczyszczonym powietrzem, niedoborami wody i utratą bioróżnorodności.
– Szeroka współpraca organizacji o profilu klimatycznym, ekologicznym, ale także społecznym, wyraźnie pokazuje, że stworzona przez nas pierwsza część mapy drogowej dla prowadzenia ambitnej polityki klimatycznej i środowiskowej jest bardzo potrzebna. To będą najważniejsze dla klimatu i polskiej przyrody wybory po 1989 roku i nie ma w tym krzty przesady – podsumowuje Beata Borowiec z Koalicji Klimatycznej.
Manifest 100 Dni
Kto stoi za manifestem?
Szczegółowe omówienie 16 postulatów z Manifestu 100 Dni znajduje się TUTAJ.
Organizacje, które poparły Manifest 100 Dni
Manifest 100 Dni został poparty przez:
- Akcja Demokracja
- BoMiasto
- Clean Cities Campaign
- Climate Strategies Poland
- Daniel Petryczkiewicz – aktywista, bloger, fotograf
- Ekowyborca
- Federacja Konsumentów
- Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi
- Fundacja Compassion in World Farming Polska
- Fundacja ekologiczna ARKA
- Fundacja Ekologiczna „Zielona Akcja”
- Fundacja EkoRozwoju
- Fundacja GAP Polska
- Fundacja Inicjatywa Wschód
- Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju
- Fundacja Klub Myśli Ekologicznej
- Fundacja Kultura Kresu / Bełchatów 5.0
- Fundacja Napraw Sobie Miasto
- Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii
- Fundacja Otwarty Plan
- Fundacja Pole Dialogu
- Fundacja ProVeg Polska
- Fundacja „Rozwój TAK – Odkrywki NIE”
- Fundacja Stocznia
- Fundacja Strefa Zieleni
- Fundacja Szkatułka
- Fundacja Zielone Światło
- Greenpeace Polska
- Green REV Institute
- HEAL Polska
- Inicjatywa „Nasz Rzecznik”
- Klub Gaja
- Koalicja Żywa Ziemia
- Lasy i Obywatele
- Młodzieżowy Strajk Klimatyczny
- Młodzieżowy Strajk Klimatyczny
- Nauka dla Przyrody
- Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła”
- Polski Klub Ekologiczny Okręg Mazowiecki
- Polski Klub Ekologiczny Okręg Pomorski
- Polski Klub Ekologiczny Koło Tychy
- Pracownia na rzecz Wszystkich Istot
- Profeina
- Publiczne Akademickie Liceum Ogólnokształcące z oddziałami dwujęzycznymi w Rzeszowie
- Rodzice dla Klimatu
- Społeczny Instytut Ekologiczny
- Stowarzyszenie Akcja Ratunkowa dla Krakowa
- Stowarzyszenie Carpatica
- Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA
- Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne “Wspólna Ziemia”
- Stowarzyszenie M.O.S.T.
- Stowarzyszenie Protest Porszewice
- Strajk Dla Ziemi Łódź
- Towarzystwo Herpetologiczne NATRIX
- Warszawski Alarm Smogowy
- WWF
- Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
- Zielone Mazowsze
- Zielone Wiadomości
- Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć
