Odnawialne źródła energii szybko się rozwijają, a energia jądrowa jest na dobrej drodze do osiągnięcia rekordowego poziomu w przyszłym roku. Efekt? Ilość prądu wytworzonego z nowych, czystych źródeł powinna zaspokoić rosnące w najbliższych latach zapotrzebowania na energię elektryczną.
To najważniejszy wniosek z nowego raportu Międzynarodowej Agencji Energetycznej, który obejmuje okres do 2026 r.
W raporcie Electricity 2024 odnotowano, że globalny wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną osłabł w 2023 r. do 2,2%. Przyczyną było spadające zużycie prądu w gospodarkach rozwiniętych.
W latach 2024-2026 zapotrzebowanie na nową energię elektryczną ma rosnąć już w średnim tempie 3,4% rocznie.
„Bardzo obiecujące trendy”
MAE za niskoemisyjne źródła uznaje odnawialne źródła energii, takie jak energia słoneczna, wiatrowa i wodna, a także energię jądrową. Według Agencji rekordowa produkcja energii elektrycznej z takich źródeł powinna zmniejszyć rolę paliw kopalnych. Oczekuje się, że do 2026 r. „czysta” energia będzie odpowiadać za prawie połowę światowej produkcji energii elektrycznej, podczas gdy w 2023 r. było to nieco poniżej 40%.
Do tego MAE szacuje, że do początku 2025 r. OZE mają dostarczać ponad jedną trzecią prądu na świecie, wyprzedzając w ten sposób węgiel. Również do 2025 r. produkcja prądu z elektrowni jądrowych ma osiągnąć rekordowy poziom na całym świecie. Stanie się tak, gdyż produkcja we Francji wzrośnie, kilka elektrowni w Japonii zostanie ponownie uruchomionych, a nowe reaktory rozpoczną działalność na wielu rynkach, w tym w Chinach, Indiach, Korei Płd. i Europie.
– Chociaż potrzebne są dalsze postępy, i to szybkie, są to bardzo obiecujące trendy – podsumowuje Fatih Birol, dyrektor wykonawczy MAE.
MAE: Zużycie paliw spadnie
W raporcie stwierdzono, że wzrost produkcji energii elektrycznej z czystych źródeł wydaje się spychać emisje sektora energetycznego w kierunku strukturalnego spadku. Oczekuje się, że globalne emisje związane z wytwarzaniem energii elektrycznej spadną o 2,4% w 2024 r., a następnie o nieco mniej w latach 2025 i 2026.
„Oddzielenie globalnego zapotrzebowania na energię elektryczną od emisji byłoby znaczące, biorąc pod uwagę postępującą elektryfikację sektora energetycznego, w której coraz więcej konsumentów korzysta z technologii takich jak pojazdy elektryczne i pompy ciepła” – komentuje Międzynarodowa Agencja Energetyczna.
I potwierdzają to dane. Energia elektryczna stanowiła 20% końcowego zużycia energii w 2023 r., podczas gdy w 2015 r. było to 18%. Warto mieć jednak na uwadze, że osiągnięcie celów klimatycznych wymagałoby znacznie szybszego postępu elektryfikacji w nadchodzących latach.
Kto napędzi wzrost?
W 2023 r. popyt na energię elektryczną w Europie i USA spadł. Wiele gospodarek wschodzących i rozwijających się odnotowało jednak silny wzrost, który ma się utrzymać do 2026 r. Z jednej strony będzie to efekt rosnącej liczby ludności, a z drugiej – rosnącego uprzemysłowienia.
Z tego powodu za około 85% wzrostu zapotrzebowania na prąd do 2026 r. mają odpowiadać gospodarki rozwijające się – w szczególności Chiny, Indie i kraje Azji Południowo-Wschodniej. Chiny będą potrzebowały najwięcej dodatkowego prądu, nawet jeśli wzrost gospodarczy kraju spowolni i stanie się on mniej zależny od przemysłu ciężkiego. Z kolei w Indiach popyt na energię elektryczną będzie rósł najszybciej spośród głównych gospodarek. W ciągu najbliższych trzech lat popyt ma wzrosnąć mniej więcej o tyle, ile wynosi obecne zużycie energii elektrycznej w Wielkiej Brytanii.
Jak wynika z raportu, Afryka wciąż pozostaje regionem, w którym elektryczności brakuje najbardziej. Podczas gdy zużycie energii elektrycznej na mieszkańca w Indiach i Azji Południowo-Wschodniej gwałtownie wzrosło, w Afryce od ponad trzech dekad pozostaje w stagnacji.
– Zużycie energii elektrycznej jest kluczowym wskaźnikiem rozwoju gospodarczego w każdym kraju. To ponury znak, że od ponad trzech dekad w Afryce utrzymuje się na tym samym poziomie w przeliczeniu na mieszkańca – mówi Birol.
I podsumowuje: – Dostęp do niezawodnej, przystępnej cenowo i zrównoważonej energii dla wszystkich obywateli ma zasadnicze znaczenie dla krajów afrykańskich, aby osiągnąć ich cele gospodarcze i klimatyczne. Społeczność międzynarodowa musi współpracować z rządami afrykańskimi, aby umożliwić pilny postęp, który jest potrzebny.
