Światowe PKB ucierpi na zmianie klimatu sześć razy bardziej?

Ilustr. 1: Skutki powodzi w Belgii w wakacje 2021 r. Źródło: Christophe Licoppe, Komisja Europejska, Wikimedia Commons.

W czasopiśmie Environmental Research Letters ukazała się analiza, która diametralnie zmienia dotychczasowe podejście do ekonomicznych strat będących skutkiem zmiany klimatu.

Do tej pory większość opracowań zakładała, że globalny poziom PKB do 2100 r. będzie o około 6% niższy względem scenariusza bez postępującej zmiany klimatu. W nowym opracowaniu zespół naukowców (m.in. z University College London, Imperial College London, Uniwersytetu Delaware i Uniwersytetu w Cambridge) doszedł do wniosku, że szkody gospodarcze mogą być jednak aż wielokrotnie wyższe i oszacował je na ok. 37%.

Jak to możliwe?

Skąd tak duża zmiana w szacunkach? W większości wcześniejszych analiz zakładano, że skutki zmiany klimatu nie mają długoterminowego wpływu na gospodarkę. Dziś problem jest, jutro go nie ma, żyjemy dalej. Autorzy nowej analizy uznali jednak, że takie podejście jest nieuzasadnione, a gospodarki po ekstremalnych klęskach żywiołowych, które w znaczący sposób niszczą infrastrukturę, nie będą podnosić się natychmiast. Do tego zmiana klimatu będzie wpływać coraz bardziej na zdrowie ludzi, ich oszczędności i wydajność pracy, która w trudniejszych warunkach będzie się obniżać.

Naukowcy w ciągu ostatniej dekady poczynili też postępy w nauce o klimacie oraz rozumieniu wpływu zmiany klimatu na zmienność średnich rocznych temperatur. Oba te czynniki również zwiększyły przewidywane koszty.

Autorzy analizy zaznaczają jednak, że nadal istnieje duża niepewność. Dotyczy ona zarówno tego, jak zmiana klimatu wpłynie na długoterminowy wzrost gospodarczy, i tego, w jakim stopniu społeczeństwa mogą się przystosować, aby skutki te ograniczyć.

Gospodarki nie podnoszą się natychmiast

„Zmiana klimatu zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia szkodliwych zjawisk, takich jak niedawna fala upałów w Ameryce Północnej czy powodzie w Europie. Jeśli przestaniemy zakładać, że po takich wydarzeniach gospodarki podnoszą się w ciągu kilku miesięcy, koszty ocieplenia będą znacznie wyższe niż zazwyczaj podawane wartości. Nadal nie mamy pełnej wiedzy na temat tego, w jaki sposób klimat wpływa na wzrost gospodarczy. Jednak obecność długoterminowych skutków nawet o niewielkiej skali sprawia, że ograniczenie emisji staje się znacznie pilniejsze” - podkreśla dr Chris Brierley z University College London.

„Wyniki badań potwierdzają, że ograniczenie emisji gazów cieplarnianych jest tańsze niż walka z konsekwencjami zmian klimatu, a szkody gospodarcze wynikające z postępującego globalnego ocieplenia znacznie przewyższyłyby większość kosztów zapobiegania emisjom już teraz. Ryzyko, że koszty będą jeszcze wyższe niż wcześniej zakładano, potwierdza pilną potrzebę szybkiego i zdecydowanego łagodzenia skutków zmiany klimatu. Dowodzi także, że brak ograniczenia emisji gazów cieplarnianych to niezwykle ryzykowna strategia ekonomiczna” - dodaje Paul Waidelich z Politechniki Federalnej w Zurychu, inny z autorów analizy.

Jedna tona CO2 = 3000 dolarów kosztów

Uwzględniając nowe dane, naukowcy obliczyli, że tzw. społeczny koszt węgla (SCCO2 - Social Cost of CO2) wynosi ponad 3000 dolarów za tonę. To wycena szkód spowodowanych przez każdą tonę dwutlenku węgla wyemitowaną do atmosfery.

Dla porównania, społeczny koszt węgla ustalony obecnie przez rząd USA to 51 dolarów za tonę. Stawka ta jest uwzględniana przy ocenie kosztów i korzyści proponowanych projektów zanieczyszczających środowisko.

Z kolei w europejskim systemie handlu uprawnieniami do emisji, który obejmuje energetykę, przemysł wytwórczy i lotnictwo, ceny dopiero niedawno przekroczyły 60 euro za tonę.

A ile to jedna tona emisji? Tyle, co np. lot w obie strony pomiędzy Londynem a Nowym Jorkiem, jedzenie wołowiny trzy razy w tygodniu przez rok, jeżdżenie SUV-em 7 km dziennie przez rok czy włączanie klimatyzacji przez 8 godzin na dobę w czterech pokojach.

Globalne Południe odczuwa najbardziej

Naukowcy zwracają też uwagę, że poprzednie analizy społecznego kosztu dwutlenku węgla zdecydowanie nie doszacowywały szkód w krajach Globalnego Południa. „Mając na uwadze, że nasze wyniki są napędzane głównie przez trwałe skutki w cieplejszych regionach o niższych poziomach dochodów, przyszłe badania powinny w szczególności skupić się na lepszym zrozumieniu następstw w krajach Globalnego Południa i przeciwdziałaniu im” - podkreślają.

To, jak wielka przepaść znajduje się między Globalnym Południem a Północą, najlepiej pokazuje zamieszczony w analizie wykres, pokazujący społeczne koszty CO2 w 2020 r.

Rysunek 1: Społeczne koszty emisji CO2 w 2020 r. przy uwzględnieniu krajów globalnego południa i globalnej północy. Źródło: Analiza „Społeczny koszt dwutlenku węgla w warunkach sprzężeń klimatyczno-gospodarczych i zmienności temperatury”.

W miarę postępowania zmiany klimatu i wychodzenia jej poza zakres dotychczasowej zmienności naturalnej koszty będą szybko rosły, zarówno na Globalnym Południu, jak i Północy. Pokazują to ostatnie fale upałów, susze, pożary oraz powodzie w zamożnych krajach w klimacie umiarkowanym.

Mimo to w przyszłości dysproporcje będą rosnąć. Na Północy zrobi się cieplej, co zwiększy możliwości inwestycyjne, obniży wydatki na ogrzewanie oraz podniesie wydajność pracowników, na przykład w Kanadzie czy w Skandynawii. Za to w tropikach będzie już tak gorąco, że nie da się pracować. Efekt? Zwiększą się nierówności między bogatą Północą a biednym Południem. Konsekwencje ocieplenia klimatu dotkną bowiem najmocniej najuboższych (czytaj więcej: czy ocieplenie klimatu może być dla nas korzystne?).

O niedoszacowanych kosztach zmiany klimatu pisała też Nauka o Klimacie.

Szymon Bujalski

gra kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

  • Polecane materiały
    Portal "Ziemia na rozdrożu" powstał w 2008 roku. Opublikowaliśmy tysiące artykułów, materiałów medialnych, książki i komiksy. W tej sekcji znajdziesz linki do różnych ciekawych materiałów.Polecane książki(...)

    więcej »

  • Świat na Rozdrożu - wykresy
    "Świat na rozdrożu" przedstawia powiązania między systemem finansowo-gospodarczym, zużyciem energii i zasobów oraz podlegającym coraz większej presji środowiskiem. Pokazuje, jak kształtują się i zmieniają powoln(...)

    więcej »

  • Przewodnik do sceptycyzmu globalnego ocieplenia
    Sceptycyzm naukowy jest zdrowy.  Właściwie to nauka z natury jest sceptyczna. Prawdziwy sceptycyzm oznacza rozważenie całości dowodów przed wyciągnięciem wniosków. Jeśli przyjrzymy się bliżej argumentom wyr(...)

    więcej »

  • Źródła informacji o klimacie
    Adresy stron internetowych, zawierających kluczowe dane i informacje o klimacie. Satelitarne pomiary temperaturyRemote Sensi(...)

    więcej »

  • Marcin Popkiewicz w mediach
    Marcin Popkiewicz - notka biograficzna w TVN"O co chodzi"

    więcej »

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto