Milion starych aut rocznie i wycięte DPF-y smogową bolączką

Raport “Droga do czystego powietrza”, opracowany przez Polski Alarm Smogowy, Europejskie Centrum Czystego Powietrza i Fundację Frank Bold, dotyczy skuteczności walki ze smogiem i obejmuje trzy sektory: niską emisję, transport i przemysł. Okazuje się, że w przypadku drugiego polityki antysmogowe pozostawiają wiele do życzenia. Spośród analizowanych czterech obszarów dotyczących transportu, w trzech postęp oceniono jako niedostateczny. W przypadku jednego stwierdzono, że prace nad zmianami w ogóle się nie rozpoczęły.

Poniżej omówienie najistotniejszych wniosków z części raportu dotyczącej transportu.

Import starych aut

W 2020 roku do Polski sprowadzono blisko 850 tys. samochodów, których średnia wieku wyniosła ponad 12 lat. Autorzy raportu zwracają uwagę, że mieszkańcy takich krajów, jak Niemcy, Francja, czy Belgia, pozbywają się starszych aut, które nie mogą wjechać do wielu miast (za sprawą stref czystego transportu). Pojazdy te trafiają więc do m.in. do Polski.

Skala importu samochodów do Polski i ich średni wiek [liczba pojazdów w tysiącach]. Źródło: Raport “Droga do czystego powietrza”

W ocenie autorów i autorek raportu do importowania starszych pojazdów mógłby zniechęcać odpowiedni podatek akcyzowy. Dziś jest on powiązany jedynie z wielkością silnika, natomiast mógłby premiować pojazdy mniej emisyjne. W raporcie zarekomendowano, by system przeciwdziałał sprowadzaniu pojazdów starszych niż dziesięcioletnie, ze szczególnym naciskiem na wysokoemisyjne pojazdy z silnikiem diesla. Prace nad zmianami w tym zakresie nie zostały rozpoczęte.

Czytaj także: Miliony starych aut trafiają do biedniejszych krajów. Większość nie spełnia norm emisji z 2005 roku

Strefy Czystego Transportu

Z analizy wyłania się krytyczny obraz także wspomnianych stref czystego transportu, w wydaniu polskim. Zdaniem autorów i autorek raportu aktualne przepisy nie pozwalają na skuteczną walkę z zanieczyszczeniami transportowymi.

Rzeczywista emisja pyłów z pojazdów o silnikach benzynowych i diesla wg poszczególnych norm EURO [w g/kg]. Źródło: Raport “Droga do czystego powietrza”

Pierwszy problem polega na tym, że obecne ramy prawne uniemożliwiają władzom lokalnym ograniczenie ruchu samochodowego tylko w przypadku tych pojazdów, które emitują najwięcej zanieczyszczeń. Po drugie, Strefy Czystego Transportu ograniczone zostały do ośrodków powyżej 100 tys. mieszkańców. Wyklucza to wiele miejsc zmagających się ze złą jakością powietrza, np. miejscowości turystyczne.

Postęp w tym zakresie oceniono jako niedostateczny.

Stan techniczny pojazdów do kontroli

Krytycznym punktem walki z zanieczyszczeniami transportowymi jest ponadto kwestia kontroli stanu technicznego pojazdów. Postęp w tym zakresie oceniono jako niedostateczny.

Istotnym problemem jest praktyka modyfikacji pojazdów poprzez wycięcie filtra DPF. Autorzy i autorki raportu zwracają uwagę, że reklamowanie tego rodzaju usługi jest powszechne. A co ważniejsze – nie jest nielegalne. W przeciwieństwie do poruszania się zmodyfikowanym pojazdem. Grozi za to mandat w wysokości (jedynie) 500 złotych – to mniej niż kosztuje wymiana filtra na nowy. Ponadto stacje diagnostyczne, które powinny wykryć modyfikację, często nie posiadają odpowiednich do tego narzędzi.

Czytaj także: “Wycinanie DPF to coś, czym już dawno powinna zająć się prokuratura

Co powinno się zmienić? “Do prawa należy wprowadzić kary za nielegalne modyfikowanie pojazdów (usuwanie i dezaktywacja DPF) oraz zwiększyć kary za poruszanie się takimi pojazdami. Dodatkowo należy wprowadzić nowe zasady badania stanu technicznego pojazdów, tak aby badanie emisji spalin było rejestrowane, zaś normy, jakie powinien spełniać badany samochód, były dopasowane do norm obowiązujących w jego roku produkcji” – czytamy w raporcie.

Transport publiczny

Autorzy raportu podkreślają, że do każdej z wojewódzkich stolic każdego dnia wjeżdżają setki tysięcy pojazdów. Każde z nich ma swój udział w emisji zanieczyszczeń powietrza, m.in. pyłów zawieszonych i tlenków azotu. Zredukowanie ich liczby wymaga zapewnienia przyjaznej alternatywy, jaką może być transport publiczny.

Postęp w tym zakresie oceniono jako niedostateczny.

W wielu miejscach taka opcja nie funkcjonuje lub działa w zakresie, który uniemożliwia komfortowe dotarcie do pracy. Liczba działających linii autobusowych w Polsce w latach 2014-2019 istotnie spadła.

Jako ważny element na korzyść zmiany wskazano tzw. fundusz pekaesowy. Jest z niego subwencjonowany ma być transport publiczny uruchamiany przez gminy i powiaty. Autorzy i autorki raportu podkreślają jednak, że w samorządach często brakuje odpowiednich kadr, pozwalających na zorganizowanie transportu bez pomocy z zewnątrz. Stąd rekomendacja wsparcia w tym zakresie, w postaci możliwości wsparcia ze strony zespołów doradczych.

Czytaj także: Czy Krajowy Plan Odbudowy wesprze transport publiczny?

To jednak nie wszystko. “Poprawa atrakcyjności przewozów zbiorowych, czyli zmniejszenie liczby samochodów na ulicach miast i podniesienie jakości powietrza, wymaga zmian w ustawie o transporcie publicznym. Nowelizacja powinna wskazywać okresy, kiedy obowiązkowo mają być ogłoszone i rozstrzygnięte zamówienia na wykonywanie usług transportowych” – czytamy w dokumencie. “Powiaty powinny mieć obowiązek organizacji transportu w swoich granicach. Należy stworzyć plan obsługi komunikacyjnej miast powiatowych i większych węzłów komunikacyjnych przez samorząd wojewódzki” – podkreślono.

Liczba działających linii autobusowych w Polsce w latach 2014-2019. Źródło: Raport “Droga do czystego powietrza”

Wnioski z niedawnego raportu

Ciekawe wnioski na temat zapatrywań Polaków na transport zbiorowy dostarcza opublikowany niedawno raport Polskiego Alarmu Smogowego. Okazuje się, że 72 proc. respondentów chce po pandemii częściej lub w takim samym stopniu korzystać z komunikacji zbiorowej. Więcej na temat raportu przeczytać można TUTAJ.

“Z badań (…) wynika, że jeśli coś może przekonać ludzi albo do rezygnacji z samochodu, albo do powrotu do transportu zbiorowego po pandemii, to jest to jakość oferty transportowej” – mówił nam Bartosz Piłat, ekspert PAS. “Nie jest to może specjalnie odkrywcze, ale jednocześnie pokazuje, że jest to jeden z najsilniejszych elementów decyzji. Jakość oferty jest rozumiana szeroko: to odległość od przystanku, częstotliwość połączeń, łatwość przesiadek, wygodne pojazdy” – podkreślał Piłat.

Rekomendacje z raportu “Droga do czystego powietrza” w kwestii transportu

_

Z całością raportu “Droga do czystego powietrza” można zapoznać się na stronach PAS.

Sebastian Medoń, SmogLab

gra kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

  • Polecane materiały
    Portal "Ziemia na rozdrożu" powstał w 2008 roku. Opublikowaliśmy tysiące artykułów, materiałów medialnych, książki i komiksy. W tej sekcji znajdziesz linki do różnych ciekawych materiałów.Polecane książki(...)

    więcej »

  • Świat na Rozdrożu - wykresy
    "Świat na rozdrożu" przedstawia powiązania między systemem finansowo-gospodarczym, zużyciem energii i zasobów oraz podlegającym coraz większej presji środowiskiem. Pokazuje, jak kształtują się i zmieniają powoln(...)

    więcej »

  • Przewodnik do sceptycyzmu globalnego ocieplenia
    Sceptycyzm naukowy jest zdrowy.  Właściwie to nauka z natury jest sceptyczna. Prawdziwy sceptycyzm oznacza rozważenie całości dowodów przed wyciągnięciem wniosków. Jeśli przyjrzymy się bliżej argumentom wyr(...)

    więcej »

  • Źródła informacji o klimacie
    Adresy stron internetowych, zawierających kluczowe dane i informacje o klimacie. Satelitarne pomiary temperaturyRemote Sensi(...)

    więcej »

  • Marcin Popkiewicz w mediach
    Marcin Popkiewicz - notka biograficzna w TVN"O co chodzi"

    więcej »

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto