Technologie, które mogą zrewolucjonizować recykling plastiku

Ilustr: FerranRelea, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Od lat 50. XX w. globalna produkcja tworzyw sztucznych wzrosła z 2 do ponad 350 mln ton w 2015 roku. Na świecie recyklingowi poddano zaś jedynie 9% plastiku.

Jeśli chodzi o Unię Europejską, to z 29 mln ton plastiku zagospodarowanych w krajach wspólnoty w 2018 roku 32,5% trafiło do recyklingu, z czego 81% wewnątrz UE (resztę wyeksportowano, by przetworzyć w innym kraju). Kolejne 42,6% zostało spalone w celu odzysku energii, a 24,9% trafiło na wysypiska. W Polsce poziom recyklingu jest zbliżony do unijnej średniej, ale z tą różnicą, że duża część plastikowych odpadów wciąż trafia na wysypiska, a spalanych jest niewiele.

To tylko część danych, które pokazują, jak duży jest plastikowy problem. Czy pomocna w jego rozwiązaniu okaże się technologia? Coraz więcej innowacji pozwala mieć nadzieję, że tak.

Wsparcie od Davida Attenborough

W walce z plastikowym zanieczyszczeniem niedawno pojawił się nowy gracz – brytyjska firma Mura Technology. Docelowo chce przetwarzać milion ton odpadów rocznie do 2025 roku. Nie jest to nawet 1% rocznej światowej produkcji, ale od czegoś trzeba zacząć.

Technologia nazywa się CAT-HTR™ i polega na użyciu wody w stanie nadkrytycznym (gdy zanika granica między stanem ciekłym i gazowym), ciepła i ciśnienia do przetworzenia łańcuchów polimerowych w krótsze węglowodory, z których powstały. I które mogą być znów wykorzystane w przemyśle petrochemicznym do ponownej produkcji tworzyw sztucznych. Firma twierdzi, że jest w stanie przetworzyć wszystkie najpopularniejsze rodzaje plastiku (PP, LDPE, HDPE, PET i PS) - mogą być one nieposortowane, zanieczyszczone jedzeniem oraz wielowarstwowe. Proces wykazuje wysoki stopień konwersji w produkty (85%) oraz jest skalowalny. Mura Technology jest w stanie produkować naftę, destylowany olej gazowy, ciężki olej napędowy oraz woski.

Firma zyskała rozgłos po tym, jak sam sir David Attenborough wystąpił w filmie promującym jej działania.

Recykling enzymatyczny

Niezwykle obiecującym rozwiązaniem wydaje się być technologia recyklingu enzymatycznego opracowana przez Carbios.

Firma pracuje z enzymem, który jest zdolny do depolimeryzacji PET, czyli rozkładu materiału na cząsteczki, z których powstał (monomery). Z PETu produkowane są głównie butelki i tkaniny. Carbios deklaruje, że mogą przetwarzać każdy rodzaj PET w nieskończoność bez utraty jego właściwości. Jest to zatem prawdziwy recykling, a nie downcycling (otrzymanie materiału o słabszych właściwościach niż pierwotne).

Paliwo z plastiku

W Polsce też mamy interesujące rozwiązania problemu marnowania tworzyw sztucznych, które przecież wciąż mogą być cennym surowcem.

Przykładem jest firma Handerek Technologies, która przetwarza zmieszane odpady plastikowe (szczególnie PE, PP i PS) w ciekłe węglowodory. Produkty procesu mogą być wykorzystane ponownie do produkcji tworzywa albo jako standardowe frakcje paliwa, nawet do silników odrzutowych. Warto dodać, że proces jest samowystarczalny energetycznie oraz może być prowadzony w niskiej temperaturze i pod ciśnieniem atmosferycznym. Produkt uboczny – suchy koks węglowy – może być sprzedany i zagospodarowany. Tworzywa mogą być zmieszane i nieumyte, a wydajność procesu wynosi 83-90%, zależnie od rodzaju mieszanki.

Inteligentny system segregacji

Aby odpady mogły być zrecyklingowane, najpierw muszą do tego recyklingu trafić. Oprócz systemu kaucyjnego i Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (w Polsce ma wejść w życie w 2023 roku), ciekawym rozwiązaniem jest propozycja T-Master.

Polski start-up rozwija System Indywidualnej Segregacji Odpadów, który oparty jest na inteligentnych pojemnikach. Pozwala on na monitorowanie ilości i rodzaju wyrzucanych odpadów dzięki czytaniu kodu kreskowego przy wyrzucaniu. Każde gospodarstwo ma mieć swoje konto w systemie, gdzie będzie można skontrolować poprawność segregacji. Pierwszy pilotażowy program uruchomiono w Ciechanowie w 2019 roku. Takie rozwiązanie pozwala obniżyć koszty sortowania później, a więc potencjalnie zmniejszyć koszty wywozu odpadów dla konsumenta. Można wtedy też powiązać opłatę za wywóz śmieci z faktyczną ilością śmieci produkowaną przez dane gospodarstwo.

Spalarnie wychwytujące CO2

Ostatecznym sposobem zagospodarowania odpadów, które mogą nie nadawać się do recyklingu, są nowoczesne spalarnie śmieci. Ich stosowania pozwala odzyskać przynajmniej część energii wykorzystanej na produkcję odpadów.

Jedną z dużych wad takich instalacji jest jednak to, że spalanie emituje gazy cieplarniane. Być może problem ten da się jednak rozwiązać – spalarnia odpadów w Oslo planuje uruchomić urządzenie wykorzystujące technologię CCS (Carbon Capture and Storage - wychwyt i składowanie dwutlenku węgla). Urządzenie ma wychwycić nawet do 90% gazów emitowanych przez zakład. Później CO­2 będzie składowany w cysternach, by następnie przewieźć go do portu, gdzie zostanie wtryskany pod ziemię, w formacje skalne pod dnem morza.

Chiński zakaz, unijne cele

Problem z zagospodarowaniem plastiku powiększył się znacząco, gdy w 2018 roku Chiny zakazały importu odpadów z tworzyw sztucznych do kraju. Decyzja ta wstrząsnęła globalnym rynkiem odpadów.

Do tamtego momentu można było wyeksportować materiały najgorszej jakości, a u siebie przetworzyć te najlepsze i jednocześnie wykazać wysoki poziom recyklingu. W efekcie w 2016 kraje Unii wyeksportowały do Chin 1,4 miliona ton plastikowych odpadów.

Zakaz wprowadzony przez chińskie władze spowodował zmianę miejsca, do którego trafiają odpady – wzrósł eksport do krajów takich jak Malezja (24% europejskiego eksportu w 2019) czy Turcja (17%). Mimo to eksport odpadów z tworzyw sztucznych w 2019 spadł o ponad milion ton w porównaniu z 2016.

Ponadto Unia z początkiem 2021 roku zaostrzyła przepisy dotyczące przemieszczania się niesortowanych odpadów – nie będzie już można ich wysyłać do krajów spoza OECD. Sami musimy zająć się swoimi śmieciami.

Szymon Bujaski, Alicja Jankowska

gra kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

  • Polecane materiały
    Portal "Ziemia na rozdrożu" powstał w 2008 roku. Opublikowaliśmy tysiące artykułów, materiałów medialnych, książki i komiksy. W tej sekcji znajdziesz linki do różnych ciekawych materiałów.Polecane książki(...)

    więcej »

  • Świat na Rozdrożu - wykresy
    "Świat na rozdrożu" przedstawia powiązania między systemem finansowo-gospodarczym, zużyciem energii i zasobów oraz podlegającym coraz większej presji środowiskiem. Pokazuje, jak kształtują się i zmieniają powoln(...)

    więcej »

  • Przewodnik do sceptycyzmu globalnego ocieplenia
    Sceptycyzm naukowy jest zdrowy.  Właściwie to nauka z natury jest sceptyczna. Prawdziwy sceptycyzm oznacza rozważenie całości dowodów przed wyciągnięciem wniosków. Jeśli przyjrzymy się bliżej argumentom wyr(...)

    więcej »

  • Źródła informacji o klimacie
    Adresy stron internetowych, zawierających kluczowe dane i informacje o klimacie. Satelitarne pomiary temperaturyRemote Sensi(...)

    więcej »

  • Marcin Popkiewicz w mediach
    Marcin Popkiewicz - notka biograficzna w TVN"O co chodzi"

    więcej »

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto