Wszystkim gatunkom endemicznym z wysp grozi wyginięcie. Przez zmianę klimatu

Ilustr.1: Lemur na Madagaskarze. Źródło: SurreyJohn, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons).

Międzynarodowy zespół naukowców wziął pod lupę 273 „hotspoty” bioróżnorodności biologicznej – miejsca na lądzie i w wodzie, w których występuje nadzwyczaj dużo gatunków zwierząt i roślin. Gatunki te podzielono na trzy kategorie: endemiczne (występujące tylko w tej części świata), rodzime (występujące naturalnie w różnych miejscach) i sprowadzone (przez człowieka - świadomie lub nie). W metaanalizie uwzględniono ponad 8 tys. zagrożeń, jakie niesie ze sobą zmiana klimatu oraz różny poziom globalnego ocieplenia. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Biological Conservation. Wnioski są bardzo niepokojące.

Gatunki endemiczne poważnie zagrożone

„Zmiana klimatu zagraża obszarom przepełnionym gatunkami, których nie można znaleźć nigdzie indziej na świecie. Ryzyko utraty takich gatunków na zawsze wzrasta ponad dziesięciokrotnie, jeśli nie zrealizujemy celów Porozumienia Paryskiego" - przestrzega Stella Manes z Uniwersytetu Federalnego w Rio de Janeiro, główna autorka badania.

Ilustr.2: Przewidywany wpływ zmiany klimatu na gatunki w lądowych obszarach o dużej różnorodności biologicznej dla (a) wszystkich gatunków, (b) gatunków endemicznych, (c) gatunków rodzimych oraz (d) gatunków wprowadzonych. Źródło: Manes i in.

Naukowcy odkryli, że w sumie tylko po 2% endemicznych gatunków lądowych i morskich może wyginąć, jeśli globalne ocieplenie zatrzyma się na poziomie 1,5ºC, co jest ambitnym celem z Porozumienia Paryskiego. Zatrzymanie wzrostu temperatur na poziomie 2ºC - a więc poniżej celu minimalnego – oznacza zagrożenie dla 4% z nich. W przypadku wzrostu o ponad 3ºC, wyginąć może już jednak aż 20% endemicznych gatunków - jedna trzecia żyjących na lądzie i około połowa w morzu.

W sumie negatywy wpływ takiego wzrostu temperatury odczuje 92% endemicznych gatunków lądowych i 95% morskich. Co więcej, w scenariuszu ocieplenia o ponad 3ºC zagrożone wyginięciem będzie aż 84% endemicznych zwierząt i roślin w górach i 100% na wyspach. „Z natury rzeczy gatunki te nie mogą łatwo przenieść się do bardziej sprzyjających środowisk” - wyjaśnia Mark Costello, ekspert morski z Nord University i University of Auckland, inny z autorów badania.

Przedstawienie takiego scenariusza nie jest przypadkowe - obecna polityka prowadzi świat do ocieplenia właśnie o około 3°C (uwzględniając faktyczne trendy, a nie deklaracje światowych przywódców).

„Różnorodność biologiczna ma większą wartość niż się wydaje” - podkreśla Manes. „Im większa różnorodność gatunków, tym bardziej zdrowa będzie przyroda. A zdrowa przyroda dostarcza ludziom niezbędnych zasobów, takich jak woda, żywność czy materiały, a także daje ochronę przed katastrofami, rekreację, więzi kulturowe i duchowe. Różnorodność biologiczna chroni nas również przed zagrożeniami, takimi jak zmiana klimatu.”

Jakie gatunki są zagrożone?

Jakim zwierzętom grozi wyginięcie? To na przykład lemury występujące jedynie na Madagaskarze, iguana i gigantyczne żółwie z Wysp Galapagos, żyjące naturalnie tylko w RPA żurawie błękitne oraz będące jednym z najbardziej charakterystycznych zwierząt Himalajów pantery śnieżne.

Zagrożone są również rośliny. W tym te wykorzystywane w medycynie, jak na przykład porost Lobaria pindarensis, który stosuje się do łagodzenia zapalenia stawów. Jeśli obecne trendy zostaną utrzymane, w miejscach takich jak Wyspy Karaibskie, Madagaskar i Sri Lanka większość endemicznych roślin może wyginąć już w 2050 roku. Najbardziej zagrożone są tropiki, gdzie może to spotkać 60% z nich.

W Europie niektóre z gatunków, które mogą odczuć negatywny wpływ zmiany klimatu, to rodzime gatunki pszczół, ptaki morskie (np. Maskonury), ryby (np. Łosoś i dorsz), a także wiele roślin i motyli występujących np. w Alpach. Zmiana klimatu dotkliwie wpłynie też na gatunki żyjące w Morzu Śródziemnym - jeśli temperatury będą rosły, wyginięcie grozi jednej czwartej z nich.

Warto dodać, że według badania prawdopodobieństwo wyginięcia gatunków endemicznych jest o wiele bardziej prawdopodobne niż pozostałych. Przy aktualnym tempie wzrostu globalnego ocieplenia ryzyko jest 2,7 razy większe niż dla gatunków występujących na planecie w więcej niż jednym miejscu i 10 razy większe niż dla gatunków sprowadzonych. Co więcej, większość z tych ostatnich na ogrzewającej się planecie może nawet skorzystać.

Nudny i jednolity świat przyrody

„Nasze badanie pokazuje, że ze względu na zmianę klimatu przyrodniczo czeka nas jednolity i prawdopodobnie nudny świat. Gatunki sprowadzone odnoszą korzyści, podczas gdy gatunki charakterystyczne zostaną utracone" - podsumowuje Wolfgang Kiessling, ekspert morski z Uniwersytetu Friedricha-Alexandra w Niemczech, który również pracował przy badaniu.

Shobha S. Maharaj, specjalistka ds. wysp z karaibskiej organizacji Environmental Science and Renewable Energy: „Rzadkość geograficzna gatunków endemicznych sprawia, że mają one globalną wartość dla przyrody. Gatunki te nie mogą łatwo przemieszczać się do bardziej sprzyjających środowisk, a ich wyginięcie mogłoby spowodować nieproporcjonalnie dużą globalną utratę gatunków.”

Szymon Bujalski

gra kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

  • Polecane materiały
    Portal "Ziemia na rozdrożu" powstał w 2008 roku. Opublikowaliśmy tysiące artykułów, materiałów medialnych, książki i komiksy. W tej sekcji znajdziesz linki do różnych ciekawych materiałów.Polecane książki(...)

    więcej »

  • Świat na Rozdrożu - wykresy
    "Świat na rozdrożu" przedstawia powiązania między systemem finansowo-gospodarczym, zużyciem energii i zasobów oraz podlegającym coraz większej presji środowiskiem. Pokazuje, jak kształtują się i zmieniają powoln(...)

    więcej »

  • Przewodnik do sceptycyzmu globalnego ocieplenia
    Sceptycyzm naukowy jest zdrowy.  Właściwie to nauka z natury jest sceptyczna. Prawdziwy sceptycyzm oznacza rozważenie całości dowodów przed wyciągnięciem wniosków. Jeśli przyjrzymy się bliżej argumentom wyr(...)

    więcej »

  • Źródła informacji o klimacie
    Adresy stron internetowych, zawierających kluczowe dane i informacje o klimacie. Satelitarne pomiary temperaturyRemote Sensi(...)

    więcej »

  • Marcin Popkiewicz w mediach
    Marcin Popkiewicz - notka biograficzna w TVN"O co chodzi"

    więcej »

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto