Energetyka jądrowa: plusy/zalety

Energetyka jądrowa - plusyEnergetyka jądrowa to temat polaryzujący dyskusję – niektórzy piszą o niej tak, jakby była złem wcielonym, inni zaś tak, jakby była idealnym źródłem energii. Prawda leży gdzieś pośrodku: energetyka jądrowa ma realne plusy, jak (prawie) bezemisyjność i możliwość stałego dostarczania energii (z czym ma problemy wiele OZE). Ma też realne minusy, jak możliwość proliferacji broni jądrowej czy konieczność zakupu technologii (i obsługi procesu paliwowego) z zagranicy.

Zanim napiszę artykuł podsumowujący plusy i minusy budowy energetyki jądrowej w Polsce chciałem Was prosić o krótkie (po kilka, maksymalnie kilkanaście linijek) komentarze wymieniające PLUSY tego działania. Jeden punkt w jednym komentarzu, najlepiej bez powtórzeń względem wcześniejszych komentarzy. W komentarzach dla przejrzystości proszę nie umieszczać polemiki. Miejscem na to jest drugi artykuł, w którym poproszę o wypunktowanie MINUSÓW uruchomienia programu energetyki jądrowej w Polsce. Proszę też o trzymanie się kulturalnego i merytorycznego języka.

Komentarze

25.01.2019 11:55 Szumi

Obecnie rozwijane są nowe, lepsze technologie jądrowe:
-reaktory wykorzystujące tor zamiast uranu/ plutonu, który nie nadaje się do produkcji broni,
-chłodzenie ciekłymi solami, a nie wodą, co uniemożliwiałoby stopienie reaktora w razie awarii.

25.01.2019 13:52 Krzysztof Kowalski

Wymienione tezy nie są prawdziwe. Współcześnie budowane reaktory na cele energetyczne nie umożliwiają produkcji materiałów do produkcji bomb. Jest to na tyle trudne, że nie ma sensu. Najlepszym dowodem na to jest przykład Korei. Północna ma bomby, nie ma energetyki jądrowej, a Południowa na odwrót.
Mamy w Polsce dość uranu dla przynajmniej jednej elektrowni. Czy jest sens go wydobywać to inny temat.
Jako że koszty paliwa są relatywnie bardzo niewielkie można je kupić na zapas, co zapewnia niezależność.

Natomiast w zasadzie wszystkie inne, niskoemisyjne systemy energetyczne i tak będą z importu, więc to żaden argument.

25.01.2019 13:55 Andrzej Gąsiorowski

Problem jest taki, że energia jądrowa w zasadzie nie ma wad. W zaistniałej sytuacji względną wadą jest to, że system energetyczny i globalny kapitalizm odrzucają ją jako zbyt trwałą inwestycję, niewymagającą nieustannego finansowania. Względną wadą jest również to, że jest podatna na paranukowe ataki i przesądy.

25.01.2019 14:01 Andrzej Gąsiorowski

Zalety: - niewielkie zużycie zasobów materiałowych i przyrody w stosunku do uzyskanej mocy, trwałość i ogromna wydajność źródła, nieemisyjność, bezpieczeństwo, zasadniczy wpływ na dekarbonizację. Gdybym miał szukać jakiejś wady, to może problemy z chłodzeniem w sytuacji braku wody, ale przecież nie nieprzezwyciężalne.

25.01.2019 14:04 Krzysztof Kowalski

Plusy:
1 Stabilna praca elektrowni. Dostarcza prąd bez względu na warunki atmosferyczne, porę dnia i nocy.
2 Zajmuje niewiele terenu w stosunku, najmniej w stosunku do innych źródeł.
3 Jest odporna na gwałtowne zjawiska atmosferyczne, nawet ekstremalne jak tornada.
4 Jest niezwykle bezpieczna. Energetyka jądrowa jest jednym z najbogatszych procesów przemysłowych jakie zna ludzkość i najbezpieczniejszą formą pozyskiwania energii elektrycznej.
5 Daje niezależność. Można kupować paliwo z wielu krajów, można uruchomić kopalnie w Polsce, w przyszłości można pozyskiwać uran z wody morskiej (technologia jest opracowana).
6 odporność na zamachy terrorystyczne i działania wojenne. Konstrukcja nie pozwala na zniszczenie elektrowni nawet po upadku samolotu bezpośrednio na budynek, gdzie jest reaktor. Dlatego terroryści nawet nie próbują atakować takich elektrowni.
7 Brak istotnych zanieczyszczeń dla środowiska naturalnego i śmierci zwierząt. W przeciwieństwie do OZE, które powodują śmierć ptaków i nietoperzy elektrownie jądrowe są bezpieczne dla dzikiej przyrody.
8 Bardzo małe ryzyko awarii skutkującej problemami dla zdrowia czy życia. Dzięki międzynarodowemu nadzorowi awarie elektrowni w części "jądrowej" są niezwykle rzadkie nie powodują dużych szkód dla zdrowia i życia ludzi.
9 Długi czas pracy. Elektrownie mogą pracować nawet 60-80 lat.
10 brak jakichkolwiek emisji podczas pracy. Czy to promieniowania, czy CO2.

25.01.2019 14:04 Marlowe

Najbardziej oczywistą zaletą EJ jest to, że jako jedyne źródło energii nie wymagające emisyjnego backupu i nie niszczące rzek nie emituje CO2. Ale to pewnie i inni napiszą w komentarzach, ja chciałbym wiec skupić się na tym, czego prawdopodobnie nikt nie napisze, a co wydaje mi się równie ważne. Otóż patrząc na sprawy realnie, nie da się przekonać większości ludzi do tego, że problem emisji CO2 i globalnego ocieplenia wiąże się ze sobą, a jeśli nawet, to nie przekona się ludzi do tego, że to właśnie oni powinni ponieść koszty transformacji energetycznej, jeśli inni też emitują CO2. Inwestowanie w zrodla odnawialne na krotka mete daje pewna satysfakcje, bo zabawnie jest mieć kolo domu iluzje własnego zrodla energii do którego nam jeszcze państwo doplaca. Ale na dluzsza mete, w miare jak koszty energii będą przez to rosly, a koszty srodowiskowe zastawiania krajobrazu wiatrakami będą naprawdę nieznośne, opor zacznie narastać. W Niemczech już tak jest. Opor będzie narastał tym bardzej, ze ludzie nie będą czuli zadnego efektu swoich wyrzeczen, bo emisja nie będzie spadac, a zmiany klimatyczne i tak będą postepowaly. W końcu opinia publiczna odrzuci cala koncepcje powiazania CO2 i klimatu, bo nie będzie mogla dluzej wytrzymać tych uciazliwosci. Jeśli się nie wierzy w ocieplenie (a wiele osob nie wierzy) nie ma zadnego racjonalnego powodu dla stawiania wiatrakow. Tymczasem energetyka jądrowa daje takie powody nawet tym osobom, które w ogole nie wierzą w to, ze CO2 ma wpływ na klimat. Takim argumentem jest po pierwsze niezaleznosc energetyczna kraju, a po drugie impuls do rozwoju nowych technologii. Inwestycje w EJ to inwestycje w technologie bardzo zaawansowane, natomiast OZE co by nie mowic sa technikami dość archaicznymi. To techniczny regres. Kto inwestuje w EJ, ten z czasem ma motyw do inwestowania także w badania podstawowe, w fizyke teoretyczna, w urządzenia badawcze typu zderzach hadronow itd. To jest rozwój zaawansowanych systemow, czyli prowadzi to do budowania gospodarki opartej na wiedzy.

25.01.2019 14:27 Marlowe

PS. - jeszcze cos, o czym mało kto wie jeśli chodzi o energetykę jądrową. To technologia P2G. Umozliwia ona jako produkt dodatkowy latwe produkowanie paliwa zdatnego do zwykłych silnikow spalinowych. Ta technologia pozwala na produkcje tego paliwa z CO2 przechwyconego z wody lub powietrza. W efekcie uzyskujemy sytuacje nastepujaca:
- mamy paliwo ciekle do silnikow spalinowych bez konieczności wydobywania ropy
- spalanie tego paliwa emituje tylko tyle CO2, ile wcześniej pobraliśmy by to paliwo zrobić, wiec bilans emisji CO2 z silnikow spalinowych jest zerowy!
- nie musimy elektryfikować pojazdow silnikowych, czyli odpada problem używania metali ziem rzadkich do baterii, srodowiskowe koszty zbudowania od nowa całego parku maszynowego silnikowych pojazdow (budowanie setek milionow nowych silnikow nie jest przecież obojętne dla środowiska)
- możemy magazynować więcej CO2 w tym cyklu niż wydalamy, jeśli tylko nie wprowadzimy części zrobionego paliwa do obrotu

25.01.2019 15:30 PL

USA wyemitowały w 2018 roku o blisko 60 mln ton CO2 więcej niż rok wcześniej
Jak podaje Forbes, USA wyemitowały w 2018 roku o ponad 60 milionów ton dwutlenku węgla więcej w stosunku do roku go poprzedzającego - czytamy w BiznesAlert.pl.

Miesięcznik wskazuje, że przyczyną jest m.in., zamknięcie w ostatnich latach wielu elektrowni jądrowych, w tym Crystal River, SONGS, Kewaunee, Vermont Yankee, Fort Calhoun i Oyster Creek. Jak wylicza Forbes w efekcie wyłączenia ich z eksploatacji, Stany Zjednoczone generują o 25 milionów ton CO2 rocznie więcej niż gdy obiekty te produkowały energię.

Elektrownie zostały wyłączone z użytkowania, mimo, że amerykański urząd dozoru jądrowego (Nuclear Regulatory Commission) wydał decyzje, że niemal wszystkie z nich mogą pracować jeszcze kolejne 20 lat. Jedynym obiektem, który ze względu na słaby stan techniczny nie dostał zgody na dalsze funkcjonowanie była elektrownia Crystal River.
Jak wskazuje Forbes, władze podjęły decyzję o odejściu od atomu na rzecz OZE, jednak w ocenie miesięcznika nie jest ona korzystna z punktu widzenia dbałości o środowisko, ponieważ na razie instalacje wiatrowe, hydroenergetyczne czy fotowoltaiczne nie są tak wydajne jak elektrownie. W opinii Forbesa jedynym sposobem na skuteczną redukcję emisji CO2 jest połączenie OZE z energią atomową.

W najbliższym czasie Stany Zjednoczone zamierzają wyłączyć z użycia kolejnych 12 obiektów, które w tym momencie pozwalają uniknąć produkcji 55,5 milionów ton dwutlenku węgla rocznie - czytamy w BiznesAlert.pl.

25.01.2019 15:31 Adam Błażowski

Na początek warto zacytować prace Jamesa Hansena sprzed 2 lat w Science.

Energia jądrowa historycznie dekarbonizuje najszybciej.

http://science.sciencemag.org/content/353/6299/547.full?ijkey=7.4C0Yg90r8G.&keytype=ref&siteid=sci

25.01.2019 15:32 Adam Błażowski

Warto też poznać opinie bardzo wielu znamienitych przyrodników. Z uwagi na gęstość energetyczną paliwa jądrowego atom ma najmniejszy footprint dla środowiska.

Ta lista sygnotariuszy jest dość imponująca

https://www.independent.co.uk/news/science/nuclear-power-is-the-greenest-option-say-top-scientists-9955997.html

25.01.2019 15:41 Adam Błażowski

Przy okazji chciałbym prosić o korektę/usunięcie jednego artykułu który jest dość populany ale zawiera sporo błędów. Bo jedną ręką rozwiewamy mity a drugiego niestety wkradają się nowe.

https://ziemianarozdrozu.pl/artykul/940/energetyka-jadrowa-na-ile-wystarczy-uranu-27?fbclid=IwAR0VY-hJkQotgPK7l8KXASXMbiNCYIM52V8ixnv0H5o8TCR_rb9fw8swGok

Są tutaj przynajmniej dwa poważne błędy:
- " dostarczając 2.5% światowej produkcji energii."

Wg BP to jest 10,6% elektryczności, i 4,4% pierwotnej. Jeśli to nie błąd to trzeba podać źródło.

- drugi rażący błąd jest tutaj:

"Komisja Europejska w roku 2001 stwierdziła, że przy obecnym poziomie zużycia uranu, jego znane zasoby wystarczą na 42 lata, a z uwzględnieniem rezerw wojskowych i innych źródeł na 72 lata. Sześciokrotne zwiększenie zainstalowanych mocy oznaczało by wyczerpanie zasobów w ciągu 12 lat. Podobne dane przedstawia Euronuclear. "

A pod linkiem do Euronuclear jest:
"The global uranium resources with mining costs up to US $ 130 per kilogram amount to about 5.4 million tonnes and 6.3 million tonnes with mining costs up to US $ 260 per kilogram. With a total annual uranium demand of 68,000 tonnes all world-wide operated nuclear power plants can be supplied for up to 200 years."

Biorąc te liczby mamy 79 i 172 lata odpowiednio.

Uranu mamy dość (jest też technologia pozyskiwania z wody morskiej) i ten artykuł sprawia wrażenie jakby ta technologia była bez przyszłości.

http://www.world-nuclear.org/information-library/nuclear-fuel-cycle/uranium-resources/supply-of-uranium.aspx?fbclid=IwAR0m9EQFQeSVvFsPjZnq7RTnwEukfbLO6b8vEqOw5nbi_ZptjmL2aHu7VJ4

25.01.2019 15:42 Adam Błażowski

Najbezpieczeniejsze źródło energii elektrycznej

https://ourworldindata.org/what-is-the-safest-form-of-energy

25.01.2019 16:36 Leszek Karlik

W ciągu najbliższych pięciu-ośmiu dekad istnieje bardzo wysokie ryzyko załamania globalnego systemu ekonomicznego opartego o globalne łańcuchy dostaw.

Posiadanie wtedy lokalnego know-how dotyczącego energii jądrowej i działających reaktorów pozwoli na utrzymanie dookoła nich przemysłu i zelektryfikowanej komunikacji zbiorowej, klastry energetyczne OZE będą wtedy zaspokajać potrzeby indywidualnych konsumentów, a atom potrzeby społeczne, czyli na przykład pociągi i tramwaje będą mogły jeździć niezależnie od tego czy świeci/wieje czy niespecjalnie.

A w długiej perspektywie (2200+) istnieje niezerowe ryzyko że ludzkość będzie zmuszona zejść do podziemnych, klimatyzowanych miast z hydroponiką, reaktory zapewniają ciągłość działania, OZE niespecjalnie - w szczególności w świecie hipertornad i burz piaskowych ze zdegradowanej gleby zarówno wiatraki jak i panele słoneczne są mocno niepewnym źródłem energii, dlatego ważne jest utrzymanie tej wiedzy i umiejętności inżynieryjnych przy życiu.

(Przed pesymistycznymi scenariuszami też należy się chronić, bo w końcu chodzi o przetrwanie ludzkości.)

25.01.2019 18:12 Adam Błażowski

No i warto by było konkretnie zacytować IPCC bo jest w tej kwestii szereg nieporozumień, wielu osobom się wydaje że IPCC pomija ten temat.


Tutaj tylko wybrane:

https://imgur.com/a/aGRDtTu

25.01.2019 20:56 Beata Anna Polak

Ogólne:

1. Niemal zerowa emisyjność (poza procesem budowy).

2. STAŁOŚĆ dostaw.

3. Gotowe sieci przesyłu , tu: rozprowadzania.


Polskie:

1. Możliwość zabezpieczenia samowystarczalności, ergo: niezależność od struktur ponadpaństwowych (geopolityka- głownie kierunek Zachód).

2. Niezależność od rosyjskiego gazu (geopolityka- kierunek Wschód)

25.01.2019 21:28 Adam Błażowski

Argumentem jest to że elektrownie jądrowe pracują 60-80 i są bezpieczne. Są kosztowne na początku, ale zostawiamy w spadku dzieciom niesamowite błogosławienstwo: tania i czystą energię która mozna wykorzystać do sprzątania świata.

W przypadku 100% OZE obciązamy dzieci w dwójnasob:

- powolna dekarbonizacja skazuje nasze dzieci na ujemne emisje CO2 (Niemcy)
- każde kolejne pokolenie będzie musiało miks energetyczny budować od nowa (wiatraki co 20-25 lat do wymiany, PV trochę dłużej, biogazownie częściej). To ogromne koszty i 25 razy więcej materiałów na TWh wyprodukowanej energii


Miks OZE + atom na przykładzie Szwecji pokazuje rekordową dekarbonizację w czasie. Oczywiscie dzis pewne rzeczy są niemozliwe bo na skutek działalności zarówno lobby węglowego jak i zielonych, a także jej samej branża atomowa jest w dużej mierze na Zachodzie zaorana. Odtworzenie tego będzie wymagało mega poświęcenia i zmiany myslenia w kontekscie katastrofy klimatycznej.

26.01.2019 10:30 Ryan

To byłaby dobra elektrownia gdyby od samego poczatku nie służyła celom militarnym. Niestety, z ludźmi dzisiejszych czasów tak już jakoś jest, że rozwój technologii od tysiacleci napędzają zbrojenia. Jak wspomniano powyżej, różne lobbujące grupy ludzi - doprowadziły do utraty wiarygodności osób rozwijających technologie atomowe i jej samej. W zasadzie większość z nich skupia się teraz na przetrwaniu jakimś cudem na rynku. Ma potencjał ale tylko gdy jest rozwijana w bezpieczny i odpowiedzialny sposób (Tor i reaktory niskociśnieniowe) Wiąże się to z ogromnymi kosztami, których nikt nie chce ponosić. Myślę, że głównym problemem tych czasów, jest przekonywanie społeczeństwa, że żyją w niebezpieczeństwie. Co od razu pozwala przeznaczać tryliony trylionów euro czy dolarów na całej kuli ziemskiej na zbrojenia, zamiast na rozwój cywilizacji.

26.01.2019 10:50 P.

Jest wielkim źródłem energii i może służyć, w ramach propagandy sukcesu, jako potwierdzenie potęgi i znaczenia kraju!

26.01.2019 16:11 jacques

Olbrzymią zaletą EJ jest - nie tylko w Polsce, ale w skali globalnej - fakt, że daje ludziom czas na ogarnięcie przemian społecznych i politycznych związanych z dekarbonizacją gospodarek i konieczną zmianą stosunku do środowiska.












p

26.01.2019 18:00 logic

Może najpierw komuchy nakłońcie te 26 osób do racjonalnego postępowania.

https://www.rp.pl/Spoleczenstwo/190129956-Raport-26-najbogatszych-ma-tyle-majatku-co-pol-ludzkosci.html

A potem bredzcie coś o ograniczaniu się i o przemianach społecznych.

26.01.2019 18:32 logic

Polecam aresztowanie tych 26 osób i umieszczenie na jakiejś zapomnianej wyspie z dala od cywilizacji. Potem dołączą do nich kolejni. To dla dobra planety i cywilizacji. Plus oczywiście pozbawienie wszelkiego majątku.
Niech sobie tam żyją w spokoju może to wyleczy ich z obłędu.

27.01.2019 14:54 Grisby

1. EJ daje żelazny back up na zimowe pochmurne bezwietrzne dni dla utrzymania w ciągłości podstowych krytycznych usług społecznych (służby, podstawowa łączność, krytyczne procesy przemysłowe) czego system oparty na OZE nie da jeszcze bardzo długo a być może nigdy.
2. Najszybsza droga do wyrugowania węgla z naszego miksu.
3. Trudniej ukryć przed społeczeństwem koszty zewnętrzne niż w energetyce węglowej
4. Przez porównanie kosztów ze źródłami OZE sprawia, że te drugie przestają uchodzić za nieracjonalnie drogie.

27.01.2019 14:58 Grisby

W razie poważnej awarii i opuszczenia dużego terenu zyskujemy enklawę dla naturalnych procesów przyrodniczych ;)

28.01.2019 3:05 gupol(szukam w OZE)

widzę że znowu jako pierwszy muszę podnieść temat reaktorów IV generacji;)
one faktycznie mają jakieś zalety. bo te starsze generacje mają chyba tylko jedną - militarną.

29.01.2019 12:52 PL

Zapalić Słońce na Ziemi czyli Drugi Święty Graal fizyki

Realnie istniejące i osiągalne zasoby wszystkich kopalnych źródeł
energii pierwotnej ulegną wyczerpaniu w przedziale ok. 70-120 lat.
Włączenie do eksploatacji olbrzymich i jeszcze nienaruszonych, ale
zapewne nie całkiem osiągalnych zasobów hydratów metanu przedłuży ten
okres o ok. 60 lat.

Wstęp

Energetyka jądrowa o opanowanych lub przewidywanych technologiach
rozszczepiania atomów, przedłuży ten okres o kolejne 40 lat, a po
wprowadzeniu prędkich reaktorów powielających i włączeniu do produkcji
energii zasobów toru ludzkość zyska zapewne ponad 200 lat. Energetyka
jądrowa wykorzystująca energię rozszczepiania atomów nie jest w stanie
rozwiązać docelowo problemu wyczerpywalności kopalin ze względu na
ograniczone zasoby uranu i toru.

Jedyną obecnie znaną teoretyczną szansą zażegnania kryzysu
energetycznego jest opanowanie fuzji jądrowej, magnetycznej lub laserowej,
mamy na to w praktyce ok. 100 lat, a może nawet ze 200-300.

Dziś węgiel, ropa i gaz stanowią 95 proc. globalnych zasobów
energetycznych. Pozostałe to uran-235 wykorzystywany w elektrowniach
jądrowych. 1kg uranu, w reakcji rozszczepienia wydziela tyle energii, ile
kilka milionów ton węgla, a reakcja fuzji jądrowej jest jeszcze
,,lepsza'' kilka razy od reakcji rozszczepienia.

Drugi Święty Graal fizyki i niespełnione od kilkudziesięciu już lat
marzenie ludzkości to energia termojądrowa (fuzja jądrowa), która
będzie prawdziwie skutecznym i trwałym rozwiązaniem światowego kryzysu
energetycznego. Zbliża się wielki przełom w dziedzinie energetyki
termojądrowej, rozpoczęła się nowa rewolucja przemysłowa. Energia
czysta, tania, bezpieczna i w nieograniczonej ilości zacznie odmieniać
świat już w następnej dekadzie. W ciągu ostatnich dwóch dekad kapitał
podwyższonego ryzyka zaangażował miliardy $ w badania nad energią
termojądrową (mini reaktory fuzyjne), a wiele prywatnych firm bierze
udział w wyścigu, aby jako pierwsi podłączyć elektrownię
termojądrową do sieci elektrycznej. Kraje, który opracują, wdrożą lub
przynajmniej przyłączą się do projektów energetyki termojądrowej,
wprowadzą świat w nową erę.

Najbardziej perspektywiczną techniką termojądrową jest laserowa fuzja
wodorowo-borowa.
p(1H) + 11B ---> 12C ---> 3? (3 x 4He) + 8.57 MeV, to równanie
zmieni naszą cywilizację.

Słońce zasilane fuzją jądrową.

Przez ostatnie cztery i pół miliarda lat co sekundę tryliony trylionów
(10 do potęgi 36) atomów wodoru przekształciło się w hel w rdzeniu
Słońca i uwolniło w nim ogromną ilość energii.

Jest to proces znany jako fuzja jądrowa, a odkrycie, jak wykorzystać to
źródło praktycznie nieograniczonej czystej energii na Ziemi, było
Świętym Graal'em fizyki przez ostatnie 80 lat. W procesach syntezy
termojądrowej zachodzącej we wnętrzach gwiazd uwalniane są ogromne
ilości energii. Energia wytwarzana we wnętrzu naszej gwiazdy - Słońca,
od miliardów lat dociera w postaci promieniowania do Ziemi, gdzie ulega
przetworzeniu w wyniku skomplikowanych procesów fizycznych, chemicznych i
geologicznych w inne formy energii.

Od czasów, gdy na Ziemi powstało życie, w przetwarzanie słonecznej
energii włączyły się także procesy biologiczne. Przetworzona energia
słoneczna kumulowała się m.in. w postaci paliw kopalnych, bez których
nie może dziś funkcjonować nasza cywilizacja. Wlewając benzynę do baku
samochodu raczej nie zaprzątamy sobie głowy myślą, że choć
pośrednio, to korzystamy w istocie z termojądrowej energii Słońca.

Na czym polega energia jądrowa?

Energia jądrowa to energia wydzielana podczas przemian jądrowych,
rozszczepiania (fission) lub fuzji (fusion). W procesie rozszczepiania atom
dzieli się na dwa lub więcej mniejszych, lżejszych atomów. Fuzja
jądrowa występuje wtedy, gdy dwa lub więcej małe atomy łączą się
razem tworząc większy,
cięższy atom. Reakcje jądrowe w przeliczeniu na jednostkę masy są
ponad milion razy bardziej efektywne od reakcji chemicznych. Reakcja
rozszczepienia ciężkich jąder atomowych może być kontrolowana i jest
wykorzystywana w energetyce w elektrowniach jądrowych. Najczęściej
stosowanym surowcem jest uran (izotop 235U). Wytwarzana w ten sposób
energia jest wykorzystywana do napędzania turbin generatorów energii
elektrycznej. W roku 2014 w Stanach Zjednoczonych ok. 19 proc., a we
Francji ok. 75 proc. energii elektrycznej pochodziło z elektrowni
jądrowych.

Ograniczenia dotychczasowej energetyki jądrowej.

Dotychczasowa energetyka jądrowa wykorzystuje reakcję rozszczepiania
ciężkich jąder atomowych. Odpady jądrowe, niebezpieczne produkty
uboczne rozszczepiania trzeba przechowywać w specjalnych budowlach przez
dziesiątki tysięcy lat. Nie ma tych wad energetyka termojądrowa, która
wykorzystuje reakcję fuzji jądrowej.

Rozszczepienie jądrowe.

Ciężkie jądro atomu rozpada się, tworząc dwa lub więcej
lżejszych jąder.
Jest to reakcja łańcuchowa, która może prowadzić do
niebezpiecznych eksplozji.
Ciężkie jądro bombardowane jest neutronami.
Istnieje ustabilizowana od dziesięcioleci technika pozwalająca na
kontrolowanie rozszczepienia.
Odpady jądrowe, niebezpieczne produkty uboczne rozszczepienia,
stanowią wyzwanie środowiskowe.
Surowiec dla reaktora, taki jak uran lub pluton, jest rzadki i
kosztowny.


Rozszczepienie zostało odkryte w roku 1938 przez niemieckich naukowców
(Otto Hahn, Lise Meitner i Fritz Strassmann), którzy bombardowali próbkę
uranu neutronami w celu stworzenia nowych elementów. W typowej reakcji
rozszczepienia jądrowego, więcej niż jeden neutron jest uwalniany przez
każde dzielące się jądro. Gdy te neutrony zderzą się, powodują
rozszczepienie w innych sąsiadujących jądrach, może dojść do
samowystarczalnej serii reakcji rozszczepienia jądrowego, znanej jako
jądrowa reakcja łańcuchowa. Na przykład, rozszczepienie uranu 235U
uwalnia od dwóch do trzech neutronów na jedno zdarzenie rozszczepienia.
Jeśli są pochłonięte przez inne jądra 235U, te neutrony wywołują
dodatkowe zdarzenia rozszczepienia, a szybkość reakcji rozszczepienia
wzrasta geometrycznie. Aby utrzymać reakcję łańcuchową w łańcuchu
atomowym, potrzebna jest jakaś minimalna masa izotopu rozszczepialnego;
jeśli masa jest zbyt niska, zbyt wiele neutronów jest w stanie uciec bez
wychwycenia i wywołania reakcji rozszczepienia. Minimalna masa zdolna do
podtrzymywania trwałego rozszczepienia nazywa się masą krytyczną.
Jeśli masa izotopu rozszczepialnego jest większa niż masa krytyczna,
wówczas w odpowiednich warunkach uzyskana masa nadkrytyczna może
uwalniać energię. Rozszczepienie dużego atomu na dwa lub więcej
mniejszych powoduje powstanie wielu bardzo radioaktywnych cząstek. Reakcja
rozszczepienia nie występuje zwykle w naturze. Energia uwalniana przez
rozszczepienie jest milion razy większa niż wytwarzana w reakcjach
chemicznych (naparstek ciężkiego wodoru jest pod względem energetycznym
równoważny 20 t węgla), ale niższa kilka razy niż energia uwalniana
przez fuzję jądrową.

Fuzja jądrowa

Dwa lub więcej lekkich jąder łączą się tworząc cięższe jądro.
Nie ma reakcji łańcuchowej, nie ma odpadów nuklearnych.
Lekkie jądra muszą być rozgrzane do bardzo wysokiej temperatury i
utrzymywane w wielkim zagęszczeniu.
Surowce są bardzo łatwo pozyskiwane z wody morskiej.
Fuzja jądrowa wytwarza energię 3-4 razy większą niż rozszczepienie
jądrowe.


Reakcja fuzyjna (typu DT) zachodzi, gdy plazma znajduje się w polu
magnetycznym i jest ogrzana do temperatury 100 milionów Kelvina lub
więcej.
Dla porównania, temperatura rdzenia Słońca wynosi 15 milionów stopni. W
przeciwieństwie do większości obecnych technik pozyskiwania energii,
energetyka termojądrowa będzie czysta, tzn. bezpieczna dla człowieka i
jego naturalnego środowiska.

Zalety fuzji jądrowej.

Czysta

Fuzja nie wytwarza odpadów promieniotwórczych i gazów cieplarnianych,
emitując tylko hel jako spaliny. Wymaga także mniej powierzchni niż
wytwarzanie energii przez techniki odnawialne.

Bezpieczna

Energia termojądrowa (fuzyjna) jest z natury bezpieczna, bez możliwości
wystąpienia wybuchu i skażenia środowiska na dziesiątki tysięcy lat.

Obfita

Jest wystarczająco dużo paliwa jądrowego, aby zasilić planetę przez
miliardy lat. Elektrownia termojądrowa (fuzyjna) jest zasilana np. przez
izotopy wodoru (deuter i tryt), które mogą być wydzielane z wody
morskiej oraz pochodzą z litu.

Na żądanie

Elektrownia termojądrowa (fuzyjna) może wytwarzać energię na żądanie
i nie wpływa na nią pogoda. Ponieważ jest również bezpieczna i nie
powoduje zanieczyszczenia, elektrownia termojądrowa może znajdować się
w pobliżu miejsca, w którym jest to wymagane.

Reaktory fuzyjne mają niepowtarzalne korzyści dla przyszłego wytwarzania
energii. Reaktory fuzyjne w przeciwieństwie do konwencjonalnych reaktorów
jądrowych nie mogą stopić się i nie wytwarzają materiałów
promieniotwórczych, które wymagają specjalnej utylizacji.

Zagrożenia związane z bezpieczeństwem i środowiskiem przez reaktory
termojądrowe są minimalne, a deuter i lit mogą być wydobywane z wody
morskiej. Elektrownia termojądrowa może zostać zbudowana przy
konkurencyjnym koszcie w stosunku do elektrowni jądrowej rozszczepieniowej
(prawdopodobnie 2 razy taniej). Produkcja energii w reaktorach laserowych
wodorowo-borowych będzie 4-krotnie tańsza od energii z węgla
i nie będzie emitować dwutlenku węgla.

Co się dzieje na świecie w dziedzinie energetyki jądrowej?

Tylko trzy lata minęły między pierwszą eksplozją nuklearną w roku
1945, a zaświeceniem pierwszej żarówki zasilanej przez elektrownię
jądrową. Natomiast mija już 66 lat od wybuchu pierwszej bomby wodorowej
w roku 1952, a pracującej elektrowni termojądrowej jeszcze nie ma.

Od lat pięćdziesiątych XX wieku trwają prace nad kontrolowanym
przeprowadzaniem reakcji fuzji lekkich jąder atomowych. W ostatnich 2-ch
dekadach nastąpiło przyspieszenie w opracowaniu mini reaktorów
termojądrowych.

Fuzja jądrowa jest bezpieczniejszym i wydajniejszym procesem produkcji
energii niż rozszczepienie, co oznacza ostatecznie mniejsze koszty i
czystą energię.Energia uwalniana przez fuzję jądrową jest 3-4 razy
większa niż energia uwalniana przez rozszczepienie. Izotopy wodorowe
(deuter i tryt) są podstawowym paliwem stosowanym w eksperymentalnych
elektrowniach termojądrowych, ale najbardziej perspektywiczna jest
laserowa fuzja wodorowo-borowa (PB).

Dlaczego nastąpiło w ostatnich latach przyspieszenie w opracowaniu mini
reaktorów termojądrowych?

Dzięki opracowaniu przez zespół z Massachusetts Institute of Technology
(MIT) magnesów nadprzewodzących nowego typu (o podwojonej mocy), powinno
nastąpić 10-krotne zmniejszenie rozmiarów i masy reaktora. Magnesy
nadprzewodzące utrzymują w reaktorze plazmę w pułapce magnetycznej.

W USA i w Wlk. Brytanii pracuje nad mini reaktorami termojądrowymi ponad
17 koncernów, firm i start-up'ów. Najbardziej zaawansowany jest
największy koncern zbrojeniowy świata -- Lockheed Martin, który
produkuje w Mielcu helikoptery Black Hawk. Lockheed Martin zapowiada
pierwszy komercyjny mini reaktor termojądrowy (typu DT) za 6 lat. Dwie
firmy (Tri Alpha Energy i LPPFusion) budują najbardziej perspektywiczne
mini reaktory termojądrowe, wykorzystujące jako paliwo mieszankę
wodorowo-borową (PB), która nie wytwarza neutronów.

Koncern Google opracowuje komputerowy algorytm Optometrist, który ma
zmniejszyć o połowę straty energii w reaktorze firmy Tri Alpha Energy.

Fuzja jądrowa na mieszance wodorowo-borowej (PB) jest trudniejsza do
osiągnięcia niż fuzja deuter-tryt (DT) w tokamakowych reaktorach, takich
jak w reaktorze firmy General Fusion, bo wymaga o wiele wyższej
temperatury.

Firma Tri Alpha Energy spodziewa się, że temperatura plazmy w jej
reaktorze osiągnie około 3 mld stopni Kelvina, czyli ponad 200 razy
więcej niż temperatura w środku Słońca. Firma Tri Alpha Energy i
Google do opracowania reaktora fuzyjnego użyje superkomputera o mocy
przetwarzania rzędu exaflopów i algorytmu Optometrist (obliczanie
procesów stabilizacji plazmy).

Laserowa fuzja wodorowo-borowa (PB) nie uwalnia żadnych neutronów w
swojej podstawowej reakcji, innymi słowy, nie jest radioaktywna. Nie
wymaga też radioaktywnego paliwa i nie wytwarza odpadów radioaktywnych. W
odróżnieniu od większości innych metod generowania energii, nie są
potrzebne wymienniki ciepła, ani też turbiny parowe, fuzja
wodorowo-borowa uwalnia energię prawie bezpośrednio w postaci
elektryczności. Nie potrzeba skomplikowanych konstrukcji reaktorów,
takich jak w tokamakach lub stellaratorach. Moc laserów od kilkunastu lat
wzrasta wykładniczo, czyli zwiększa się 10-krotnie co 3 lata, zatem
osiągnięcie fuzji wodorowo-borowej jest już blisko.

Prototyp mini reaktora termojądrowego (typu DT lub PB) rozpocznie
komercyjną produkcję taniej i czystej energii elektrycznej prawdopodobnie
za 6-15 lat.
MIT i Commonwealth Fusion Systems pracują nad nowatorskim podejściem do
problemu izolacji termicznej. Używają nadprzewodników
wysokotemperaturowych, aby utrzymać ciągłe reakcje, które w przeciwnym
razie stopiłyby konwencjonalne materiały stałe. Naukowcy z obu
instytutów zamierzają opracować nowe magnesy nadprzewodzące z
wykorzystaniem taśmy stalowej pokrytej związkiem zawierającym tlenek
itru, baru i miedzi (YBCO).

Firma Tri Alpha Energy zwyciężyła niedawno w konkursie 2018 Global
Cleantech 100.

Czy tajne laboratorium Skunk Works Lockheed'a Martin'a uratuje
klimat na Ziemi?

Jeżeli projekt CFR Lockheed'a Martin'a powiedzie się,
oznaczałoby to przesunięcie paradygmatu większe niż wynalazek mocy
parowej lub silnika spalinowego. Obecnie jedna jednostka CFR została
zaprojektowana w celu wyprodukowania 100 MW energii elektrycznej,
wystarczającej energii, aby zasilić 80 000 amerykańskich gospodarstw
domowych lub wygodnie zasilać lotniskowiec klasy Nimitz. Istnieją nawet
ekscytujące aplikacje do podróży kosmicznych. Brak emisji gazów
cieplarnianych, odpadów nuklearnych lub zagrożeń dla bezpieczeństwa
oznacza, że szerokie rozpowszechnienie tej techniki może powstrzymać
zmiany klimatyczne i zlikwidować smog. Co więcej, może to całkowicie
skończyć z globalnym niedoborem energii. Mówimy o rewolucji
energetycznej o epickich proporcjach - jeśli tylko będziemy mogli ją
uruchomić.

Prof. Heinrich Hora - główny autor laserowej fuzji wodorowo-borowej.

Grupa naukowców pod wodzą emerytowanego profesora Heinricha Hora z
wydziału Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Nowej Południowej Walii
stworzyli komputerową symulację, która pokazuje, że odpowiednio silne
impulsy laserowe mogą zainicjować reakcję syntezy w specjalnie
przygotowanym paliwie. Paliwem tym jest mieszanina lekkiego wodoru i
boru-11, stabilnego izotopu tego pierwiastka, który stanowi ponad 80% boru
na Ziemi. Takie paliwo "ostrzelane" bardzo silnym błyskiem
lasera powinno dostarczyć na tyle dużo energii w wyniku reakcji syntezy,
że proces powinien mieć dodatni bilans energetyczny.

Inne korzyści to znikome promieniowanie, jakie powstaje w takiej reakcji.
Jest ono mniejsze niż spalanie węgla, który zawiera śladowe ilości
uranu oraz praktycznie brak odpadów. Jedynym jest nieszkodliwy hel.

Prof. Heinrich Hora twierdzi, że reakcja 12 mg paliwa wodorowo-borowego
może wytworzyć ponad 1 GJ = 277 kWh energii elektrycznej, otwierając
drogę absolutnie czystemu reaktorowi, który będzie wytwarzać tanią
energię.

Myślę, że to stawia nasze podejście przed wszystkimi innymi technikami
energii termojądrowej. Z punktu widzenia inżynierii, nasze podejście
będzie o wiele prostszym projektem, ponieważ paliwa i odpady są
bezpieczne, reaktor nie będzie potrzebował wymiennika ciepła i
generatora turbin parowych, a lasery, których potrzebujemy, można kupić
w sklepie. Teraz, w ciągu 8-miu do 10-ciu lat, spodziewam się, że mini
reaktory termojądrowe będą produkowane z elementów wytworzonych w
obecnych technikach." Przeprowadzone eksperymenty laboratoryjne
wykazują, że wydajność syntezy jądrowej jest ponad milion razy
większa w stosunku do reakcji chemicznych. Reakcja fuzji H-11B jest
aneutroniczna - nie wymaga działania neutronów ani ich wytwarzania.
Żadne z wejść reaktora nie jest radioaktywne. Produktem odpadowym jest
hel, również nieradioaktywny. Ani produkty wejściowe, ani wyjściowe nie
są toksyczne. Energia termojądrowa z protonów reagujących z 11B, jest
niezwykle trudna lub niemożliwa, gdy stosuje się termiczny zapłon przez
napromieniowanie laserem. Zmienia się to radykalnie, gdy stosuje się
pikosekundowe impulsy laserowe o mocy rzędu petawatów.

Podsumowanie

Energetyka termojądrowa oparta o mini reaktory termojądrowe (typu DT, a
później PB) z pewnością zwycięży w wyścigu do czystej i taniej
energii. Pytanie, kiedy to nastąpi? Optymistyczne zapowiedzi mówią o
6-ciu latach (instalacja pierwszych reaktorów komercyjnych typu DT), a
ostrożne o maksimum 15-tu latach (reaktory komercyjne typu PB).
Założyciel firmy General Fusion i jej główny naukowiec Michael Laberge
mówi, że wiele zależy od ilości prywatnych inwestycji w dziedzinie
fuzji jądrowej.Mini reaktory termojądrowe przypominają samoloty tuż
przed pierwszym lotem Braci Wright, mówi Laberge. Kiedy ktoś pokaże, jak
można to zrobić, ekscytacja wrośnie, a następnie ruszą wielkie
inwestycje.

29.01.2019 14:36 Sau(Tau)ron

1. bezemisyjność- reaktory jądrowe nie emitują w czasie pracy żadnych substancji powodujących efekt cieplarniany ani pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza

29.01.2019 14:50 Sau(Tau)ron

2. Niskie ryzyko/sprawdzona technologia- obecne reaktory mają swoje wady, ale działają. Kraje które już mają czysty system produkcji elektryczności produkują prąd głównie z atomu (Francja), głównie z hydroelektrowni (Norwegia) albo kombinacji powyższych (Szwecja, Szwajcaria). Nie ma jeszcze kraju który zdekarbonizował elektryczność za pomocą słońca i wiatru; a te które są blisko tego celu wspierają swój system hydro sąsiadów (Dania i Norwegia) lub niskoemisyjnym paliwem kopalnym (gaz ziemny- Niemcy)

29.01.2019 14:55 Sau(Tau)ron

3.Niższe koszty infrastruktury- W kraju o przestarzałej sieci przesyłowej dostosowanej do centralnej produkcji energii, jak Polska, integracja oze będzie wymagać znaczących inwestycji infrastrukturalnych albo nie będzie możliwa. Reaktorom z kolei wystarcza taka sama sieć przesyłu jak elektrowniom węglowym

29.01.2019 14:59 Sau(Tau)ron

4. Szybkość inwestycji- Francja mogła zdekarbonizować sektor elektryczności bazując na atomie w około 20 lat. Jeśli reaktory będą produkowane modułowo, obecnie powinno być to możliwe nawet szybciej. Udział Oze wydaje się teraz szybko rosnąć, ale nie ma pewności ile czasu zajmie dekarbonizacja z ich udziałem

29.01.2019 15:03 Sau(Tau)ron

5. Możliwość zdekarbonizowanej produkcji ciepła- większość technologii oze wytwarza prąd, podczas gdy główną formą energii używanej w industrialnych społeczeństwach jest ciepło (50-75%). EJ może zdekarbonizować sektory których elektryfikacja jest problematyczna- np produkcja stali, wysokotemperaturowe procesy przemysłowe, ciepło produkujące parę do napędu wielkich statków

29.01.2019 15:06 Sau(Tau)ron

6. Dotyczy msr/reaktorów torowych- możliwość szybkiej zmiany mocy reaktora poprzez regulację tempa usuwania ksenonu z reaktora. To mogłaby być idealna technologia towarzysząca oze, pozwalająca stabilizować sieć bez emisji co2, w przeciwieństwie do obecnie używanych w tym celu turbin gazowych.

29.01.2019 15:10 Sau(Tau)ron

7. Produkcja izotopów medycznych wykorzystywanych m.in. w leczeniu i diagnostyce raka- tym właśnie zajmuje się jedyny działający w pl reaktor. Bez energii atomowej musielibyśmy znaleźć alternatywne sposoby na ich produkcję

29.01.2019 15:17 Sau(Tau)ron

8. Możliwość produkcji sztucznych węglowodorów do zasilania silników ice- ktoś już o tym wspomniał, ale warto zaznaczyć ze to jeden z 2 tylko sposobów na dekarbonizację obecnych pojazdów (aut, ciężarówek, samolotów, większości statków). Drugim jest biomasa, ze wszystkimi jej problemami (vide etanol z kukurydzy). Inne oze nie mogą pełnić efektywnie tej funkcji bo do reakcji Fischer- Tropscha potrzeba wysokiej temperatury

31.01.2019 13:38 PL

Domowa elektrownia atomowa?

https://www.polskieradio.pl/23/266/Artykul/168579,Domowa-elektrownia-atomowa

USA pracują nad reaktorami jądrowymi, które można przewozić w ciężarówkach

https://zmianynaziemi.pl/wiadomosc/usa-pracuja-nad-reaktorami-jadrowymi-ktore-mozna-przewozic-w-ciezarowkach

01.02.2019 13:44 PL

Krytyczna ocena produkcji energii w OZE w 2018 r
Publikowanie opracowań, w których traktuje się tylko o cenach energii (np. odnawialnej w porównaniu do jądrowej), jednak w oderwaniu od kosztów budowy mocy odnawialnych i sterowalnych jest rażącą manipulacją i jest to obecnie problem najbardziej nabrzmiały. Rozbieżne traktowanie kosztów mocy i energii jest podstawową słabością wszelkich analiz i dyskusji o OZE i energetyce sterowalnej.

https://www.cire.pl/item,175085,2.html?utm_source=newsletter&utm_campaign=newsletter&utm_medium=link&apu=13179

Ludzie. Natura. Gospodarka

https://chomikuj.pl/djksysjsu/Dokumenty/180814-Kompendium-polnisch,6684886169.pdf

07.02.2019 10:24 PL

Amerykański Instytut zachęca do wyboru opcji jądrowej
Rozwiązanie problemów energetycznych i klimatycznych USA jest zagadnieniem bardziej złożonym niż proste zastąpienie źródeł emitujących CO2 niestałymi źródłami odnawialnymi - stwierdziła prezes organizacji Nuclear Energy Institute (NEI), Maria Korsnick, podczas 15 Forum Energetyki zorganizowanego przez US Energy Association.

"Ponieważ rosnąca emisja dwutlenku węgla zagraża klimatowi, Stany Zjednoczone stoją przed koniecznością podjęcia decyzji o wyborze źródeł energii elektrycznej, która to decyzja wpłynie na ich zdolność do ochrony klimatu, a także na możliwość zaspokojenia rosnących potrzeb energetycznych kraju" - stwierdziła Korsnick. Odnawialne źródła energii zależą od promieniowania słonecznego lub wiatru i w większości przypadków są rezerwowane blokami gazowymi, które emitują zanieczyszczenia i dwutlenek węgla, zauważyła prezes.

"Dziś znajdujemy się na rozdrożu, mając przed sobą dwie opcje: możemy obrać ścieżkę, która zdywersyfikuje nasz bilans energetyczny - będzie w nim miejsce dla wiatru, słońca i gazu ziemnego, ale także dla energii jądrowej lub wybierzemy inną drogę - braku inwestycji w energię jądrową, która doprowadzi do wzrostu emisji"- stwierdziła Korsnick. "Sądzę, że wybór jest oczywisty".

"Amerykańskie elektrownie jądrowe są bardzo wydajne, pracują ze średnim współczynnikiem obciążenia wynoszącym 92 proc. w całej ilości reaktorów. Sektor jądrowy zatrudnia prawie pół miliona ludzi, a elektrownie jądrowe działają, jak "lokomotywy ekonomiczne" dla lokalnych społeczności, które goszczą je na swoim terenie" - zauważyła prezes Korsnick.

"Jednak niektóre amerykańskie elektrownie jądrowe zostały zmuszone do zamknięcia, a inne - w tym kilka obiektów w Ohio i Pensylwanii - są zagrożone wyłączeniem" - zauważyła. Stwarza to zagrożenie dla stanów, w których znajdują się te obiektu: na przykład dla Pensylwanii, gdzie energetyka jądrowa zatrudnia 16 000 wykwalifikowanych pracowników, produkując 42 proc. energii elektrycznej stanu.
"Zdolność energetyki jądrowej do ciągłego wytwarzania "energii wolnej od emisji " zyskuje nowe uznanie w grupach i organizacjach międzynarodowych, w tym w Międzyrządowym Zespole ds. Zmian Klimatycznych ONZ, Nature Conservancy i nawet w "Google", które doszły do wniosku, że energia jądrowa, jako opcja ma zasadnicze znaczenie dla redukcji emisji dwutlenku węgla" - powiedziała.

"Skala czystej energii wytwarzanej przez energię jądrową jest po prostu niezrównana" - powiedziała Korsnick. "Musimy współpracować ze sobą - utrzymywać solidną bazę jądrową i budować więcej opcji bez emisji. Zamiast rezygnować z energii jądrowej, musimy ją zaakceptować i ostatecznie uznać, że bez niej nie powstanie udane i skuteczne rozwiązanie klimatyczne".

Forum Przemysłu Energetycznego, które odbywa się co roku w styczniu w National Press Club w Waszyngtonie jest jednym z flagowych przedsięwzięć organizowanych przez Amerykańskie Stowarzyszenie Energetyczne, które skupia liderów ze stowarzyszeń handlu energią, aby mogli podzielić się swoimi poglądami i omówić problemy stojące przed branżą energetyczną w nadchodzącym roku.

To jest oczywiste, że jeżeli traktuje się zmiany klimatu poważnie i nie podchodzi do tego w sposób ideologiczny ale praktyczny, energetyka jądrowa musi być uwzględniana i nowe elektrownie jądrowe budowane! Inaczej walka ze zmianami klimatu i wogóle zanieczyszczeniami powietrza jest fikcją propagandową.

09.02.2019 17:00 PL

Atom i złoto Czukotki
Jedyna obecnie na świecie pływająca elektrownia atomowa "Akademik Łomonosow" opuściła 28 kwietnia br. Stocznię Bałtycką w Sankt Petersburgu udając się do miejsca swojego przeznaczenia czyli na Czukotkę. Barka z dwoma reaktorami jest holowana do swej docelowej bazy dwoma etapami: z Sankt Petersburga do Murmańska, stamtąd do czukockiej osady Pewek.

https://www.cire.pl/pokaz-pdf-%252Fpliki%252F2%252F2019%252Fgig_atom_i_z__oto_czukotki.pdf

14.02.2019 23:38 Bogdan Kasierski

za 4-10 lat będą już komercyjne mini reaktory termojądrowe, czas zwijać kopalnie

moc laserów rośnie wykładniczo

14.02.2019 23:39 Bogdan Kasierski

za 4-10 lat będą już komercyjne mini reaktory termojądrowe, czas zwijać kopalnie

Dodaj komentarz

Kod
grakalkulator kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto