Rekordowe temperatury - fale upałów

Zmiany klimatu nie tylko mają wpływ na wzrost średnich temperatur (wykres górny), ale i na występowanie ekstremów temperaturowych (wykres środkowy). Zwiększenie rozrzutu temperatur wraz z podniesieniem się średniej temperatury (wykres dolny - złożenie obu efektów) nie spowoduje znaczących zmian w występowaniu chłodnej pogody, ale pogoda uważana dziś za gorącą, zacznie występować powszechnie, a rekordowo wysokie temperatury zaczną występować z niebezpieczną częstością.

Rys. Zmiany temperatur na ocieplającej się Ziemi. Źródło: NASA .

W ciągu ostatnich 13 lat, 12 z nich należało do najcieplejszych w historii pomiarów. Najbardziej oczywistym następstwem globalnego ocieplania się klimatu są rekordowe temperatury. Naukowcy przewidują, że w ciągu kolejnych 100 lat średnie roczne temperatury w Polsce mogą wzrosnąć nawet o 4°C. Styczeń może stać się cieplejszy średnio nawet o 5°C. Latem możemy spodziewać się częstych temperatur sięgających 35°C, a nierzadko nawet upałów rzędu 40°C.

Warto zauważyć, że nadal będą występować dni chłodne. Ze względu na zmiany w rozkładzie temperatur oraz szybszy wzrost temperatur nad lądami, niż nad oceanami, nietypowe wcześniej układy ciśnień mogą kierować zimne masy powietrza w miejsca, gdzie wcześniej nie miało to miejsca. Efektem tego mogą być np. opady śniegu w RPA lub krajach Zatoki Perskiej.

Upały skutkują nie tylko zwykłymi niedogodnościami. Długotrwałe fale upałów pociągają za sobą liczne ofiary śmiertelne, szczególnie wśród osób starszych i o słabszej kondycji.
Przykładowo, podczas upalnego lata 2003 roku w Europie w wyniku sięgających 40°C upałów zmarło o około 50000 ludzi więcej niż zazwyczaj. Przeczytaj artykuł ang .

Rys. Temperatury w Europie. Źródło: Earth Observatory .

W sierpniu 2003 roku w Paryżu, gdy temperatura sięgnęła 40 stopni liczba ofiar śmiertelnych wzrosła o 130%. Informacje medyczne ang. Informacje te są zebrane w raporcie francuskiego instytutu zdrowia ang .

Rok 2007 również zapisał się jako rekordowy, południe Europy nawiedziła fala gorąca znad Sahary, a temperatury przekraczały 45°C. (poczytaj więcej w wikipedii ang).

Padły rekordy na Węgrzech, w Rumunii, Serbii, Bułgarii, Grecji i znowu odnotowano wzrost śmiertelności i pożary. Systemy energetyczne nie były w stanie sprostać rekordowemu poborowi mocy przez klimatyzację. To wręcz ironia... Kiedy w wyniku zmian klimatu wywołanego spalaniem paliw kopalnych rośnie temperatura i pojawiają się ekstremalne upały, co robimy? Ograniczamy może emisję dwutlenku węgla? Wyłączamy urządzenia elektryczne? Ograniczamy jazdę samochodem? Skąd - wręcz przeciwnie - zwiększamy spalanie paliw kopalnych aby móc w domach włączyć klimatyzatory I tak osobiste krótkoterminowe rozwiązania wygrywają z długoterminowymi potrzebami. I nasilają problem...

Europa nie należy do najgorętszych miejsc, ale przykładowo w Indiach w 2003 roku panowały 50°C upały. W Europie jesteśmy jeszcze daleko od takich rekordów temperatury, ale przewidywany na to stulecie wzrost temperatury może spowodować, że i u nas na południu kontynentu takie upały się pojawią.

Na to ocieplanie się klimatu nakłada się dodatkowo silny wzrost temperatury w miastach, szczególnie milionowych metropoliach. Czarny asfalt i budynki dobrze pochłaniają ciepło. Występują tu liczne źródła ciepła i nawet 2-3 krotnie wyższe stężenie CO2 oraz brak chłodzącego parowania związany z niewielką powierzchnia gruntów i zieleni Może nawet dochodzić do formowania się tzw. bryzy miejskiej, kiedy to nagrzewające się w mieście powietrze unosi się do góry, opada za miastem i ponownie do niego napływa.

Rys. Bryza miejska

Temperatura w centrum miasta może być często wyższa o kilka stopni Celsjusza. Zanotowany w Nowym Jorku rekord to temperatura o 14°C wyższa niż na przedmieściach. Nie trzeba zresztą jechać do Nowego Jorku. Poniżej znajduje się zdjęcie termiczne Wrocławia z majowej nocy w 2001.

Rys. Zdjęcie termiczne Wrocławia w dniu 22.05.2001, godzina 23 UTC. Temperatura w °C (Dubicki i in., 2002)

To doskonałe warunki do koncentrowania się nad miastem wszelkich zanieczyszczeń, powstawania smogu i problemów zdrowotnych. W dużych miastach sezon wysokich temperatur i stojącego powietrza to okres w którym metropolia pogrąża się w gęstym smogu. Takie warunki sprawiają, że wszystkie zanieczyszczenia wydobywające się z kominów fabryk, zakładów przemysłowych i rur wydechowych samochodów gromadzą się nad miastem, nad którym unosi się chmura niebezpiecznych i toksycznych substancji. Ciężkie choroby układu oddechowego, astmy i alergie to bezpośrednie tego efekty. Badania wykazują także, że dzieci żyjące na co dzień w smogu rozwijają się znacznie wolniej i mają o wiele mniejszą objętość powietrzną płuc, co skutkuje niedotlenieniem mózgu.

Diagram: Odchylenie temperatur od średniej dla ostatniego miesiąca (dane US National Climatic Data Center)
Aktywne. Źródło: NOAA

Strefy klimatyczne nie są ustalone raz na zawsze. Choć nie jest to widoczne, klimat się zmienia a strefy przesuwają się. Jak wygląda ten proces przeczytaj w artykule Przesuwanie się stref klimatycznych .

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto