Rozdroże

Jak rozwinie się więc sytuacja? Można wskazać cztery podstawowe scenariusze:

  • „Upadek”, „Wyspa Wielkanocna”, „Mad Max”
    Wysokie ceny ropy nakręcają spiralę inflacji i recesji. Następuje upadek gospodarki, brak jest działającej infrastruktury, energii i środków na odnawialne źródła energii. Dochodzi do wojen surowcowych. Kolejne, coraz cięższe kryzysy i bezrobocie powodują wzrost przestępczości, upadek porządku społecznego, napady na rolników, drastyczny spadek i tak już małej produkcji rolnej i upadek transportu. Populacja wymiera, upadają miasta, zanika władza centralna, dochodzi do anarchii i rządów gangów. Sytuacja stabilizuje się, kiedy populacja osiąga kilka procent populacji początkowej.  

Rzeczywistość jak z Mad Maxa i Fallouta, czyli „kto przeżyje”

  • „Korea Północna”, „Orwell”
    Na początku kryzysu dochodzi do szoków cenowych, recesji, bezrobocia i dezorientacji społecznej. Mnożą się zamieszki i akty przemocy. Ludzie domagają się od rządów zdecydowanych działań za wszelką cenę. I rząd odpowiada na te wezwania z całą dostępną mu siłą. Wprowadzone zostają drakońskie reglamentacje i oszczędności. Zawieszone zostają prawa obywatelskie, na ulice wyprowadzone zostają oddziały wojska, zapanowuje terror porównywalny z czasami Hitlera i Stalina lub dzisiejszą Koreą Północną. Każdy z obywateli państwa musi stale nosić lokalizator, rejestrujący wszystkie czynności i stan organizmu noszącej go osoby. Przestępczość zostaje zduszona, program oszczędności, choć towarzyszy mu śmierć kilku procent populacji, stabilizuje sytuację, być może stopniowo postępują inwestycje w alternatywne źródła energii. Ale raz przejąwszy totalną kontrolę nad społeczeństwem, przy użyciu środków, o których Stalin mógł tylko pomarzyć, rządzący już tak łatwo jej nie oddadzą...
  • „Spalamy co się da”, „Chaos klimatyczny”
    Sięgamy po wszelkie paliwa, jakie tylko są do dyspozycji, niekonwencjonalne źródła kopalne (synteza Fischera-Tropscha, piaski roponośne, łupki bitumiczne), rabunkowo wycinamy lasy pod biopaliwa. Do diabła z ekologią.
    Emisja gazów cieplarnianych błyskawicznie rośnie, zmiany i katastrofy klimatyczne wywołują serię klęsk nieurodzajów, wzmacnianą przekierowaniem upraw na produkcję biopaliw.
    Bieda z setek milionów ludzi czyni uchodźców, dochodzi do konfliktów. Coraz trudniej dostępne nieodnawialne źródła energii nie wystarczają, nie udaje się utrzymać rozwoju gospodarczego. Kiedy po kilkudziesięciu latach wyczerpujemy ostatnie źródła paliw kopalnych, carrying capacity jest już znacznie niższe, punkt wyjścia dużo gorszy niż dzisiaj, prawdopodobna jest dalsza realizacja scenariuszy „Upadek” i „Orwell”. Dłuższe utrzymanie tego scenariusza może oznaczać destabilizację pokładów hydratów metanu, anoksję oceaniczną i realizację scenariusza Wielkiego Wymierania.
  • „Działanie proaktywne”, „Zrównoważony rozwój”
    To jest właśnie ta ścieżka, którą chcielibyśmy wybrać na rozdrożu. ŻADNA INNA.
    Świadomość zagrożeń i konieczności wypracowania rozwiązań na czas stymuluje dalekowzroczną politykę. Na odnawialne źródła energii kierowane są znaczne środki. Stymulują one postęp technologiczny i spadek ich ceny, wynikający z produkcji na skalę masową. Szybko spadająca cena energii z tych źródeł staje się niższa od ceny energii z paliw kopalnych - nikt już nie buduje elektrowni na gaz i węgiel, bo energia z nich jest zwyczajnie droższa. Ogłoszone przez UE i USA wysokie nagrody za przełomowe rozwiązania, szczególnie w obszarze gromadzenia energii i transportu, owocują kreatywnymi rozwiązaniami, pozwalającymi efektywnie magazynować energię odnawialnych źródeł energii, a także wykorzystywać ją w transporcie. Towarzysząca temu budowa dobrze zaplanowanej infrastruktury transportowej, w tym szybkich kolei, polityki promującej efektywność i energooszczędność doprowadzają do spadku zapotrzebowania na energię - wraz z rozwojem nowych źródeł energii można zamykać zbędne już stare elektrownie węglowe i zapomnieć o nieefektywnych próbach pozyskiwania energii z piasków roponośnych i biopaliw 1 i 2 generacji.
    W połowie XXI wieku rusza pierwszy komercyjny reaktor termojądrowy, konsorcjum które go wygrało, inkasuje 100 miliardów euro nagrody z Unii Europejskiej. Ludzkość posiada praktycznie niewyczerpywane zasoby czystej i bezpiecznej energii.

Analiza scenariuszy przyszłego rozwoju sytuacji  - http://www.futurescenarios.org/

Kryzys energetyczny i klimatyczny ściśle się ze sobą wiążą.
U ich podstaw leżą te same przyczyny:

  • model konsumpcyjny obejmujący miliardy ludzi
  • rabunkowe spalanie paliw kopalnych

Mają też te same rozwiązania:

  • rozsądna konsumpcja
  • energia ze źródeł odnawialnych
  • efektywność, infrastruktura, regulacje ekologiczne

Wiele wskazuje na to, że ze względu na „bezwładność” zmian klimatu, zanim staniemy pod ścianą, kryzys energetyczny i sposób, w jaki się zachowamy, zdeterminują również przyszłość emisji gazów cieplarnianych, a w konsekwencji i dalsze zmiany klimatu. Unia Europejska, ze względu na swoje głębokie uzależnienie od importu paliw kopalnych, jest w bardzo trudnej sytuacji, nie tylko co do jej bezpieczeństwa energetycznego, ale też politycznego. Chowanie głowy w piasek nie rozwiąże problemów - albo będziemy zarządzać ryzykiem świadomie i proaktywnie i wybierzemy scenariusz „Zrównoważony rozwój”, albo reaktywnie, na zasadzie „jakoś tak wyszło” wylądujemy w którymś z pozostałych scenariuszy.

Czy wykażemy się rozsądkiem? Dobrą ilustracją stojącego przed nami pytania jest
Bajka o skarbie i dwóch braciach

Pewnego razu dwóch braci znalazło skarb - dwie skrzynie pełne złota i klejnotów. Ucieszyli się niezmiernie - to bogactwo pomoże im zupełnie zmienić sposób życia - wyprowadzi z biedy i pozwoli na życie dostatnie i bezpieczne.

Każdy z braci zabrał jedną ze skrzyń i rozeszli się po świecie.
Starszy brat zasmakował w bogatym życiu - służący, bale, najlepsze wina i jedzenie. Wynajął dwór, w którym szczęśliwie żył i oddawał się przyjemnościom. Niestety po jakimś czasie w skrzyni ukazało się dno. Ale najstarszy brat tak bardzo przyzwyczaił się do wystawnego stylu życia, że nawet wtedy nie pomyślał o oszczędzaniu czy zmianie sposobu życia. Wolał jeszcze trochę przedłużyć czas zabawy. Nie minęło kilka miesięcy, a popadł w długi - wyrzucono go z dworku, stracił bogate szaty, nie miał nawet miedziaka na jedzenie. Głodny i zmarznięty siadł i zapłakał nad wszystkim tym, co stracił przez swoją bezmyślność.

A młodszy brat? Większość pieniędzy zainwestował w młyn, karczmę i dochodową posiadłość. Początkowe inwestycje stopniowo zaczęły przynosić coraz więcej pieniędzy. Kiedy jego dzieci dorosły, majątek, który posiadał, był już sporo większy od wartości złota w skrzyni, która otworzyła mu drzwi do lepszego życia.
Co myślicie o postępowaniu braci? Kto postępował nierozsądnie, a kto mądrze?
Opowiedziałem tą bajeczkę mojemu 5-letniemu synkowi i zapytałem, co myśli. Nie miał żadnego problemu, żeby pochylić się  z politowaniem nad krótkowzrocznością starszego brata i pochwalić postępowanie młodszego.
Przecież to oczywiste, prawda?

Ale co ta opowieść o skarbie ma do paliw kopalnych? Cóż, to kwintesencja naszego podejścia do nich. Paliwa kopalne to skarb cywilizacji, dzięki któremu powstał i rozkwitł nasz świat, sposób życia i cywilizacja techniczna. Łatwo dostępne złoża ropy to skarb, który został nam podarowany do dyspozycji. To skarb niezmiernie cenny, a jednocześnie bynajmniej nie nieskończony - zasoby ropy w końcu się wyczerpią. Pytanie, czy my jako społeczeństwo zachowamy się tak, jak starszy brat, żyjąc ponad stan i czerpiąc bez opamiętania do ostatniej chwili, czy jak młodszy z braci, inwestując dane nam środki w stworzenie odnawialnych źródeł energii, które zaspokoją nasze przyszłe potrzeby? Czytając tą opowieść, zatrzymaj się czasem i pomyśl, którym z braci jako społeczeństwo jesteśmy. Czy nasza kolektywna mądrość jako społeczeństwa dorównuje przynajmniej mądrości pięciolatka..?

Z podręcznika Project Managera
Skuteczna strategia polega na zaplanowaniu celu końcowego. Następnie planuj działania średniookresowe, a potem bieżące.

Trudno w to wszystko uwierzyć. Przecież jak wyjrzymy przez okno, to wszystko jest w porządku. Fakty dzieją się same. Nie potrzebują naszej wiary. Wielu ludzi wątpi w prawdziwość tych faktów. A niektórzy mają w tym nawet interes. Jakie zarzuty padają pod adresem zmian klimatu przeczytasz w Oil Peak - kącik sceptyka

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto