Co zrobić z o(d)pa(d)kowaniami

Tworzywa sztuczne stały się nieodłączną częścią naszego życia, a jednocześnie poważnym problemem. Dotyczy to szczególnie opakowań. Produkowanie czegoś, co jest jednorazowe, służy nam tylko chwilę, po czym staje się żyjącym stulecia odpadem, trafiającym do łańcucha pokarmowego, można uznać za kompletne szaleństwo. Produkcja i utylizacja plastiku to także olbrzymie emisje gazów cieplarnianych, zbliżające się już do miliarda ton CO2e rocznie.

Musimy to zmienić, i to szybko. I nie wystarczą do tego kosmetyczne zmiany, takie jak wprowadzanie sortowania i recyklingu w obecnym systemie. Potrzebna jest systemowa zmiana podejścia.

Zysk dla producenta, problem i koszty dla społeczeństwa

Dziś producenci opakowują swoje produkty w to, co zapewni im najwyższe zyski – opakowanie ma być tanie w produkcji, wytrzymałe i ładnie wyglądać. To, co się z nim stanie to nie ich problem tylko społeczeństwa.

Śmieć może trafić do środowiska, zanieczyszczając rzekę, ocean, zabijając żyjące stworzenia, szkodząc turystyce, rybołówstwu i naszemu zdrowiu. Koncern, który sprzedał produkt w tym opakowaniu nie ponosi związanych z tym kosztów.

Alternatywnie, społeczeństwo, nie życząc sobie, by kraj stał się śmietnikiem, może też utrzymywać system zbiórki odpadów, ich recyklingu i przetwarzania. To bardzo kosztowne, szczególnie biorąc pod uwagę, że ilość tego strumienia odpadów rośnie, ponieważ koncerny już prawie całkowicie odeszły od opakowań wielorazowych zwrotnych, a systemy sprzedaży na wagę do opakowań przynoszonych przez klientów są nadal raczej niszowe. Ponadto, większość o(d)pa(d)kowań nie jest projektowana pod kątem łatwości ich przetwarzania. Wiele opakowań składa się z różnych zespolonych ze sobą materiałów lub z wielu innych względów nie nadaje się do powtórnego wykorzystania, w każdym razie w opłacalny sposób. Trafiają więc na wysypiska, co też związane jest z ponoszeniem kosztów przez społeczeństwo, zarówno finansowych jak i środowiskowych. W Polsce widzimy to jako rosnące opłaty gminne za odbiór odpadów.

Co z tym zrobić

Producent wprowadzając opakowanie (a szerzej – produkt) na rynek powinien brać na siebie związany z tym koszt w cyklu życia, a nie przerzucać go na społeczeństwo. Oznacza to, że wprowadzając na rynek opakowanie danego typu i rozmiaru powinien uiszczać opłatę pokrywającą całkowity koszt życia produktu (z utylizacją), adekwatnie do jego uciążliwości i kosztu. Branżowo mówi się na to „opłata rozszerzonej odpowiedzialności producenta”. W rezultacie produkty producentów, których opakowania będą bezproblemowe w utylizacji i nie będą powodować szkód środowiskowych, będą tańsze od produktów konkurencji stosującej bardziej szkodliwe środowiskowo.

Wiele produktów można dystrybuować w zestandaryzowanych opakowaniach. Kiedy każdy rodzaj piwa jest w innej butelce, nierzadko z własnym wygrawerowanym znakiem, nie ma możliwości wprowadzenia taniego systemu recyklingu. Zestandaryzowanie butelek, tak, że każde piwo byłoby w takiej samej szklanej butelce (co najwyżej w różnych pojemnościach), z papierową etykietą przyklejoną łatwo usuwalnym nieszkodliwym klejem pozwoliłoby na efektywny system recyklingu; producenci zaś, zamiast kształtem butelek konkurowaliby smakiem piwa. Standaryzację opakowań należy przeprowadzić nie tylko dla piwa, ale też dla innych napojów, serków, sałatek, szamponów itd. Wprowadzenie na rynek produktu w niestandardowym opakowaniu byłoby związane z wysoką opłatą. Opłata za wprowadzenie na rynek produktu w już wcześniej wykorzystanym opakowaniu wielorazowym byłaby znacznie niższa niż przy pierwszym wprowadzeniu opakowania na rynek.

W rezultacie lwia część produktów na półkach w sklepie byłaby wtedy opakowana w nieszkodliwe środowiskowo, łatwe i tanie w recyklingu opakowania jednomateriałowe, w wielu przypadkach wielokrotnego użytku (nie zawsze, bo czasem jednorazowe opakowanie, np. z papieru, mogłoby być bardziej opłacalnym rozwiązaniem). Radykalnie ułatwiłoby to też automatyzację zakładów przetwarzania odpadów.

Rozwiązanie problemu odpadów bazujące na wykorzystaniu praw ekonomii będzie dużo skuteczniejsze i szybsze od prób zmian mentalności ludzkiej i robienia skutecznego sortowania odpadów z kompletnie nie dostosowanych do tego produktów.

Pamiętajmy, że prawdziwym celem nie jest więcej sortowania czy recyklingu, tylko mniej odpadów.

Marcin Popkiewicz

Komentarze

17.02.2021 11:56 Felek

Zabronić producentom żywności dorabiać się multi milionów na dzieleniu absolutnie wszystkiego na małe tycie opakowanka, wciskane każdemu pod nos.
Nadmiar śmieci w dużej mierze spowodowany jest właśnie tym, że wszystko jest porcjowane. Im bardziej poporcjowane, tym bardziej można się rozjechać z ceną za małą porcję produktu, w porównaniu z jego realną wartością. Tym samym - lepiej się również zarabia. No ale nie każdy potrzebuje kupować cukier, mąkę, mleko, makaron czy majonez albo keczup w ilościach kilku litrów, kilkunastu kilogramów i workach zbiorczych. Więc wychodząc na przeciw oczekiwaniom klientów - podzieliliśmy wszystko na fajne, małe, milutkie porcyjki za jedyne 5.99€ za 100gram.
Wszystko oczywiście ładnie opakowane, pomalowane, upięknione by wpłynąć na nasze zmysły i zachęcić do zakupu. Producenci chętnie przyjmują tą cenę do swojej kieszeni ale jak jest ranking śmieciarzy świata z Pepsi i Coca Cola na czele, to jakoś odwracają niewinnie wzrok w inną stronę. Skurwysyństwo zwykłe. Zmowa opakowaniowa oczywiście następnie wpłynęła na ustawodawców i kwestie związane ze śmieciami oraz ich "utylizacją" w kominach spalarni i nie tylko. Nie dość, że zmuszają do kupowania tego całego śmietniska opakowaniowego to jeszcze następnie każą za to dopłacać, bo to przecież MY (konsumenci) śmiecimy. Oni są czyści, kulturalni i krystaliczni. Mają rację, ja nie będę kulturalny i będę ich nazywał zgodnie z tym na co sobie zasługują.

17.02.2021 13:38 adaś

Jak byłem dzieckiem to kupowałem 0,3 lub 0,5 kg żółtego sera. Pani odkrawała to z wielkiego sera i zawijała w kawałek papieru. Teraz 135 g sera leży na kawałku tektury, całość zapakowana w grubą folię. I zdarza się że w sklepie nie ma innego wyboru.

17.02.2021 15:43 Kloszard

Opakowanie produktów, nie służy informowaniu klienta, tylko jest częścią marketingu mającego skłonić go do kupna badziewia. Im ładniejsze opakowanie, tym więcej klientów się oszuka. Opakowania powinnny być zestandaryzowane, ale wtedy producenci musieliby konkurować jakością produktów, do czego nie są zupełnie przyzwyczajeni.

17.02.2021 17:31 Baśka

@Adaś
Ja z całą rodzinką do dzisiaj mam jajka i drób z kurnika ,jabłuszka z pobliskiego sadu.
Marchew, pietruchę,ziemniaki z ogródka warzywnego na tyłach domu.
Ser żółty i biały,kiełbasę do dzisiaj kupuję w osiedlowym sklepie z krojonego dużego bloku .
Tak samo mleko nie mniej niż 2 litry w jednym kartonie. Osełki masła nie mniejsze niż 500 gram w papierze. Do przemysłu żałosnych tyci opakowań nigdy się nie dokładałam tak samo foliówek.
Dopóki lokalny sklep wie że ma mnóstwo chętnych na krojone nie sprowadza takich małych lukrowanych opakowań.

18.02.2021 9:55 Maciej

Budować neutralne klimatycznie słoneczne ziemianki.
To się robi jużod 50 lat. Nazywa się upcycling a szerzej bioarchitektura = Permakultura.
www.earthshiplife.org

Dodaj komentarz

Kod
gra kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

  • Polecane materiały
    Portal "Ziemia na rozdrożu" powstał w 2008 roku. Opublikowaliśmy tysiące artykułów, materiałów medialnych, książki i komiksy. W tej sekcji znajdziesz linki do różnych ciekawych materiałów.Polecane książki(...)

    więcej »

  • Świat na Rozdrożu - wykresy
    "Świat na rozdrożu" przedstawia powiązania między systemem finansowo-gospodarczym, zużyciem energii i zasobów oraz podlegającym coraz większej presji środowiskiem. Pokazuje, jak kształtują się i zmieniają powoln(...)

    więcej »

  • Przewodnik do sceptycyzmu globalnego ocieplenia
    Sceptycyzm naukowy jest zdrowy.  Właściwie to nauka z natury jest sceptyczna. Prawdziwy sceptycyzm oznacza rozważenie całości dowodów przed wyciągnięciem wniosków. Jeśli przyjrzymy się bliżej argumentom wyr(...)

    więcej »

  • Źródła informacji o klimacie
    Adresy stron internetowych, zawierających kluczowe dane i informacje o klimacie. Satelitarne pomiary temperaturyRemote Sensi(...)

    więcej »

  • Marcin Popkiewicz w mediach
    Marcin Popkiewicz - notka biograficzna w TVN"O co chodzi"

    więcej »

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto