Europejski Zielony Ład w pięciu punktach

1. Dlaczego właśnie teraz?

Ekosystem Ziemi znalazł się z powodu działalności człowieka w podwójnym kryzysie. Zmiany klimatu i przybierające na sile procesy zanikania gatunków i degradacji środowiska naturalnego zaczynają być egzystencjalnym zagrożeniem dla ludzkości.

Dzięki pracy badaczek i badaczy z Międzyrządowego Panelu ds. Zmian Klimatu (IPCC) w 2018 r. dowiedzieliśmy się, że w miarę bezpieczny poziom globalnego ocieplenia wynosi 1,5 st. C. Wiemy też, że utrzymanie wzrostu temperatur w tych granicach będzie wymagało zmniejszenia globalnych emisji gazów cieplarnianych w ciągu najbliższej dekady o niemal połowę w stosunku do poziomu z 2010 r. oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej (czyli zerowych emisji netto) najpóźniej do połowy wieku. Zatrzymanie kryzysu klimatycznego, nim przerodzi się w klimatyczny kataklizm, wymaga zatem pełnej dekarbonizacji światowej gospodarki w ciągu zaledwie trzech dekad.

Z kolei raport o stanie bioróżnorodności i ekosystemów, opracowany przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną ds. Bioróżnorodności i Usług Ekosystemowych (IPBES) w 2019 r., dał nam obraz skali zniszczeń biosfery. Wykazał on, iż degradacja ziemskiego ekosystemu spowodowana przez ingerencję człowieka w naturę doprowadziła milion gatunków na skraj wyginięcia i zaczyna być niebezpieczna dla samych ludzi – przede wszystkim ze względu na swój wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i dostęp do czystej wody. Odwrócenie tego trendu wymaga głębokiej, transformacyjnej zmiany obecnych modeli gospodarczych.

Wobec tych faktów głęboka zmiana gospodarcza i poszukiwanie nowego modelu, w którym rozwój nie wiązałby się z destrukcją klimatu i środowiska podtrzymującego nasze własne życie, stały się absolutną koniecznością. Europejski Zielony Ład jest próbą stworzenia takiego modelu.

2. Neutralność klimatyczna – główny cel Zielonego Ładu

Najważniejszym celem Zielonego Ładu jest przebudowa gospodarki, która pozwoli najpóźniej do 2050 r. zredukować emisje gazów cieplarnianych w Europie do poziomu zero netto (pewna ilość gazów cieplarnianych może nadal trafiać do atmosfery, ale muszą one być równoważone pochłanianiem przez ekosystemy lub urządzenia techniczne). Cel neutralności klimatycznej zyskał poparcie Parlamentu i Rady Europejskiej i ma zostać zapisany jako prawnie wiążący w Europejskim Prawie o Klimacie, czyli nowym rozporządzeniu będącym obecnie w toku prac legislacyjnych.

Równie ważna jak sam cel jest realistyczna ścieżka dojścia do niego, czyli przede wszystkim cele klimatyczne UE na 2030 rok. Obecnie unijne prawo zobowiązuje państwa Unii do wspólnego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 40 proc. w stosunku do roku 1990, zwiększenia udziału odnawialnej energii do 32 proc. i zmniejszenia zapotrzebowania na energię o 32,5 proc. w stosunku do prognoz. Pierwszym krokiem w kierunku neutralności klimatycznej w ramach Zielonego Ładu ma być zwiększenie unijnego zobowiązania do redukcji emisji, z obecnych 40 proc. do 50 lub 55 proc. Decyzja o tym ma zapaść jesienią i pociągnie za sobą konieczność zwiększenia pozostałych celów dotyczących udziału OZE i ograniczenia tempa wzrostu zapotrzebowania na energię, a także wprowadzenia ostrzejszych regulacji dotyczących emisji z sektorów przemysłu, transportu i rolnictwa oraz radykalnego ograniczenia zużycia energii w budynkach, czemu ma służyć flagowa inicjatywa Ładu, czyli tzw. fala renowacji.

3. Bardziej zielone rolnictwo

W maju 2020 Unia przyjęła nową strategię rolną zatytułowaną „Od pola do stołu”. Jej celem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa żywnościowego i jednocześnie zmniejszenie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko. Chodzi o emisje gazów cieplarnianych, których ok. 10 proc. przypada na samo rolnictwo, a także o zużycie pestycydów, antybiotyków i nawozów sztucznych, które zanieczyszczają środowisko, niszczą populacje zapylaczy i zwiększają ryzyko pojawienia się antybiotykoodpornych patogenów.

W ramach strategii UE planuje do 2030 r. zwiększyć skalę rolnictwa ekologicznego do 25 proc. wszystkich upraw, zmniejszyć ilość wszystkich używanych pestycydów chemicznych, również niebezpiecznych, o połowę, zmniejszyć ilość nawozów sztucznych o 20 proc. i środków przeciwdrobnoustrojowych w leczeniu zwierząt o 50 proc. Strategia przewiduje poprawienie warunków życia zwierząt hodowlanych i powstrzymanie niszczenia ekosystemów i gatunków przez działalność rolną (poprzez zanieczyszczenia i emisje z ferm przemysłowych, osuszanie mokradeł pod działalność rolniczą czy wielkie monokultury).

Strategia przewiduje też plan stworzenia mechanizmów wynagradzania rolników za działania skutkujące zwiększeniem pochłaniania dwutlenku węgla z atmosfery przez tereny rolne, takie jak odtwarzanie osuszonych mokradeł czy nasadzenia drzew. Przewidziane jest także wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii na terenach wiejskich oraz promowanie produkcji biogazu rolniczego i bio-nawozów zgodnie z założeniami gospodarki obiegu zamkniętego, a także lokalnej produkcji pasz.

W nowym budżecie UE 40 proc. środków na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich ma zostać przeznaczone na działania chroniące klimat i środowisko.

4. Co z dziką przyrodą i środowiskiem?

Poza kryzysem klimatycznym zagraża nam także kryzys bioróżnorodności: dramatycznie szybkie kurczenie się populacji dzikich zwierząt i niszczenie naturalnych ekosystemów, w tym naturalnych lasów i mokradeł, które odgrywają kluczową rolę w łagodzeniu zmian klimatu i adaptacji do nich.

Celem Zielonego Ładu jest powstrzymanie tych procesów w Europie i na świecie. W maju 2020 r. Komisja opublikowała nową Strategię na rzecz Bioróżnorodności, w której opisane są kierunki działań, jakie UE podejmie, aby zrealizować te zamierzenia. Strategia przede wszystkim przewiduje poszerzenie istniejącej sieci obszarów Natura2000 i ochronę łączących je korytarzy ekologicznych. Do 2030 roku 30 proc. obszarów lądowych i 30 proc. obszarów morskich w UE ma zostać objętych ochroną. Pod ochroną ścisłą ma znaleźć się 10 proc. najcenniejszych obszarów na lądzie i morzu, w tym wszystkie lasy pierwotne i starodrzewy, a także ważne z punktu widzenia klimatu mokradła i torfowiska.

Strategia przewiduje nie tylko ochronę wciąż istniejących zasobów przyrody, ale także odtwarzanie zdegradowanych ekosystemów, między innymi renaturyzację co najmniej 25 tys. km rzek, zalesienia i odtwarzanie terenów podmokłych.

Jej realizacja będzie opierać się przede wszystkim na dwóch instrumentach: nowym systemie wspólnotowego zarządzania bioróżnorodnością, opartym na jasnych wskaźnikach i wyraźnie określonych obowiązkach państw członkowskich, oraz na skuteczniejszym egzekwowaniu unijnych przepisów ochrony przyrody. W wymiarze finansowym UE chce na ochronę bioróżnorodności wydawać z różnych źródeł 20 mld euro rocznie.

Przyjęcie Strategii na rzecz bioróżnorodności to początek drogi. Jej zapisy muszą teraz zostać przekute w nowe akty prawne. Ponadto do końca przyszłego roku ma zostać przedstawiona nowa Strategia leśna UE, która m.in. ureguluje kwestie wykorzystania biomasy na cele energetyczne i określi szczegóły planu posadzenia w Europie 3 miliardów drzew. W przygotowaniu jest także nowa unijna strategia dotycząca chemikaliów oraz nowy Plan działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń wody, powietrza i gleby.

5. Kosztowna ekstrawagancja czy droga do zielonego dobrobytu?

Osiągnięcie celów Zielonego Ładu będzie wymagało zainwestowania dużych pieniędzy. Coraz więcej analiz wskazuje jednak, że zielone inwestycje generują więcej miejsc pracy, tworzą trwalsze fundamenty przyszłego dobrobytu i niosą ze sobą więcej korzyści społecznych (np. w obszarze zdrowia publicznego) niż podążanie starą, wysokoemisyjną ścieżką. Stąd wśród ekspertów i liderów europejskich panuje niemal powszechna zgoda co do tego, że realizacji celów Zielonego Ładu nie należy rozpatrywać w kategoriach kosztu, tylko opłacalnej inwestycji w przyszłość. W kontekście kryzysu gospodarczego wywołanego pandemią koronawirusa gospodarki państw UE tak czy inaczej potrzebują dużego zastrzyku nowych inwestycji, a europejscy politycy nie mają wątpliwości, że powinny one służyć zielonej transformacji unijnej gospodarki (oraz transformacji cyfrowej).

Stąd bezprecedensowo wysoki nowy unijny budżet na kolejną siedmiolatkę, obejmujący, obok tradycyjnych funduszy w wysokości 1074 mld euro, także nowy Fundusz Odbudowy wart kolejne 750 mld euro. Prace nad budżetem zbliżają się do finału i o ile możliwe są jeszcze drobne korekty, główne zręby nowej architektury finansów UE się nie zmienią. Na ochronę klimatu Unia ma wydać 30 proc. środków z nowego budżetu. Środki spoza puli na klimat również muszą być wydawane w sposób spójny z celami Porozumienia Paryskiego i unijnymi celami klimatycznymi na 2030 rok, a do wszystkich unijnych wydatków będzie miała zastosowanie zasada nieszkodzenia, tzn. nie będzie możliwe finansowanie działań szkodliwych dla środowiska i klimatu. 17,5 mld euro w nowym budżecie zarezerwowano na łagodzenie skutków społecznych dekarbonizacji w regionach obecnie zależnych od wydobycia i spalania paliw kopalnych.

Bezprecedensowo duży budżet to nie jedyne źródło pieniędzy na zieloną transformację. Europejski Bank Inwestycyjny, który rocznie udziela pożyczek na kwotę ponad 50 mld euro, już w zeszłym roku postanowił stać się klimatycznym bankiem Europy i skupi swoje działania na finansowaniu zielonej transformacji – w tym celu Bank m.in. wykluczył możliwość finansowania jakichkolwiek inwestycji w paliwa kopalne. Ponadto Unia Europejska tworzy regulacje zachęcające prywatny kapitał do inwestowania w działania chroniące klimat. Łącznie Unia zamierza skierować na realizację celów Zielonego Ładu co najmniej bilion (tysiąc miliardów) euro z różnych publicznych i prywatnych źródeł.

Czy Europejski Zielony Ład ma słabe punkty?

1 Przede wszystkim trzeba pamiętać, że Zielony Ład to projekt na trzy dekady, który ma zarysowane ogólne cele i założenia, ale konkretne sposoby ich realizacji będą dopiero wypracowywane. Ostateczny sukces tej strategii będzie zależał po pierwsze od jakości i poziomu ambicji strategii i uregulowań dla poszczególnych sektorów gospodarki oraz dyscypliny i determinacji państw członkowskich w ich wdrażaniu – bo o ile to instytucje unijne określają cele i kierunki, o tyle podjęcie konkretnych działań w celu ich wdrożenia jest już rolą rządów poszczególnych państw Unii i w dużej mierze zależy od ich woli politycznej i determinacji.

2 Zielony Ład jest nową unijną strategią wzrostu gospodarczego. Zakłada wprawdzie poprawę efektywności energetycznej (czyli osiąganie tych samych rezultatów gospodarczych mniejszym nakładem energii). Przewiduje również pewne działania mające zachęcać ludzi do bardziej przyjaznych klimatowi i środowisku wyborów konsumenckich, np. ograniczenia spożycia mięsa czy korzystania z transportu publicznego. Zakłada również stopniowe wdrażanie gospodarki obiegu zamkniętego, w której wzrost nie będzie uzależniony od zużycia zasobów naturalnych w tempie, przy którym nie są one w stanie się odtwarzać. Cały czas pozostaje jednak w ekonomicznym paradygmacie ciągłego wzrostu. Tym samym nie odnosi się do ostrzeżeń formułowanych przez teoretyków post-wzrostu, którzy wyliczają, że redukcja emisji gazów cieplarnianych w tempie niezbędnym do zatrzymania globalnego ocieplenia na poziomie 1,5 st. C nie jest możliwa bez znacznego zmniejszenia rozmiaru gospodarki i ograniczenia konsumpcji.

Europejski Zielony Ład, którego nazwa nawiązuje do amerykańskiego New Dealu z lat 30tych XX w., skupia się przede wszystkim na transformacji technologicznej i gospodarczej, ale nie oferuje wiele, jeśli chodzi o kwestie społeczne. Owszem, jednym z celów zielonej transformacji jest zapobieżenie recesji wywołanej pandemią i stworzenie nowych, trwałych miejsc pracy. W Zielonym Ładzie niewiele uwagi poświęcono jednak innym niż zatrudnienie problemom społecznym, nie jest on też traktowany jako propozycja szerszej, nowej umowy społecznej. Wątki społeczne pojawiają się najmocniej w obszarze sprawiedliwej transformacji regionów górniczych, gdzie główny nacisk jest położony na stworzenie nowych źródeł utrzymania dla pracowników znikających branż, ale bardzo ważny jest także dialog społeczny, inkluzywne planowanie procesu zmian, partycypacja i oddolne budowanie nowej przyszłości. W innych obszarach Zielonego Ładu podejście jest bardziej technokratyczne. Być może pewną zmianę przyniesie Pakt Klimatyczny – kolejna inicjatywa w ramach Ładu, której szczegóły mają zostać przedstawione pod koniec roku. Pakt ma ułatwiać obywatelkom i obywatelom podejmowanie nowatorskich działań na rzecz klimatu oraz wspierać współpracę i wymianę doświadczeń wśród zaangażowanych osób, organizacji społecznych, samorządów, przedsiębiorstw i instytucji edukacyjnych. W tej chwili trudno ocenić, na ile okaże się skuteczny w realnym angażowaniu ludzi w działania na rzecz klimatu i budowaniu społecznego poparcia dla ambitnej polityki klimatycznej.

Źródło: Zielone Wiadomości

Komentarze

07.09.2020 21:10 ereandel

Piękna analiza, szczególnie ciekawa dyssekcja słabych punktów Ładu. Niestety, nie ma co się spodziewać zerwania z prymatem wzrostu gospodarczego - Unia to wbrew rojeniom prawicy bardzo zachowawcza instytucja. A zachowawcze instytucje tak już mają, że w momencie przemian społecznych i ekonomicznych burzących stary porządek, ujmują się za jego beneficjentami. W tym wypadku są to rzecz jasna kapitaliści, dla których de-growth oznacza postępujące zmniejszenie odsetek od kapitału.
Oczywiście Unia nie została nam dana na górze Horeb i wyborcy z łatwością mogliby to zmienić. Tylko po co, skoro można wybierać nacjonalistycznych patafianów, prawda?

07.09.2020 21:24 Coyote

@EREANDEL albo "lewicowych" patafianów którzy jedno obiecują wyborcom a potem i tak wiernie służą swoim sponsorom z wielkich koncernów . I żeby było śmieszniej za kulisami piją razem z "nacjonalistycznymi patafianami" z którymi przed kamerami udają wielką wrogość . A ciemnemu ludowi rzuca się tematy zastępcze w rodzaju żądań aktywistów LGBT , zakazu używania ołowiu w amunicji czy żarówek z żarnikiem wolframowym . By spokojnie prowadzić "zachowawczą" politykę gospodarczą jakiej wymaga wielki kapitał .

09.09.2020 11:18 Torivas1000

Jeszcze raz pytam : Dlaczego tutaj nic nie pisze się o ogromnej katastrofie ściekowej od Warszawy po Bałtyk ?????

09.09.2020 16:24 zakrecony

@ Torivas1000

tam rzadza Ci postepowi, oswieceni zieloni europejczycy( czytaj, trzaskowski), te scieki sa ozonowane wieć nie ma sie co martwic.
Gdyby prezydentem warszawy był np. Jaki to uwierz mi, pełno by było zielonych

09.09.2020 19:21 Mariusz

Te ścieki sa dość szybko pochłaniane i do Bałtyku niewiele z tego dociera. Poza tym to nie tak dawno Czajki w ogóle nie było... :-)

No i to nie sa ścieki tylko Strefa Relaksu, którą Warszawka eksportuje na północ :-D

10.09.2020 4:35 gupol(szukam w OZE)

@Torivas1000

bo po pierwsze "swoich" się nie rusza ;p.

a po drugie o czym tu pisać? o upadku moralnym w stolicy?;). gorsze szambo niż w wiśle.
a czajka to jest sprawa kryminalna. pokłosie kolejnej afery korupcyjnej z udziałem platformersów. rzecz tak oczywista i powszechna że aż nudna. trzeba by zacząć grzebać i jeszcze by wyszło kto i ile zarobił na tym przekręcie. chociaż w kwestii zacierania śladów swoich przestępstw platformerska mafia osiągnęła prawdziwe mistrzostwo więc tego już się nigdy nie dowiemy i winnych nie będzie. jeśli już to pewnie jak zwykle winny będzie kaczyński;p.

smutne jest tylko to że organizacje "eko" dały się wziąć za zakładnika przez politycznych bandytów z PO i teraz muszą udawać że wszystko jest w porządku, nie ma problemów a szambo w rzece jest spoko.
no ale czego się spodziewać po warszawiakach skoro w tym mieście żeby wygrać wybory wystarczy tylko krzyczeć hasło " JE#AC PiS". kompetencje, poziom intelektualny ani kręgosłup moralny kandydata nie ma kompletnie żadnego znaczenia.

10.09.2020 6:39 Mariusz

gupol
no ale po co robić z tego polityczną trollownię? a w ogóle to skąd wiesz, że problem nie powstał na etapie projektowania tego systemu - a wtedy rządził PiS?

10.09.2020 9:11 Cruithne

@GUPOL

Jeśli tak patrzymy na sprawę, to może pamiętasz, kto podejmował decyzje w sprawie wyboru systemu kanalizacyjnego w Warszawie, w czasach, kiedy mogły zostać zaplanowane dwie oczyszczalnie po obu stronach rzeki, bez tego nieszczęsnego kolektora pod Wisłą, a zdecydowano inaczej? Który to był rok - 2005? Kto wtedy podpisywał decyzje jako prezydent Warszawy?

@TORIVAS1000

Skoro tak Cię interesuje ten temat, to może Ty napisz coś mądrego, nie rozumiem, czego oczekujesz? Nikt tu nie pisze, bo może nie ma tu osób, których by ta sprawa podniecała tak jak Ciebie?
Do 2012 ścieki z lewobrzeżnej W-wy płynęły szeroką ławą do Wisły i nikt nie robił z tego problemu, ale czasy się zmieniły i dzisiaj wszystko co tylko się da, jest rozdmuchiwane do miana ogólnopolskiej afery politycznej. System został zbudowany, jest jaki jest, awaria się zdarzyła, więc trzeba ją jak najszybciej usunąć i zrobić wszystko dla zapobieżenia takim incydentom w przyszłości. Chyba o to chodzi, czy jednak o coś innego?

10.09.2020 9:11 Torivas1000

No dobrze ale nie rozumiem dlaczego autor akurat unika tego tematu. Przecież ponoć pochodzi z Gdańska i martwi się że za kilkadziesiąt lat jego rodzinne miasto może być zalane czego i tak nie ujrzy na własne oczy. Tymczasem te ścieki z Warszawy już teraz trują Gdańsk a zwłaszcza wodę bałtycką u wybrzeży miasta w bezprecedensowym stopniu. Muszę przyznać że dosyć bardzo mnie to dziwi.

10.09.2020 9:30 Torivas1000

@Cruithne: Oczekuję aż zbierze się grupa tzw: ekologów z greenpeace którzy tak ostro protestowali przeciwko przekopowi Mierzeji Wiślanej, którzy próbowali zablokować statek płynący z węglem do Polski. Niech się teraz zbiorą i zaprotestują przeciwko zrzutowi tych ścieków do Wisły bo inaczej są kompletnie niewiarygodni. Natomiast jesteś w błędzie że przed 2012 rokiem zrzucano całkowicie nie oczyszczane ścieki tak jak ma to miejsce teraz. A co do awarii to najpierw trzeba przeprowadzić solidne śledztwo w tej sprawie kto jest za co odpowiedzialny. Chcę przypomnieć że jest to obecnie największa awaria tego typu na Świecie a nie jakaś calowa rureczka.

10.09.2020 14:23 Carlinfan

@TORIVAS1000
Nie staje logiki w twoich żalach. Przekop trwał i mógł być zablokowany, statek sterowany przez ludzi też można próbować zatrzymać. Natomiast jak chcesz zatrzymać bezkształtną masę płynnego gówna do tego zmieszanego z wodą i organizmami żyjącymi w tej wodzie ?

12.09.2020 4:14 gupol(szukam w OZE)

@cruithne. @mariusz

a ten kolektor pod wisłą to się zawalił bo był źle zaprojektowany czy źle wykonany?


przypomnij sobie lepiej kto w kampanii samorządowej w 2006 protestował przeciwko budowie tej "czajki".
tak tak pani Hanna jeździła protestować i mówiła że jak wygra wybory, nie będzie rozbudowy.
a jak została prezydentem to co - oczywiście zaczęła budowę.

i kto to budował? firma warbud po ustawionym przetargu z 2007 roku. pani hania wybrała najdroższą ofertę.

więc o co tu chodzi? po co protestować przeciw inwestycji zaproponowanej przez kaczyńskiego a potem zamiast ją anulować, rozpisywać na nią ustawiony przetarg dla zaprzyjaźnionej firmy za kosmiczne pieniądze?

bo przecież urzędnicy kaczyńskiego żadnych wiążących decyzji nie podjęli.

i gdyby rządzili dalej tej awarii by nie było.

w sumie to typowe dla PO. plagiatować plany pis u, potem spartaczyć ich realizację, zarabiając przy tym grube miliony, po czym za wszystko obwinić pis.

cóż POstkomuna to mistrzowie PR, demagogii i manipulacji.

13.09.2020 8:18 Godlike

Ja się dziwię czemu pod tym artykułem nagle tyle komentarzy, no i oczywiście z powodu polityki.

14.09.2020 4:31 gupol(szukam w OZE)

@godlike

bo tylko spory polityczne i religijne nam tu zostały. sam wiesz co są warte te opowieści o nowym zielonym ładzie. sam pisałeś że cięcie emisji doprowadzi tylko do kryzysu ekonomicznego i wzrostu bezrobocia.
no chyba że UE jak zwykle przeniesie emisyjne i wysoko zyskowne interesy za granicę i będzie unikać płacenia tam podatków.

apropos wiesz może ile wynoszą RZECZYWISTE emisje CO2 krajów starej 15 UE? po uwzględnieniu wszystkich eksternalizacji kosztów, transportu i przenosinach cieżkiego przemysłu do krajów 3 świata.

Dodaj komentarz

Kod
grakalkulator kalkulator zuzycia ciepla

Informacje

  • Polecane materiały
    Portal "Ziemia na rozdrożu" powstał w 2008 roku. Opublikowaliśmy tysiące artykułów, materiałów medialnych, książki i komiksy. W tej sekcji znajdziesz linki do różnych ciekawych materiałów.Polecane książki(...)

    więcej »

  • Świat na Rozdrożu - wykresy
    "Świat na rozdrożu" przedstawia powiązania między systemem finansowo-gospodarczym, zużyciem energii i zasobów oraz podlegającym coraz większej presji środowiskiem. Pokazuje, jak kształtują się i zmieniają powoln(...)

    więcej »

  • Przewodnik do sceptycyzmu globalnego ocieplenia
    Sceptycyzm naukowy jest zdrowy.  Właściwie to nauka z natury jest sceptyczna. Prawdziwy sceptycyzm oznacza rozważenie całości dowodów przed wyciągnięciem wniosków. Jeśli przyjrzymy się bliżej argumentom wyr(...)

    więcej »

  • Źródła informacji o klimacie
    Adresy stron internetowych, zawierających kluczowe dane i informacje o klimacie. Satelitarne pomiary temperaturyRemote Sensi(...)

    więcej »

  • Marcin Popkiewicz w mediach
    "O co chodzi"TEDx - Czy globalne ocieplenie jest faktem?, maj 2017 Klimatyczne fakty i mi(...)

    więcej »

Linkownia

Wykonanie PONG, grafika GFX RedFrosch.



logowanie | nowe konto