Wszystko wskazuje na to, że trwający w Durbanie szczyt klimatyczny zakończy się klinczem i jedną wielką kompromitacją polityków, instytucji międzynarodowych i ludzkości.

Czemu jestem tak pesymistycznie nastawiony? Ponieważ każdy ciągnie w swoją stronę, rozgrywając swoją własną małą grę. I pewnie nie zmienią tego nawet słowa przedstawicielki ONZ Christiany Figueres, która na otwarcie szczytu zacytowała byłego prezydenta RPA Nelsona Mandelę: „Takie rzeczy zawsze wydają się niemożliwe, dopóki nie zostaną zrobione".

Głównym celem 12-dniowego szczytu, na którym zebrali się delegaci wszystkich 193 krajów należących do ONZ, jest doprowadzenie do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o połowę do 2050 roku. Tymczasem z każdym kolejnym rokiem ta emisja rośnie. W 2010 roku – głównie z powodu Chin i Indii przekroczyła 30 miliardów ton.

Poprzednie szczyty – w tym dwa ostatnie w Kopenhadze i Cancun – zakończyły się w tych sprawach ustaleniami, które nie mają żadnej mocy wiążącej. W rezultacie mało kto się do nich stosuje.

"Szanse na to, że w Durbanie uda się cokolwiek ustalić, są skrajnie małe", uważa Nick Nuttall, rzecznik Programu Środowiskowego ONZ. "Nie widzę woli porozumienia, każdy ciągnie w swoją stronę. Mimo tylu lat wysiłków nie udało się wypracować globalnego myślenia. Biedne kraje oczekują pomocy od bogatych, a bogate nie mogą się dogadać między sobą."

Główną kością niezgody stał się upływający w grudniu 2012 roku protokół z Kioto, zobowiązujący kraje uprzemysłowione (i tylko nie) do ograniczenia emisji.

Kraje rozwijające się, takie jak Chiny i Indie czy Ekwador chcą jego przedłużenia i odrzucają możliwość nałożenia ograniczeń na swój wzrost emisji, argumentując, że i tak w przeliczeniu na osobę są znacznie niższe niż w krajach Zachodu, a do tego w oparciu o paliwa kopalne Zachód zbudował swoją infrastrukturę i dobrobyt, więc one też powinny mieć do tego prawo.

USA nie ratyfikowały porozumienia z Kioto, uznając, że nie ma sensu zobowiązywać się do redukcji emisji, jeśli z traktatu będą wyłączone Chiny, Indie i inne kraje rozwijające się. Kongres USA twardo twierdzi, że do redukcji emisji może zobowiązać się jedynie, jeśli zrobią to Chiny i inne kraje rozwijające się. Razem Chiny i USA odpowiadają za 40 procent światowych emisji CO₂.

Stanowisko USA podziela Kanada, która co prawda podpisała traktat z Kioto, zobowiązując się do zredukowania emisji o 6% względem poziomu z 1990 roku, ale nie dotrzymała zobowiązań, zwiększając emisje o 17%.  Kanada jeszcze w styczniu chce się wypisać z ustaleń z Kioto i otwarcie mówi, że jeśli Chiny i Indie nie zobowiążą się do ograniczenia emisji, to sama też nie będzie ich ograniczać.

O ile najwięksi emitenci - Chiny i USA – nie podejmą zobowiązań, to Rosja i Japonia też nie widzą sensu podejmowania zobowiązań bez nich. Do podobnych wniosków dochodzi też Unia Europejska.

Opinia całej reszty małych krajów, z jednej strony odpowiedzialnych jedynie za mikroskopijną część całkowitych emisji, a z drugiej strony często najbardziej zagrożonych zmianą klimatu, właściwie się nie liczy.

Tak więc, dopóki są dostępne paliwa kopalne lub nie zdarzy się coś, co przełamie impas (niewiele brakowało, aby w sierpniu huragan Irena zatopił Nowy Jork – może to coś by zmieniło?), będziemy dalej iść obecną drogą.