W tym tygodniu wyciekł dotyczący Oil Peak raport powiązanego z Bundeswehrą niemieckiego think tanku. Dokument pokazuje, że rząd niemiecki poważnie przygląda się kwestii szczytu wydobycia ropy, jest też świadom potencjalnych poważnych konsekwencji dla świata, które będzie niósł za sobą spadek wydobycia ropy.

Dokument ostrzega przed poważnymi niedoborami dostaw, zawodzeniu mechanizmów rynkowych, przesuwaniu się potęgi politycznej w stronę eksporterów ropy, osłabieniem wpływu demokracji zachodniej. Raport podkreśla, jak szczególnie wrażliwa na Oil Peak będzie Europa.

Oryginalny raport dostępny jest ze strony Der Spiegel

Dostępne jest też angielskie streszczenie

Streszczenie

Szczyt wydobycia ropy zbliża się nieuchronnie. Wykroczy on poza stopniowe i tradycyjnie rozumiane zmiany w gospodarce i systemach energetycznych, co doprowadzi do zmian ekonomicznych i sytuacji geopolitycznej w nieprzewidywalnym stopniu.

Wzrastające ceny ropy  mogą stanowić poważne zagrożenie dla współczesnej gospodarki, a w szczególności dla transportu. Wynikający z tego kryzys ekonomiczny może przełożyć się na kryzys w sferze bezpieczeństwa narodowego.

Pierwszym bezpośrednim skutkiem wyższych cen ropy i mniejszej dostępności w surowcach kopalnych są możliwe ograniczenia w transporcie, zarówno w tym indywidualnym jak i towarowym. Może to prowadzić do „kryzysu mobilności” gdyż współczesne społeczeństwa są silnie uzależnione od samochodów osobowych oraz ciężarowych.

Wyższe koszty transportu mogą poważnie uderzyć w cały łańcuch dostaw. Kwestie wyżywienia mogą stanowić poważny problem dla krajów uzależnionych od importu i narażonych na wzrosty cen żywności, co w szczególności dotyczy Afryki, części Azji, Ameryki Łacińskiej oraz Bliskiego Wschodu.

Wyższe ceny ropy wpłyną w końcu na wszystkie aspekty społeczeństwa, także na ceny chemikaliów i na wszystkie produkty z nich wytwarzane, co może zmienić całkowicie „łańcuch wartości” i sprawić, że pewne rzeczy staną się nieopłacalne , prowadząc do wzrostu bezrobocia w przejściowej fazie transformacji  z gospodarki opartej na ropie. Narażony tutaj jest  w szczególności niemiecki przemysł samochodowy.

Ograniczenia  w dostępności ropy mogą skutkować działaniami regulującymi, takimi jak racjonowanie ropy lub zmiany systemu podatkowego, zachęcającymi do podjęcia wysiłków zmierzających w kierunku ograniczania zużycia energii.

Ponadto zmiany stylu oraz prawdopodobne obniżenie standardu życia może zdestabilizować sytuacją społeczną i sprawić, że społeczeństwo stanie się bardziej podatne na radykalne rozwiązania polityczne, co w konsekwencji może skutkować zmianą systemu rządzenia. Jest to szczególnie niebezpieczne dla krajów  Europy Wschodniej z młodymi systemami demokracji parlamentarnej.

Oprócz zagrożeń, które będą ujawniać się stopniowo, istnieje niebezpieczeństwo zajścia zjawisk o charakterze nieliniowym, gdzie spadek produkcji może wpłynąć na gospodarki wolnorynkowe do tego stopnie, iż te przestaną funkcjonować całkowicie. 

Taki scenariusz mógłby zaistnieć poprzez początkowy powolny spadek w sferze handlu i szeroko pojętej aktywności ekonomicznej, połączony z mniejszymi wpływami do budżetów z tytułu podatków, wyższymi kosztami socjalnymi i wymuszonymi sytuacją rosnącymi inwestycjami w alternatywne technologie energetyczne.

Poziom inwestycji spadnie, rosnące zadłużenie doprowadzi do upadku rynków finansowych, czemu towarzyszyć będzie utrata wartości i zaufania do waluty oraz załamanie się systemu zaopatrzenia, gdyż handel nie będzie już możliwy. Następstwem tego będzie załamanie gospodarcze, masowe bezrobocie, upadek rządów, rozpad infrastruktury, które w końcu doprowadzą do głodu i całkowitego załamania systemu.

Dla scenariuszu przewidujących całkowitą destabilizację społeczeństw, Niemcy są w szczególnie niebezpiecznej sytuacji, biorąc pod uwagę ich rolę w globalnej gospodarce.  By nie doprowadzić do takiej sytuacji niezbędne jest przeprowadzenie działań, które utrzymają podstawową infrastrukturę w stanie funkcjonalnym, zarówno dla kraju jak i sił wojskowych. Wymagana są prace dążące do zwiększania niezawodności infrastruktury jak i wypracowania strategii, które będą stosowały w swoim podejściu rozwiązania oparte na lokalnych i samo-organizujących się działaniach.